ELEKTRİK ZAM ŞAMPİYONU

Elektrik zammı yüzde 9.8’lik ekim artışı ile yüzde 70’i aştı…

Elektrik Mühendisleri Odası 41. Dönem Yönetim Kurulu, 30 Eylül 2008 tarihinde yaptığı yazılı açıklama ile 1 Ekim 2009 tarihinde yürürlüğe giren elektrik zammının faturalara ve aile bütçesine yansımalarını değerlendirdi. Açıklamada, konut ana harcama grubunda 2008 yılından itibaren yapılan zamlarla zam şampiyonu olan elektriğe yapılan zamlar nedeniyle bir ailenin yıllık faturasının 260 TL arttığı ortaya konuldu.

AKP Hükümeti’nin 2008 yılbaşından itibaren elektriğe yaptığı yüksek oranlı zamlara 1 Ekim 2009 tarihinde bir yenisin eklendiğinin ifade edildiği açıklamada, zammın konut kullanıcıların faturalarına yüzde 9.8 olarak yansıyacağını belirtildi. Yeni elektrik tarifesine göre konutlarda çıplak (hizmet bedelleri, vergi ve fonlar hariç) elektrik birim fiyatının, 16.27 kuruştan 18.12

kuruşa çıktığını belirtildiği açıklamada zamma ilişkin şu bilgiler verildi:

“Böylece çıplak elektrik fiyatına yüzde 11.38 oranında zam yapılırken, her yılın başında belirlenen dağıtım ve perakende hizmet satış bedelleri de yeni tarifeyle artırılıyor. Buna göre dağıtım hizmet bedeli yüzde 1.32, perakende satış hizmet bedeli de yüzde 1.6 oranında zamlı olarak konut kullanıcılarından tahsil edilecek. Konutlardaki kullanıcılar, her türlü bedel dahil olmak üzere nisan ayından bu tarafa 24.53 kuruştan satın aldıkları elektriğe 1 Ekim’den itibaren 26.93 kuruş ödemek zorunda kalacaklar. Böylece 31 Aralık 2007 tarihinde 1 kilovat saat elektrik için 15.81 kuruş ödeyen yurttaşlar, kümülatif olarak yüzde 70.36’ya ulaşan zamla 1 Ekim 2009’dan itibaren 26.93 kuruş ödemek zorunda kalacaklar.”

Konut Grubunda Elektrik Zam Şampiyonu

Türkiye İstatistik Kurumu’nun Ağustos 2009 verilerine göre; 2008’den bu yana konut ana harcama grubundaki maddeler arasında yüzde 50.56 zam oranıyla fiyatı en çok artan kalemin elektrik faturası olduğu kaydedilen açıklamada, “Aynı dönemler itibarıyla diğer kalemlere bakıldığında elektrik faturasından sonra fiyatı en çok artan kalemleri yüzde 18.35 ile kömür, yüzde 16.93 ile doğalgaz ve yüzde 16 ile su faturası oluşturuyor. Elektrik faturası yarından itibaren yürürlüğe girecek zam oranıyla birlikte zam şampiyonluğunda açık ara farkını daha da artıracak” denildi.

Aile Faturasına Yıllık 260 TL Ek Yük

Elektrik zammının yurttaşların faturalarına nasıl yansıyacağı ise şu ifadelerle anlatıldı:

“Kilovat saat başına kuruş bazında küçük görülen elektrik zammı, asgari yaşam standardı için gerekli olan 230 kilovat saatlik elektrik tüketimi üzerinden 4 kişilik bir ailenin faturasına yansıtıldığı zaman ise cepleri yakacak. Aylık fatura tutarı 56.4 TL’den 62 TL’ye yükselecek. 2008’den bu yana yapılan zamlar nedeniyle bir ailenin aylık elektrik faturasındaki artış miktarı ise 25.6 TL’ye ulaşmış olacak. Böylece bir aile bir ayda 42 ekmek alabileceği gelirini elektrik tüketimi için harcamak zorunda kalıyor.

48 elektrik mühendisliği, 437. sayı, aralık 2009

Yıllık bazda elektrik faturalarının aile bütçelerine yansımasına bakılacak olursa; 2007 yılında asgari yaşam standardı üzerinden elektrik tüketen bir aile yıllık toplam 436.4 TL ödeme yaparken, 2008 yılında ocak, temmuz ve ekim ayı zamlarıyla aynı miktarda tüketim için 588.9 TL ödemek zorunda kaldı. Bu yıl ise ocak, nisan ve ekim tarife ayarlamaları dikkate alındığında yılsonuna kadar aynı miktarda tüketim karşılığında 696.4 TL ödeyecek.”

Hazine Üzerinden Dağıtım Şirketlerine Aktarım

Diğer kullanıcılar bazında Ekim 2009 tarifeleri incelendiğinde çıplak elektrik fiyatına en fazla zammın yüzde 11.79 ile sokak aydınlatma bedelleri ve yüzde 11.59 ile tarımsal sulama için yapıldığı ortaya çıktığının belirtildiği açıklamada, “Aydınlatma bedelleri, dağıtım şirketlerinin özelleştirilmesi sürecinde Hazine’nin üzerine yıkılmış bulunmaktadır. Aydınlatma bedellerine daha fazla zam yapılarak Hazine üzerinden dağıtım şirketlerine daha fazla aktarım yapılması sağlanmış olmaktadır” denildi.

Dağıtım özelleştirmeleri süreci nedeniyle dağıtım kuruluşlarını satın alan şirketlerin tahsil etmeye başladıkları dağıtım ve perakende satış hizmet bedellerinde de artışa gidildiğinin vurgulandığı açıklamada, “Dağıtım ve perakende satış hizmet bedelleri toplamı 2008 yılından bu yana toplamda yüzde 36.2 ile yüzde 65.3 arasında tarife gruplarına göre değişen oranlarda artırılmıştır. Aynı dönemde kamu eliyle sağlanan iletim hizmeti bedelindeki artış ise yüzde 0-30 arasında tarife gruplarına göre değişen oranlarda zam görmüştür” denildi.

İletim bedellerinde artışa gereksinim duyulmazken, dağıtım ve perakende satış hizmeti bedellerinde bu yıl ikinci kez artış yapıldığının kaydedildiği açıklamada, şöyle denildi:

“Çıplak elektrik fiyatlarına yapılan zamların temel nedeni de dağıtım özelleştirmeleri nedeniyle piyasada oluşan fiyat artışlarının doğrudan tüketicilere yansıtılması isteğidir. Buna yönelik olarak da maliyet bazlı fiyatlandırma denilen ancak otomatik zam olarak işleyen mekanizma devreye alınmıştır. Böylece

dağıtım şirketlerine gelir garantisi sağlanmıştır. Elektrik Mühendisleri Odası olarak, elektrik hizmetinin sunumunda genel kamunun yerine şirket çıkarlarını esas alan uygulamalara derhal son verilmesini, yurttaşlardan haksız yere tahsil edilen zamların geri alınmasını istiyoruz.” <

Konut Elektrik Tarife Bileşenleri-Ekim 2009

Tüketim (Çıplak Fiyat) Perakende Satış Hizmet Bedeli İletim Bedeli Dağıtım Bedeli Fon ve vergiler hariç fiyat Enerji Fonu (% 1) TRT Payı (%2) Bel. Tük. Ver. (%5) KDV Öncesi Toplam KDV (%18) Genel Toplam

1 kWh Elektrik Fiyatı-TL 0,18119 0,00173 0,00460 0,02625 0,21377 0,00181 0,00362 0,00906 0,22826 0,04109 0,26935

Zam Oranı (%) 11,4 1,6 0,0 1,3

9,8

Asgari Yaşam Standardına Göre Bir Ailenin Aylık Elektrik Tüketimi

Elektrik Harcama Kalemleri

kWh

2007 (TL)

Nisan Ekim 2009 2009 (TL) (TL)

Aydınlatma Buzdolabı Fırın Televizyon Çamaşır Makinası Bulaşık Makinası Ütü Süpürge Saç Kurutma Makinası Toplam

22,5

5,5

4,4

230,4

elektrik mühendisliği, 437. sayı, aralık 2009 49