TMMOB'NİN AÇTIĞI DAVA SONUÇLANDI

TMMOB'NİN, ELEKTRİK TESİSATÇILARI HAKKINDA YÖNETMELİĞİN DEĞİŞEN lT'mci ve İTinci MADDELERİNİN İPTALİ İÇİN DANIŞTAY A AÇTIĞI DA VA SONUÇLANMIŞTIR.

8.8.1983 tarihli ve 18.129 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren "Elektrik Tesisat çıları Hakkında Yönetmeliğin 17 inci ve 22 inci maddeleri, 17.3.1984 tarihli ve 18344 saydı Resmi Gazete'de yayınlanan yeni bir yönetmelikle değiştirilmişti.

17 inci maddede getirilen değişiklik, Mühendislerin dışındaki Teknik Eleman kesimine belirli güçlere kadar plan yapma yetkisi tanımıştı.

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) yönetmelik değişikliğinin iptali için Danış tay'a başvurmuştu. Bu dava sonuçlanarak mühendisler dışındaki Teknik Eleman kesimine tanınan plan çizme yetkisini iptal etmiştir. Aşağıda Danıştay'ın karar tebliği sunulmaktadır.

Davacı : Türk Mühendis ve Mimar Odalım Birliği Konur Sokak No: 4 Yenişehir / ANKARA

Davalı : Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı

Davanın Özeti: 17.3.1984 günlü, 18344 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Elektrik Tesisatçıları Hakkında Yönetmeliğin 17. ve 22. maddelerinin Değiştirilmesine İlişkin Yönetmelik "in 17. maddesinin; anılan madde ile elektrik tesisatçılarına elektrik iç tesisi planlarının çizil mesi ve imzalanması işlerinde yetki verilerek özel bir ihtisas gerektiren mühendislik hizmetlerinin yok sayıl dığı, ülke enerji kullanımı ve tasarrufu gibi hayatı bir konuda yetkisiz, ehil olmayan, gerekli ihtisastan yoksun bir gruba böyle bir yetki verilmesinin gerekçelerini açık lamanın olanaksız olduğu, inşaat, makine, gemi, inşaat, harita ve benzeri mühendislik alanlarında tekniker, yük sek tekniker, kalfa ve teknisyenlerin üstelik tamamı en az lise dengi öğretim görmelerine rağmen alanlarında plan proje hizmeti yapamadıkları, zira bu hizmetin lise sonrası en az 4 yıllık özel ihtisas eğitimini gerektirdiği, elektrik iş tesisat uygulamalarında plan proje hizmetlerinin İmar Kanunu ve buna uygun olarak çıkarılan Yönetmeliğin

eski hükmüne göre Yüksek Mühendis ve Mühendisler tara fından yapılması, yetkili elektrikçilerin ise bunların yanında bakım ve işletme hizmetlerinde çalışmaları gerektiği. Yönetmelik değişikliğinin kanuna aykırı oldu ğu, Yönetmelik değişikliği hazırlanırken Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğinin mütalaasının alınmadığı öne sürülerek iptali istenilmiştir.

Savunmanın Özeti: Büyük şehirlerden köylere kadar uzanan geniş alan içerisinde elektrik işlerinde çalışmalar yapıldığı, elektrik tesisatçılarının bu geniş alan da yapım işlerinde hizmet gördükleri ve yaptıkları işlerin imzalan ması bakımından mühendislere başvurdukları, mühendis ler daha çok büyük yerleşme merkezlerinde bulunduk larından bu formalite yüzünden zaman kaybı, maddi kül fet gibi müşkülâtla karşılaşıldığı, esasen bir çok küçük yerleşme merkezleri ve köylerde binaların elektrik tesi satı işlerinden yetkili elektrik tesisatçılarını bile bulmak mümkün olmadığından tamamen yetkisiz kişilerin çalış tığı, bu nedenle yetkili elektrik tesisatçılarının belirli sınırlarda kendi yaptığı işlerin resimlerini çizerek imzala masının zorunlu duruma gelmiş bulunduğu, Devlet Plan

lama Teşkilatı Müsteşarlığının koordinatörlüğünde yapı lan çalışmalar çeşitli kurum ve kuruluşlardan alınan görüşler ışığında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca Yönetmeliğin 17. maddesinin sınırlı şekilde gördükleri eğitim de dik kate alınarak elektrik tesisatçılarına da belirli güç birim lerinde resim çizme ve imzalama yetkisi tanındığı öne sürülerek davanın reddi istenilmiştir.

Sava Selahattin Çelik'in Düşüncesi : Dava; 17.3.1984 gün ve 18129 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik Tesisatçılar Hakkında Yönetmeliğin 17 nci ve 22 nci maddelerinin Değiştirilmesine İlişkin Yönetmelik'in 17 nci maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.

6785 sayılı İmar Kanununun 14 nci maddesinde, İmar planlan ile bunların tatbikat planlarının ve halihazır hari talarının, mimari, statik ve tesisat plan, proje, resim ve hesaplarının hazırlanmasını ve bunların tatbikatındaki fenni mesuliyetlerini, ihtisas ve iştigal mevzulanna göre yüksek mimar, yüksek mühendis mimar ve mühendisler deruhte ederler.

Bunlardan gayri fen adamlarının selahiyet ve mesuliyet hudutları, bunları yetiştiren müesseselerle bunlara ait cemiyetlerin ve Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği nin mütalaası alındıktan sonra Maarif ve Nafis Vekalet lerine* müştereken hazırlanacak bir talimat ile tayin olu nur, hükmü yer almıştır.

Bu hükme dayanılarak çıkardan ve 8.8.1983 gün ve 18129 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Elektrik Tesi satçıları hakkındaki Yönetmeliğin; yukarıda belirtilen maddenin ikinci fıkrasında öngörülen fen adamlarının selahiyet ve mesuliyet hudutlarının tayini ve tesbiti konusunda 17 ve 22 nci maddelerinin değiştirilmek sure tiyle getirilen yeni düzenlemesinde esas ve usul yönünden mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Dava dosyasında bulunan işlem dosyasında; 23.12.1982 gün ve 4.5.6/2.1.82.5884 sayılı yazı ile davacı Birliğin yasal mütalaası sorulmuş ve buna 21.1.1983 gün ve 24/8 sayılı yazı ile cevap verildiği anlaşıldığından yasal müta laa alınmadan değişiklik yapıldığı yolundaki iddia da yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle yasal dayanağı bulunmayan dava nın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altına Dairesince Tetkik Hakimi Habibe Ünal'ın açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği düşünüldü: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 17. mad desinin 3. fıkrasında yer alan duruşma isteklerinin dava dilekçesi ile cevap ve savunmalarda yapılabileceği yolun

daki kural karşısında, belirtilen safhalar geçirildikten sonra davacı tarafından yapılan duruşma istemi yerinde görülmedi.

Dava, 17.3.1984 günlü, 18344 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Elektrik Tesisatçıları Hakkında Yönetme liğin 17. ve 22. maddelerinin Değiştirilmesine İlişkin Yönetmelik "in 17. maddesinin davanın özeti bölümünde belirtilen nedenlerle iptali isteğiyle açılmıştır.

2709 sayılı Anayasa 124. maddesinde, Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanla rım ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aylan olmamak şartıyla, yönetmelik çıkarabilecekleri kurala bağlanmıştır.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6785 sayılı İmar Kanununun 14. maddesinde, imar planlan ile bunların tatbikat planlarının ve haiihnnr haritalannın mimari, statik ve tesisat plan, proje, resim ve hesaplanmn hazır lanmasını ve bunların tatbikatındaki fenni mesuliyetle rini ihtisas ve iştigal mevzulanna göre, yüksek mimar, yüksek mühendis, mimar ve mühendislerin deruhte ede cekleri, bunlardan gayrı fen adamlarının selâhiyeti ve mes'uliyet hudutlarının, bunları yetiştiren müesseselerle bunlara ait cemiyetlerin ve Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğinin mütalâası alındıktan sonra Maarif ve Nafis Vekaletlerince müştereken hazırlanacak bir tali matname ile tayin olunacağı öngörülmüştür.

Anılan Yasa kuralı uyarınca çıkarılan "Fen Adamlarının Selahiyetleri ve Belediyelere Karşı Deruhte Edebilecek leri Fenni Mes'uliyet Huduttan Hakkında Talimatname" 1.3.1960 günlü, 10445 saydı Resmi Gazetede yayımlana rak yürürlüğe girmiş, bu talimatnamenin 18. maddesinde, elektrik iç tesisatı yapacak olanların, 3611 sayılı Kanun gereğince Nafis Vekâleti tarafından hazırlanmış olup yürürlükte bulunan Elektrik İç Tesisatı İşlerinde Serbest Olarak Çalışacaklara Dair Talimatname hükümlerine tabi olduktan belirtilmiştir.

Bakanlıkların görevleri zamanla değişikliğe uğradığın dan, elektrik tesisatı işlerinde çalışanlara verilecek her türlü yetki Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının sorum luluğuna bırakılmış ve adı geçen Bakanlık tarafından Yetkili Elektrikçiler Hakkında Yönetmelik çıkarılarak 27.3.1968 günlü, 12859 saydı Resmi Gazetede yayımla narak yürürlüğe girmiş ve bu yönetmelik daha önce çıka rdan Yönetmelikleri geçersiz saymıştır. Söz konusu Yönetmelik günün şartlarına uygun olarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığının sorumluluğunda yeniden düzenlenmiş, "Elektrik Tesisatçılan Hakkında Yönetmelik" adıyla 3.8.1983 günlü, 18129 sayılı Resmi Gazetede yayınlana rak yürürlüğe konulmuştur. Bu Yönetmeliğin 17. madde sinde elektrik tesisatçılan üç grup içinde toplanarak yetki sınırlan belirlenmiştir.

6785 sayılı Yasanın 14. maddesi uyarınca elektrik iç tesi sat plan ve projelerinin çizilip, imzalanması yetkisi Yük sek Mühendis ve mühendislere aittir. Anılan yasa kuralı uyarınca çıkarılan ve yukarıda sözü edilen Yönetmelik kurallarına göre elektrik tesisatçıları, elektrik tesislerinin yapım, bakım ve işletilmesi hizmetlerinde çalışabilmek tedir.

Ancak, Elektrik Tesisatçıları Hakkında Yönetmeliğin 17. maddesinde yapılan ve 17.3.1984 günlü, 18344 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren değişik likle, 6785 sayılı Yasanın 14. maddesi ile sadece Yüksek Mühendis ve mühendislere bırakılmış olan elektrik iç tesisi plan ve projelerinin çizilmesi ve imzalanması işle rinde elektrik tesisatçılarına da yetki verilmiş olup, Yö netmeliğin 17. maddesinde yapılan bu değişiklik, 6785 sayılı Yasanın 14. maddesine aykırı düşmektedir.

Açıklanan nedenle 17.3.1984 günlü, 18344 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik Tesisatçıları Hakkında Yönetmeliğin 17. ve 22. Maddelerinin Değiştirilmesine İlişkin Yönetmeliğin 17. maddesinin elektrik tesisatçı

larına eletrik iç tesisi planlarının çizilmesi ve imzalan ması yetkisi veren bölümünün iptaline, aşağıda dökümü yazılı 3550. lira yargılama giderinin davalı idareden alı narak davacıya verilmesine 18.2.1987 gününde oybirli ğiyle karar verildi.

Başkan Süleyman TÜRKOĞLU

üye Mahmut POLAT

üye Füruzan İKİNCİOĞULLARI

üye Gürbüz

ÖNBİLGİN

üye Salim

TANSUK

YARGILAMA GİDERLERİ

Başvurma Harcı Karar Hara Y. D. Hara Posta Pulu Gideri

LİRA :

600. 1000.

750. 1200.

TOPLAM

3550. TL.

TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI TARAFINDAN ODTÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK VE ELEKTRONİK BÖLÜMÜ, TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNİK ARAŞTIRMA KURUMU'NUN KATKI LARIYLA DÜZENLENEN ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ II. ULUSAL KONGRESİ, ELEKTRİK, ELEKTROMEKANİK VE BİLGİSAYAR / 87 SERGİSİNE TÜM ÜYELERİMİZİN KATILIMINI BEKLİYORUZ.

2 3 2 5 Eylül 1987 tarihleri arasında ODTÜ Mühendislik Fakültesi Elektrik ve Elektronik Bölümü Anfilerinde yapılacak olan Kongre ile birlikte açılacak Sergi 28 Eylül 1987 aksanıma kadar açık tutulacaktır.