BİLGİSAYAR

BİLGİSAY ARLAR

MÎKROİŞLEMCİLER

Bilgisayar teknolojisinde en önemli yeni lik büyük çapta tümleşik mikroişlemcilerin artık yarıiletken yapımcılarınca geniş öl çüde yapımına başlanmış olmasıdır. 16 bit1 lik 2 3 mikros aniye komut süreli işlemci birimlerinin fiyatı 2000 TL civarındadır. Burada "mikro" öneki sadece fiziksel bo yutlar yönünden kullanılmaktadır, hesapla ma yetenekleri yönünden değil. Bu birimle rin komut dağarcıkları 1960 63 bilgisayar larınınki kadar geniş ve zengindir. 23,2 x 6,3 mm'lik bir yongaya sığdırılan ve standart 18 ayaklı kutu içindeki, ör neğin 8 bit'lik bir mikroişlemeide şu ana öbekler vardır: Veri giriş çıkışı, 8'er bit'lik iki ayrı kayıtçı, 8 bit'lik para lel aritmetik işlem birimi, elde devreleri, komut kayıtçısı, komut kod çözücüsü, kayıt çı ve aritmetik işlem birimlerini denetle me birimi, beheri 8 bit'lik 7 sözcük ala bilen birikeç ve geçici bellek, geçici bel lek adres kod çözücüsü, program sayacı, bellek ve girdi çıktı denetleyicisi, durum zamanlama üreteci, saat üreteci ve daha pek çok yan devre.

MİKROBİLGİSAYARLAR

Yüksek yoğunluklu yarıiletken belleklerle birlikte kullanılarak bu mikroişlemciler pekçok bilgisayar işlevini yerine getire bilmektedir ve bilgisayar kullanımında ge niş ve yeni ufuklar açacaktır.

Son yıllarda minibilgisayarlar (tümleşik devrelerin b.iraraya getirilmesinden* oluş muş ucuz dizgeler) büyük boy bilgisayar alamayanların kullandığı ve bilgisayar kullanımında yeni çığırlar açan teknolojik bir olanaktı. Şimdi, mikrobilgisayarların ortaya çıkmasıyla bu alanda yeniden büyük değişiklikler olacaktır. Büyük otomobil yapımcıları, şimdiden her otomobilin ön panosuna bir mikrobilgisayar yerleştirmeyi düşünmektedirler. Mikrobilgisayarlar yakın bir gelecekte avlere, bürolara gidecektir. Endüstride, tıp elektroniğinde, ulaşımda, enerji dönüşümü işlerinde de mikrobilgisa yarların büyük ölçüde kullanılmasına tanık olacağız.

ÇÖZÜLMESİ GEREKLİ SORUNLAR

Mikrobilgisayarlar konusunda böyle büyük ilerlemelere karşın bazı sorunlar da çö zülmeyi beklemektedir. Bu sorunların bi rincisi yazılım (software) sorunudur. Mik robilgisayarlar için henüz uygulama yazılım ları geliştirilmiş değildir. Yapımcılar, kullanıcılar için programları sağlamakta dır, bu programlar fortran diliyle çalışa bilen herhangi bir bilgisayarda yürütülün ce mikrobilgisayarlara yüklenerek yürütü lebilen kodlar üretmektedirler. Fakat he nüz mikrobilgisayarların program isterleri sorunu çözülebilmiş sayılmamaktadır. İkin ci ve daha önemli bir sorun mikrobilgi sa yarların öteki işlemcilerle, giriş çıkış aygıtlarıyla ve paylaşımlı bellek dizgele riyle arabilim aracılığıyla bağlanması so runudur. Bu konuda yakın gelecekte yeterli çözümlerin ortaya çıkacağı anlaşılmaktadır. Üçüncü sorun , mikroişlemcilerin ça lışma hızlarının düşük olmasıdır. Mikro saniyeler aşamasında çevrim süreleri orta ya çıkaran MOY (metal oksit yarıiletken) mantığı sinüs ve tanjant gibi en ilkel iş levler için bile çok yavaştır. Önümüzdeki yıllarda çevrim süresinin 1 mikrosaniyeye indirilmesi öngörülmektedir.

BELLEK YAPIMINDA YENİ OLANAKLAR

Mikroişlemcilerin yanışıra ve onların ta mamlayıcısı olarak, yarıiletken teknolojisi ucuz bellek devrelerinin yapımına olanak sağlamaktadır. 4 kilobit'lik MOY salt oku (read only) bir bellek biriminin fiyatı, toptan fiyatlarla, 300 TL aşamasına inmiş tir. Teknolojik galişmeyle, bu fiyatlarda yılda % 20'lik bir azalma olacağı öngörül mektedir. Böylece, mıknatıslıklı çekirdek li belleklerin, yerini artık tümden yarıilet ken belleklere bırakacağı zaman yaklaşmak tadır.

ÜSTÜN BİLGİSAYARLAR ALANINDA GELİŞ . MELER

1973 yılında üç yeni üstün bilgisayar kul lanıma girdi. .ABD'de NASA araştırma merke zinde kullanıma giren bir ILLIAC IV; biri ABD'de "Anti ballistic Missile Defence A

gency"de, biri de Avrupa'da kullanıma gi ren iki ASC bilgisayar. Bu ve gelecekte yapılacak üstün bilgisayarlarda paralel belleklerde yüksek hızlı işlemler ve pa ralel veri akımlarının işlenmesi konuları önemli yeniliklerdir. Yakın gelecekte ve rilerin onbinlerce bit halinde paralel iş lenmesi olanak kazanacağı gibi, ucuz mik roişlemcilerin ortaya çıkmasıyla 8000 ya da daha çok işlemcisi olan bilgisayarların yapılabileceği öngörülmektedir.

ZEKALI TERMİNALLER (UÇLAR)

Bilgisayar uçlarının (terminal) mikrobilgi sayarlarla donatılmasıyla zekâlı hale ge tirilmesi son bir yıl içinde önem kazan mıştır. Bu terminaller daha çok veri gir dilemek için kullanılmaktadır, fakat söz cük ve metin de işleyebilirler. Terminal lerde ayrıca geniş sığalı bellekler de bu lunmaktadır.

DİSKLER

45 dönmeli plaklar büyüklüğünde ve plas tikten yapılmış diskler çok ucuza malol maktadır. Bu diskler değiştirilebilir ve kolay taşınabilir olmak üstünlüklerine de sahiptir.

2 milyon bit saklayabilen disk birimleri nin fiyatları 12 000 TL civarındadır. Ras gele erişim süresinin yarım saniyeden az olması, bunları kasetli mıknatıslı şerit

lere göre bile yeğ tutulabilir hale getir mektedir. Bu disklerin tek sınırlaması ya rarlı ömürleridir. Bir yerden yaklaşık 10 000 erişimden sonra okuma yazma kafası nın değimi disk yüzeyini aşındırmaktadır. Bu alanda çalışmalar sürmektedir.

YENİ YAZICILAR

Çıktıları kağıt üstüne geçirme teknikle rinde de önemli gelişmeler olmaktadır. E lektrofotoğraf imgelemesi yöntemiyle çalı şan yeni Xerox 1200 dizgesi dakikada her biri 132 harfli 4000 satır basabilmektedir. Yeni geliştirilen başka "değimsiz" baskı aygıtları, mürekkep fışkırtma temeline da yanan bir aygıt, elektrostatik yöntemle ya da ısıl yöntemle çalışan aygıtlardır.

BİLGİSAYAR AĞLARI

Bilgisayarların haberleşme kanalları yar dımıyla birbirlerine bağlanması yoluyla (networklar) kurulması yolunda yakın geç mişte önemli adımlar atılmıştır ve gele cekte bu alanda büyük ilerlemeler görüle cektir. ABD'de bundan beş yıl önce bir a raştırma projesi olarak başlayan ARPA (İle ri Araştırmalar Proje Kurumu) şebekesi bu gün Boston'dan California'ya kadar 19 çe şitten 40 bilgisayarın birbirine bağlanma sıyla oluşmuş dev bir ağ ortaya çıkarmış tır. Benzer bir ağ da Japonya da oluştu rulmaktadır.

MÜHENDİSLİK DÜNYASI

ELEKTRONİK ARAŞTIRMA ÜNİTESİ BÜLTENİ

TBTAK, Marmara Bilimsel ve Endüstriyel Araştırma Enstitüsü, Gebze.

TBTAK Marmara Araştırma Enstitüsünce yayım lanan Elektronik Araştırma Ünitesi Bül teni, adı geçen ünitede üzerinde çalışılan kısa ve uzun vadeli proje çalışmaları sonu cu ortaya çıkan aygıtların ya da araştırma sonuçlarının duyurulması amacıyla çıkmak tadır. Bültende Elektronik Araştırma Üni tesi'nce geliştirilen imalata hazır aygıt prototipleri de tanıtılacaktır.

Elektronik Araştırma Ünitesi Bülteni'nin

düzgün aralıklarla yayımlanması öngörülme miştir. Yılda en az 5 sayı yayımlanacağı bültenin birinci sayısındaki sunuş yazı sından anlaşılmaktadır.

Şimdiye kadar iki sayısı yayımlanmış olan Bülten'de yer alan yazılar şunlardır:

1. sayı (Nisan 1974); Modem Çağımızın En Önemli Haberleşmesi, Orak Doğu ve Tarık Ünerdem, s.6 11 (Bu yazıyı dergimizin bu sayısına aldık).

2. sayı (Haziran 1974); Tek Kristalli Filt reler, Ergül Akçakaya, s. 3 7; Helisel Filtreler, Tevfik Oray, s. 7 11.