KENDİ GÜCÜMÜZE DAYANALIM

Kendi Gücümüze Dayanalım!

Aşağıda Elektrik, İnşaat, Gemi Mühendisleri ve Mimarlar Odalarının İstanbul şubelerinin 23 Mart 1972 tarihinde verdikleri «Basın Bülteni» ni bulacaksınız:

Gerçek anlamda kalkınma, esasta KENDİ GÜCÜMÜZE DAYANARAK, ulusun gerçek mutluluğuna kavuşmasını, refahını ve ülkemizin endüstrileşmesini ilke edinen bir ekonomik politika ile gerçekleşebilir.

KENDİ GÜCÜMÜZE DAYANARAK ulusumuzun mutluluğu, refahı ve ülkemizin kalkınması için çalışmak, üretici, çağdaş bilim ve yaratıcı tekniğin uygulayıcısı olmak, teknik elemarlarımızın gerçek özlemidir.

Oysa, yurt kalkınmasını ulusal çıkarlar doğrultusunda gerçekleştirecek yeterli güce sahip olan teknik elemanlarımız, işsiz bırakılarak yabancı ülkelere göç etmeye zor

lanırken, önemli yatırımların araştırma, projelendirme ve uygulamalarıyla ilgili işler yabancı şirketlere verilmektedir.

'

Bu durumun iki somut örneği olan : PENDİK TERSANESİ ve EREĞLİ DEMİR ÇELİK TESİSLERİ tevzi projeleri konusunda, bu günlerde biri ANKARA'da, diğeri WASHİNGTON' da olmak üzere iki KREDİ SÖZLEŞMESİ imzalanmak üzere olduğu halde, kamuoyuna hiçbir bilgi verilmemektedir.

Bu konular üzerine elimizde olan bilgileri kamuoyuna açıklamayı teknik meslek odaları olarak bir görev sayıyoruz.

PENDİK TERSANESİ RAPORU

İktisaden geri kalmış ülkelerden biri olan Türkiye'mizin çözüm bekleyen en önemli problemlerinden biri de kuşkusuz gemi yapım sanayiidir.

Bilindiği gibi bugünkü iç ve dış taşımalarımızın yaklaşık olarak üçte ikisinin yabancı gemilerle yapılması dolayısıyla halen yılda 1,8 milyar TL kadar döviz kaybımız, ticaret filomuzu arttırmadığımız takdirde 1980 yılında en azından 6,5 milyar TL'sını bulacaktır.

Devlet Plânlama Teşkilâtı hazırladığı bir raporda (DP.T., 974-TUD 14) 1980 yılında 3,1 milyon DW. Ton tutarında ticaret filosuna sahip olmamız gerektiğini açıklamıştır. Böylece, her fırsatta belirtmeyi ödev saydığımız «yeni gemilere ihtiyacımız olduğu ve gemi sanayiimizin acilen geliştirilmesi zorunluluğu» resmi belgelerle pekiştirilmiş olmaktadır.

Bu duruma rağmen tersanelerimize yoni gemi siparişi verilnemektedir ve halen tersanelerimiz kapasitelerinin ancak %10-20 gibi çok düşük bir kısmından faydalanılmak tadır.

Asıl kuruluş amacı donanmamızın ihtiyacı gemileri inşa etmek ve onarmak olan askerî tersanelerimizin durumuda ötekilerinden farklı değildir.

Gemi Mühendisleri Odasınca daha öncede belirtildiği gibi ihtiyacımız olan gemiler, mevcut tersanelerimize ivedilikle ve seri halde sipariş edilmeli, gemi yapımı sanayiinin gelişimini engelleyen bürokratik güçlükler ortadan kaldırılmalıdır.

I

D.P.T. raporlarında da belirtildiği gibi mevcut tersanelerin tam kapasite ile çalışması halinde dahi ticaret filomuzun açığı kapatılamıyacaktır ve ihtiyacımız olan gemilerin yapılabilmesi için mutlaka yeni tersanelerin kurulması gerekecektir.

Ticaret filomuzdaki açığın kapatılmasında büyük yarar sağlıyacağına inandığımız Pendik Tersanesi'nin, daha fazla geciktirilmesine ülkemizin artık tahammülü kalmamıştır. Pendik Tersanesi'nin. kurulmasına ilişkin görüşlerin ortaya atıldığı 1936 yıllarında gemi yapım sanayiinde isimleri dahi geçmeyen ülkeler bizi geçmiş bulunmaktadırlar.

Bu gecikmeyi doğuran nedenlerden biri de, çok önceden, ulusal teknik olanaklarımız ve insan gücümüzle kurmayı amaçladığımız ve yapım çalışmalarına başladığımız Pendik Tersanesi projesinin, yabancılarla bir ortaklık şekline dönüştürülmeğe çalışılmasıdır.

18 Ağustos 1970 tarihinde zamanın Devlet Plânlama Teşkilâtı Müsteşarı Sayın Turgut ÖZAL ile Japon I.H.I. (ISH1KAWA JIMA HARIMA HEAVY .INDUSTRIES LTD) • firması ikinci Başkanı Mr. Hisashi SHİNTO arasında protokol ile başlayan gecikmeler, ülke çıkarlarına ve gemi yapım sanayiinin gelişimine irdirilen darbelerden biridir.

Protokolde öngörülen maddeler teknik ve ekonomik yönden ulusal çıkarlarımıza büyük ölçüde ters düşmektedir. Şöyle ki :

1. Ortaklıkta Türkiye'nin sadece !% 35 gibi bir hisseye sahip olması, şirketin yönetim ve işletilmesinde yabancıların söz sahibi olacağının kesin bir delilidir.

2. Ortaklıkta % 35 hissesi olan Türkiye'den ilk 12 gemi için sipariş garantisi istenmekte, buna mukabil •%' 51 hisseli IHI firması bu konuda hiçbir taahhüde girmemektedir.

3. İlk 12 gemi için Türk hükümetinden % 15 kâr garantisi ve müteakip gemiler için % 15 vergi indirimi istemektedir. Dünya gemi inşa sanayiinde rastlanmıyacak kadar yüksek olan bu kâr haddi bir çeşit kapütülâsyondur. Kaldı ki mühendislik hizmetleri ve know-how gibi zaten kâr ilâve eden unsurlar da, ortaklık ilkelerine aykırı bir görüşle maliyete ilâve'edilmektedir. Dolayısıyla IHI'nin yüksek kârlar peşinde olduğu anlaşılmaktadır.

4. İkinci 12 gemi için özel sahiplere protokolda Türk hükümetince verilmesi öngörülen mubayaa kredîsf, öncelikle türk ticaret filosu açığını kapatmak gayesini hedef afmalıdır. Kaldı ki % 51 hisseli IHI için bu konuda hiçbir taahhüt söz konusu edilmemiştir.

5. İlk 10 yıl içinde gerekli proje ve resimlerin IHI firmasından satın alınması, bu konuda mevcut potansiyelimizin kullanılmaması ve gelişmesinin engellenmesi nedeniyle, temelden karşı olduğumuz bir görüştür.

Diğer bir yönden Polonya'da büyük ücretlerle, Pendik tersanesi için eğitilen çok sayıda teknik elemandan bu konuda yararlanılmaması tam bir israftır.

6. Protokolde öngörülen mukaveleler için, gümrük tedbirleri ile kalkındırmaya çalıştığımız yerli yan sanayiimiz mamullerinin de dahil edileceği, büyük endişelerimizden biridir. Her ne kadar protokolde evsaf ve fiyat bakımından rekabet edebilecek yerli malzeme paket mukavelelerden çıkartılacaktır deniyor ise de, rekabet sınırının ne olacağı belirtilmemiştir. Yerli malzemenin inşa edilecek gemilerde kullanılmaması sebebiyle yerli yan sanayiimizin gelişmesinin önlenmesi, olumsuz etkilerini, geçiş döneminde olduğumuz Ortak Pazar'a girilmesi halinde tüm sanayi kollarından vazgeçmemiz şeklinde gösterecektir.

7. Gerek paket mukaveleler, gerekse yatırımların karşılanabilmesi için Japonlar tarafından temin edilmesi önerilen kredilerin vadeleri kısa, faiz yüzdeleri yüksektir. Görünüşte Japonların da kredi temin ettiği açısınaan bazı çevrelerce olumlu karşılanan bu tu-

tum, dışa bağlılığımızı arttıracak ve jopanlarm bu ortaklıktaki zaten çok yüksek olan kazançlarına bir yenisini ekleyecektir.

Bunun gibi birçok sakıncaları olan bir ortaklığa girişilmek istenmesi iki yıldır Pendik Tersanesi'nin gerçekleştirilmesini durdurmuştur.

Türk sanayii için çok lüzumlu olan butersane biran önce faaliyete geçmelidir. 1969 yılından beri senelik çok küçük değerdeki tahsisatlarla yatırım programına alınan tersane inşaatının gerçekleştirilmesi imkânsızlığı ortadadır. Tersane inşaatı ve tersane işletmesi için gerekli finansman imkânının sağlanmaması, konuyu daha da sürüncemede bırakacaktır.

Tersanenin inşaatı için lüzumlu olan ve Denizcilik Bankası T.A.O. tarafından hesaplanan takriben 450.000.000,— TL.'lık yatırımın 2,5 sene içinde finanse edilmesi için gerekli mali olanakların sağlanması ile Pendik Tersanesi kendi teknik imkânlarımız ve kendi iş gücümüz ile gerçekleştirilebilir. Yetkililerce gerekli teknik ve mali gücümüzün mevcut olduğu müteaddit defalar belirtilmiştir.

Ortaklık fikrinde ısrarla durarak 3 seneden beri bu sanayiinin kurulmasını geciktirenler büyük sorumluluklar yüklenmekte ve gemi inşaa sanayiini baltalamaktadırlar.

EREĞLİ RAPORU

Ereğli Demir Çelik tesislerinin halen 800 bin ton yıllık ham demir üretiminin 1975 yılında 1,6-1,8 milyon tona ulaştırılmasıyla ilgili kredi sözleşmesi görüşmeleri V/ashington'da devam etmektedir.

Yatırım, 1970 yılında Dünya Bankası'nın hazırladığı projeye dayanılarak 234 milyon dolar olarak tespit edilmiştir. Bu rakama inşaat dönemi faizleri ile ilâve işletme sermayesi dahil değildir.

Proje için gerekli, 234 milyon doların 177 milyon dolan dış finansman kaynaklarından sağlanmaktadır.

Kredi açan uluslararası finans kuruluşları şunlardır.

Exim Bank

AID

.

Dünya Bankası

Avrupa Yatırım Bankası

: 65 milyon dolar

: 22 »

: 70 »

: 20 J> >

Toplam 177 milyon dolar

Bu kredilerden Exim Bank ve A.I.D.'nin açtığı toplam 87 milyon dolarlık krediler, yalnızca Amerika'da çıkartılacak ihalelerde kullanılması, Avrupa Yatırım Bankasının açmış olduğu 20 milyon dolarlık kredinin yalnızca Ortak Pazar'ın 6 üyesi arasında çıkartılacak ihalelerde kullanılması, böylece 107 milyon dolar tutarındaki imâlat ve teknik hizmetin Türkiye dışından sağlanması, kredi anlaşmasının ön şartı olarak hükümetçe kabul edilmektedir.

Yalnızca Dünya Bankası'nın vereceği 70 milyon dolarlık kredi ile yapılacak işlerde uluslararası ihale usulü uygulanacaktır. Firmalarımızın gelişmiş ülkelerin firmalarıyla ulus. lararası alanında rekabet etme ve iş, alma şanslarının kısıtlı olduğu gerçeği gözönüne alı-

nırsa, yabancı ülkelerden sağlanmakta olan 177 milyon dolarlık kredinin yaratacağı iş olanaklarından yararlanmamız söz konusu olmamaktadır.

Yatırım organizasyonu hizmetleri ve bir kısım proje hizmetleri karşılığında, Amerikan Koppers firmasına ödenecek meblâğ tam 130 milyon TL'aır ve Koppers firmasının organizasyon hizmetleriyle ilgili bürosu Amerika'da faaliyet gösterecektir. Yani, yurdumuzda 4 milyar liraya yaklaşan bir yatırım Amerika'dan idare edilecektir. Kararlar orada verilecektir. Oysa bu hizmetlerin tamamı kendi gücümüzle yurdumuzda karşılanabilir ve kendi kalkınmamızla ilgili kararları kendimiz verebiliriz.

Bu yatırımda işçiliğin, malzemenin, makina imalâtının ve teknik hizmetlerin hangi oranlarda kendi gücümüze dayanarak gerçekleştirilebileceği hesaplanmamıştır ve hükümet adına yetkili heyet bu konuda herhangi bir şart ileri sürecek bilgi ile teçhiz edilmemiştir.

Gerçekte kredi şartları yabancı ülkelerde gelişmiş, teknoloji yanında ülkemizde yapılabilecek malzeme, makina, teknik hizmet ve işçilik ithaline zorunlu olarak yol açmaktadır. Böyle sanayileşmek zorunda olan ülkemizde üretim alanının her kesiminde üretimin ve üretim güçlerinin gelişmesi engellenmektedir.

Tevsi projesini gerçekleştirecek Ame-ikan Koppers firmasıdır ve işleri yürütecek büro Amerika'da kurulacaktır. Bu durumda firmalarımız Devlet yerine işveren durumuna geçen Koppers firmasına iş temin etmek üzere başvurmaktadırlar. Bu uygulama bizleri kendi ülkemizde kendi işimizi, yapamaz duruma düşürmektedir.

Tüm teknik elemanlar, Ereğli tevsi işinin büyük çoğunluğunun kendi olanaklarımızla yapılabileceğini ispata hazırız.

Kendi gücümüze dayanmayan, dışa bağımlı, sözde sanayileşme politikası, yurdumuzun, halkımızın ve onun hizmetinde olması gereken tüm teknik gücümüzün karşısında bir politikadır.

Yabancı sermayeye, yabancı projeye ve yabancı teknik güce ve dış karar merkezlerine öncelik tanıyan, işçimizi ve teknik gücümüzü dışarıya gönderen bir sanayileşme politikası, şimdiden millî ölçüde bunalımlara ve iflâsa hazır bir politikadır. Bu nedenle:

1. Washington'da imzalanması an meselesi olan bu kredi sözleşmesi görüşmeleri derhal durdurulmalıdır.

2. Tevsi projesinde yabancı sermaye katkısı %75,6 gibi yüksek bir rakamdır. Bu oran mal ve hizmetlerin kendi kaynaklarımızdan karşılanmasını engellemektedir.

Yerli mal ve hizmetlerin kullanımı sağlanmalıdır. Sanayi odaları' ile meslek odaları, yerli firmalar ve devlet kuruluşlarıyla ortak çalışmalar derhal başlatılmalı ve bu alanda gerçek gücümüz tespit edilmelidir.

Bütün teknik elemanlarımız, bu yatır.mm kendi gücümüze dayanarak, ulusal çıkar larımız doğrultusunda ele alınması için gerekli mücadeleyi sürdürecektir.

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI GEMİ MÜHENDİSLERİ ODASI İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI MİMARLAR ODASI

Elektrik Mühendisliği 18'

Adresi Bilinmiyen Üyelerimiz

Üyelerimizin içinde büyük bir yüzdenin adreslerinin bilinmediği uzun bir çalışma sonucu tesbit edilmiştir. Gerek Odamızla olan ilişkilerin tekrardan kurulabilmesi, gerekse yayınlarımızın iletilebilmesi için aşağıdaki listede yer alan adresleri bilinmeyen, adresleri değişen üyelermizin ve bu arkadaşlarımızı tanıyanların odamıza başvurmaları gerekmektedir.

9 Fethi ÖZVEREN 18 Nedim BAŞACIK 22 Muammer ÖZER ^0 Sadrettin ÖZBATUR

51 Necdet ÜÇOLUK 59 A. Saleri AGOP 61 Kemal PAMUCAK 65 Nihat YAZAR 81 İsmail SAKARYA 89 Ömer DURU 92 Durmuş ÖCAL 93 Fahrettin ERGÜVENÇ 100 Garbiyal NAHUM 109 Bülent GÜLERYÜZ

111 İskender BOYLUOĞLU

117 Cevdet KOCABAŞ 118 Ö. Yılmaz ŞAHİNLER 120 Bülent CEDEDAŞ 128 Şefik ALTAY 138 Hidayet YÖNEY 146 İ. Muzaffer CANAY 147 İskender DEMİREL 151 Kâzım EŞME 154 Kemal ERMAN 156 Mehmet GÜRKAN 168 Enver ÇETİNER 171 M. Atilla SELEN 173 İ. Kaya AKSU 187 Halil ERDİK

208 Al tan TÜREL

253 Halil ACAR 254 Süleyman ÖZKAN 255 Hilmi SEZGİN 258 Yaşar YURDAL 279 Hamit ATALAY 305 Yılmaz YALINKILIÇ 307 Ekrem ÜSTÜNOL 308 Muzaffer TAYŞI 316 Kemal ULUSOY 326 A. Necati ARNAS 342 Altan LÖKER 354 Viktor MOEL 358 M. Şevket AYDINELLI 371 İsrael AVİDOR 372 Aram ALLAHVERDİ 379 Dündar PEHLİVANOĞLU 391 A. İhsan DUMAN 396 Metin DURUM 415 Halil TANLIAY 427 İsmet BERKER 432 Seyfullah ŞAHİMERDAN 452 M. Tevfik BAKER 455 Selim BERKMEN 461 Türkmen ATKAY 468 N. Kemal TUNCAY 472 Mustafa ÖZKAHYAOĞLU 477 Mehmet GÖNÜLLÜ 488 Oğuz HERKMAN 505 Mithat ESMENER 572 Ercüment ÖZİZMİR 529 A. Lemi AYTAR 530 Kenan BEKİN 558 Haldun ÖZBUDAK 561 Lütfü SAKARYA 567 Numan SİNANOĞLU 577 Metin AKGÜN 583 Edip AKYÜZ 599 Şeyda YALTIRIM 605 Muzaffer TURHAN 608 Osman AKŞEHİRLİOĞLU 614 Orhan DENİZ 628 M. Kâzım BİLGE 653 Suat BAŞARAN 660 H. Şükrü ORANÇ

670 Adil ACAR

678 Jozef KANSUN

681 Gürcan KETEN

719 Tuncay BABAÇ 744 Haydar UNCU

748 Nevzat SİNANOĞLU 749 Metin PATPAT 796 Nazmi GEZER 807 Suphi ÇİÇEKLİ 829 Sedrettin GÖKÇE 846 Salamon AMADO 859 Süleyman TÜR 360 Orhan DİNÇER 865 Erol ÇITIM 867 Erol TÜRKER 868 Hıfzı EVCİMEN 876 Erkal ALYANAKOĞLU 883 Bahadır TAŞDEMİR 887 Kemâl GÜVEN 888 Sadık ZEYTİNOĞLU 895 İdris BÖLÜKBAŞI 905 M. Atilla YEĞEN 913 Edip PEKİN 916 Yusuf ŞEN 921 Vasi! UZUNOĞLU 939 Ahmet NAVRUZ 941 Nihat ÇAKIR 946 Mihran TUR 951 B. Cahit KAYSERİLİOĞLU 952 Tayyip İŞÖREN 958 Rıdvan GÜNDOĞAN 967 Seniha HIZAL 981 N. Esat ESATGİL 995 Erol BORAN 1001 Vahap AKINCI 1010 Lüpen KAMAOĞLU 1011 Güven CAN 1012 İnci AKKAYA 1013 Can DUTİPEK • 1014 Tanju TUGAL 1015 Pertev GÖNENÇ 1018 Ayhan TÜKENMEZ • 1022 Aydın DOĞAN 1023 Alexander KRAUZ 1037 M. Hakkı ONAT 1038 Oktay BALKIR 1043 Hüsnü GÜZEL

1074 Berç MOVSESYAN

1075 Davit KALİMİDİ

1076 Halit KARA

Elektrik MUbendlsllgl 18S

1078 1087 1100 1102 1105 1121

Selahatin YANAR Sait URALLI Naci OYMAN Turhan SEZER H. Ergun BAYRAKÇI Ali Rıza ARUK

1128 Mustafa ÖZDİL 1139 Ali HİÇSÖNMEZ

1158 Esen ORHON 1163 M. İrfan TUNCA 1175 ludmila PORAPONOF 1180 Özdemir GÖL 1189 Aydın BEYDAĞ 1206 Siyalom JOZEF 1219 Roland KAMBER 1221 Altan TARMAN 1226 N. Kemal ŞEN 1231 Yıldız ASENA 1234 Vasıf GÖÇÜK 1238 Ayhan BAYCIK 1243 Vahittin ÖZKAN 1247 İlhan ARIKAN 1255 Süer OKYAY 1257 Nihat GÖREN 1264 Güner ROBİNSON 1265 Fevzi ÖNDER 1273 Hali! İŞERİ 1293 " M. Ali AKTİMUR 1296 Ayhan ÖZER 1310 Ayla TAŞPINAR 1322 Doğan ORSOY 1333 Özdemir KORÜREK 1361 Abdullah AKDEDE 1368 Y. Baki YURTTUTAN 1327 Ergün ARCA 1378 Oral KURT AY 1384 Hal it RODOPLU 1386 Tevfik EROLAK 1402 Ersin ALTANSUNAR 1404 Pajik OLGUN

1412 1414 1419

Ferit GÜNGÖR Şuhayip ŞAHİNÖZER Ergun ERGÜNEŞ

1420 A. Mücteba ALBAYRAK

1424 Akgün İNPINAR

1444 A. Sedat TOKGÖZ

1445 M. Tevfik KOÇAK

Elektrik Mühendisliği 186

1457 1462 1471 1481 1487 1503 1513 1517 1529 1534 1546 1549 1562 1589 1606 1607 1610 1619 1633 1365 1639 1648 1661 1663 1704 1706 1715 1716 1720 1724 1727 1730 1731 1737 1738 1742 1750 1761

1766 1780 1796 1797 1831 1841 1854

D. Ali GÜRBÜZ Feyyaz ZAMBAKOĞLU Erol ERCAN Ruşen ÜNAL M. Savaş OMURCALI Arda ŞENYÜCEL Namık ATAKAAN Mukdim ERDOĞMUŞ Metin KATALAN Özgen BİRGÜL İskender CEBECİOĞLU Rüyal ERGÜL Ümit KARADENİZLİ Yasef BARUH Yüksel YAZGAN Mehmet ÇELİBİLER M. Ertürk TANRISEVER Kenan ELMASULU Ahmet YILDIZ Kazım YANÇ M. Emin BAŞER Sebahattin DOĞAN C. Süreyya EMEK Ertunç YARANGÜMELİ Atilla ÖNDER Orhan IŞILKAN R Ender ÖZÖĞREN M. Ali CELEPSOY Süleyman ALPAY Özdemir KAZANCI C. Cengiz ARCASOY Savaş MİRCİ M. Erol BAHAR Nadir ZÜBEYİROĞLU Taşkın TUNA F. Çetin AKINCI İsmet TÜRKEKUL Cevdet OLGUNGÜL

Haluk TAŞKAN V. Savaş DEMİREL H. Güner EREN Bülent İHSAN Nur ÖZDEMİR Kenan ÖZYURT Mehmet ÇULTU

Nezih ERTUNCA

Selim RAHVANCI

1879 1888 1893

Samih ÖZGÜL Şener KESKİN Alev KAPLANCI

1895 Mehmet HASANCIOĞLU 1898 Yüksel ATAKAN 1901 B. Kadri UYSAL 1912 Sadi GENÇ 1916 • Gülay KİRTETEPE 1931 Muammer OZKILIÇ 1935 Henri ALTÂRAS 1940 Gönül DİNÇER 1943 Akan ARSAN 1954 Nurettin CERİT 1962 M. Yaşar CİVELEK 1971 F. Hasan YILMAZ

1973 1980 1986 1993 1997 2004 2024 2037 2045 2055 2060 2077 2082 2086 2100 2105 2107 2108 2112 2119 2124 2127 2129 2132 2134 2140 2144 2176

Kemal ÜÇLEROĞLU Turgut TUNCEL Bedrettin DALAN Ahmet TANYERİ M. Akın SENCER Aği FUAT Meriç ÜLGEN Karmelo APELYAN Ethem GÜNER Ora İtan GÖKALP Zokan AYGÜN Rupen KUYUMCU

Kaya ERK Çetin YALÇINDAĞ Haluk BALKAN Feridun GÖZER İbrahim GÖLEMEZ Abdullah Tuna TARI Hraça KIRMIZI YAN Münir AYBARS Aydın TARKAN Oktay GÜVENEK Orhan ALTAN Kahraman SÖNMEZ Demir EDEN T. Abidin URAL Arslan ERİNMEZ Veli ERDOĞAN

2183 Birol KALKAN

2213 Ergun YILMAZ

2261 Faruk OKUR

2282 Ömer GÖNCÜ

2289 2290 2293 2294 2300 2303 2306 2314 2320 2329 2333 2334 2381 2382 2409 2427 2443 2444 2448 2450 2466 2490 2509 2512 2513 2515 2540 2543 2545 2548 2556 2575 2591 2602 2614 2615 2628 2630 2632 2634 2635 2637 2663 2641

Arif GÜBGUBOĞLU Ferit SATLIGAN Gürkan GÖKÇE Mehmet ÖKTEM Kamil YARDIM Mehmet ÖRMECİ Işık AKBİL Ali OKUTAN Feza ÖZÇETİN İsak AVİKTOR Ertan İLKİN M. Yüksel TANSEL Murat YAZICI Sefer ÖZBASAN Mehmet ARICAK Rafeel LEVİ Rıfat KELEŞ Sevim KAZANCI Bülent İKİNCİ Salvo ARDİDİ Ergin ADEM Yunus KUŞÇU Melih AGUSMAN Oktay GÜEÇAY Suat TUZLAK H. Öner YURTSEVER A. Kaya KARABULUT H. Zeki KIVRAK Erol ÖNDER Göksel GISNACAK Eli/a KIZILGÜL Mehmet ARSEVENGİL Gülsün YASAR Mehmet TAŞDELEN Yalçın YERLİ KAYA Atilla ARAT Fadıl GEZER Cahit TEKOĞLU Çetin SOYCAN Talha IBRAHİMOĞLU Koral GÜNGÖRDÜ Saadet ÖNEN A. Rıza YÜCEL Tamer MİSER

Saadettin ERDENİZ

Yavuz SÖKMEN

Erdal KANDİLLER

Sicil No:

2692 2693 2708 2720 2730 2757 27172 2784 2790 2799 2820 2827 2830 2845 2856 2857 2861 2868

Sena KELEŞOĞLU Ertuğrul ALKAN E. Ahmet GULARI S. Ahmet ALKOÇ Mahzar ÇENE Selahattin OLCAR Özay TIMUŞ M. Zeki KARAMANLI H. Ersin KARGI , O. Genco SOMAY Ayhan AKGUŞ Süleyman KARADENİZ Özden TURGUT O. Zeki TURKER M. Emin ÇANKAYA A. Ozdemir OVALI Tuncay BAŞTURK Hayrettin YALÇINKAYA

A. İhsan KALEMCİ

Tuğrul KARABİL

Selahattin YEŞİLYURT

Sİcİt No:

2955 2956 2997 3009 3019 3026 3021 3063 3065 3086 3174

3144 3149

3091 3093

3190 3122

Orhan ACARTÜRK Tansu BERKER Eyüp S. TEZ M. Nedim PAMUCAK Müjdat SAVRAN Ali ÇALIŞKAN Fahri TANATAR Nazmi YILMAZ Coşkun KIRCA H. İbrahim TUNA Z. Ahmet AKIN

Cenap ERENBEN

Bedros ÖZKESKİN

Mustafa MENDİLCİOĞLU

Zeki ÜNVER Nural İNEL

Bedri ÇELİK

İzakina BENMAİR

İ. Erken MANAVOĞLU Cevat SATIR

YABANCI ÜYELERİN LİSTESİ

5001 5010 5023 5024 5025

5026 5029 5030 5032

5034 5035 5036 5037 5039 5040 5042 5043

George NAKU Frank FAULKNER B. Sumner FOSTER Jean POUCHOLLE Sven OLESEN

P. Hammer SORENSEN Sven. Carsten ROSDAHL Tibor V/ITTMANN P. Noble ROBINSON

Jukka Seppo KARPPO Franz PLOCHBERGER Kurt H. JOHL Lodewjk TROCH Raimo PÖYTANIEMI Joseph T. PERRELL Herman Adolf UNGER Gleud DU BOIS

Adolf GRESCHONIG

5046 5052

5053 5055

5057 5058 5059 5060 5061 5062 5065 5071 5073 5075 5077 5088

Markert RAINER Gene OLINYK

W. Ormand WRIGHT Peter PFINSTEN

VVilliam G. GEORGE

Leopolt A. VAITKEVICIUS Joseph M. FOLEY N. Laster LIVINGOLLD Humberti DOVO R. James OBERHOLTZER Joseph RAUB Lienaert ANDRE Michele PAGLIA Heinz HERFORTH L. Rolando SIDORETTI Antonio RICCARDI Jarret PALMER

Cevat TEVFIKOĞLU

Reform Tasarıları

HAZIRLANAN VE KANUNLAŞAN TASARILAR*

«Hükümetimiz ülkeyi olağanüstü ortamdan eti kısa sürede çıkarmak, normal koşullara kavuşturmak, normal isleyen Inr demokrasi düzenine getirmek içvn. hiçbir çabayı fazla bulmayacaktır. Amaç Parlamentosuz, serbest seçimsiz maskelenmiş veya taçık. bir dikta değüdir. Tersime serbest ve dürüst seçime ve çok partili demokratik rejime dayanan, mitti iradeyi ifsat etmeden MiUî Meclisler kuran, her anlamıyla hukuk devleti olan bir devlet düzeni içinde yasamaktır.»

İkinci Erim Hükümeti Programından

Erim Hükümetlerinin fiilen çalışmaya başladıkları 7 Nisan 1971 güven oylamasından bugüne kadar Meclise sunulan tasarılar ile 12 Mart'tan sonra kanunlaşan reform tasarılarının listesi aşağıda gösterilmiştir Bütün bu tasarılar 12 Mart 1972 tarihine kadar Meclise verilmiş olup, ya kanunlaşmış, ya da Meclis'to [muhtelif müzakere safhalarından geçmekte olan tasarılardır. Hükümet halen devamlı reform tasarıları hazırlığı içerisinde olduğundan bu sayı devamlı olarak yükselecektir.

REFORM TASARILARININ LİSTESİ BOLUM : 1

Erim Hükümetlerinin bir yıllık süre içinde Meclislere sunduğu reform .tasarıları listesi şöyledir :

I. Toprak Reformu On Tedbirler Kanun Tasarısı.

2 İdarî Yargının işlemesindeki aksaklık ve tıkanıklıkları gidermek için Danıştay Kanununda değişiklik yapılması hakkında Kanun Tasarısı.

3. Devlet Memurları Kanununun bünyesinden veya uygulanmasından doğan huzur, suzluk ve aksaklıkların giderilmesi için hazırlanan Yetki Kanun Tasarısı.

4. T. Ceza Kanununda değişiklik yapılmasına dair Kanun Tasarısı (1940 sayılı Kanun olarak kabul edilmiştir).

5. Ceza, iş, Hukuk ve Ticaret davalarının daha çabuk sonuçlandırılması için Usûl Kanunlarında değişiklik yapılması hakkında Kanun Tasarıları.

6. Yargıtay Kanununda değişiklik yapılmasına dair Kanun Tasarısı.

7. Görevleri ve Hâkimlerin denetim' konularını etkin hale getirmek için Yüksek Hâkimler Kurulu Kanununda değişiklik yapılmasına dair Kanun Tasarısı.

8. Siyasî Partiler Kanununda değişiklik yapılmasına dair Kanun Tasarısı.

9. Anayasa Mahkemesinin hesap denetiminin fiilen işler hale getirilmesi için 44 sayılı Kanunda değişiklik yapılmasına dair Kanun Tasarısı.

10. Yüksek Savcılar Kurulunun Kuruluşu, Çalışma Usulleri, Toplantı ve Karar Yeter Sayısı, Yargıtay Ceza Daireleri Genel Kurulunca seçilecek Asil ve Yedek Üyelerin Seçimi Usulleri ve görev süreleri hakkında Kanun Tasarısı.

II. Yargıtay İkinci Başkanlarının seçimi hakkında Kanun Tasarısı.

* Bu yazlı geçen ay Başbakanlık Basın-Yayın Genel Müdürlüğü! tarafından Başbakanlık Basımevinde bastıîılmıg olan «ERÎM HÜKÜMETLERİNİN 1 YELJ, 7.4.1971 - 7.4.1972» adlı kitabın VI. KISMINDA aynı başlık altında yayınlanmıştır. Üyelerimizin bilgi edinmesinde fayda

' gördük (Yayın Kurulu).

12. Müfettiş Hâkimlerin nitelikleri ile atanma usulleri, hakları, ödevleri, ödenek ve yollukları, meslek ilerlemeleri, haklarında disiplin kovuşturması yapılması ve disiplin cezası uygulanması hakkında Kanun Tasarısı.

• 13. Millî Savunma Bakanlığı Görev ve Teşkilâtına Dair Kanunda değişiklik yapılmasına dair Kanun Tasarısı.

14. Askerî Hâkimler ve Savcılar Kanununda değişiklik yapılması hakkında Kanun Tasarısı.

• 15. Askerî Mahkemeler Kuruluş ve Yargılama Usulü Kanununda değişiklik yapılması hakkında Kanun Tasarısı.

16. Askerî Yargıtay Kanununda değişiklik yapılması hakkında Kanun Tasarısı.

17. Askerî Yüksek İdare Mahkemesi Kuruluşu Kanun Tasarısı.

18. Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununda değişiklik yapılması hakkında Kanun Tasarısı.

19. Türk Silâhlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun 87 ve 88. maddelerinde değişiklik yapılmasına dair Kanun Tasarısı.

20. 27 Mayıs'tan sonra halktan toplanan silâhlar hakkında yapılacak işleme dair Kanun Tasarısı.

21. Askeri Yasak ve Güvenlik Belgeleri Kanun Tasarısı.

22. Türk Silâhlı Kuvvetlerinde beslenmeyi yeni esaslara bağlayan Kanun Tasarısı.

23. Lojmanlar hakkındaki 190 sayılı Kanunda değişiklik yapılmasına dair Kanun Tasarısı.

24. Asayişe müessir bazı suçların önlenmesi hakkında Kanun Tasarısı. (1481 sayılı Kanun olarak kabul edilmiştir).

25. Toplum Zabıtası Kanununda değişiklik yapılmasına dair Kanun Tasarısı. (1427 sayılı Kanun olarak kabul edilmiştir).

26. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Hürriyeti Hakkındaki Kanunda değişiklik yapılmasına dair Kanun Tasarısı.

27. Dernekler Kanunu Tasarısı.

28. Polis Vazife ve Selâhiyeti Kanununda değişiklik yapılmasına dair Kanun Tasarısı-.

29. Uyuşturucu Maddeler Kanununda değişiklik yapılması hakkında Kanun Tasarısı.

30. Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü Teşkilâtında değişiklik yapılması hakkında Kanun Tasarısı.

31. Malî Denge Kanunu Tasarısı.

32. Sermaye piyasasının kurulmasına yardımcı olacak tedbirler hakkında Kanun Tasarısı.

33. Emlâk Vergisi Kanununda değişiklik yapılması hakkında Kanun Tasarısı. 34. Gider Vergisi Kanununda değişiklik yapılmasına dair Kanun Tasarısı. (1544 .sayılı Kanun olarak kabul edilmiştir).

35. Harçlar Kanununda değişiklik yapılması hakkında Kanun Tasarısı. 36. Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun Tasarısı.

Elektrli Mühendisliği 185

Sİ

37. Finansman ve Diğer Vergi Kanunlarında değişiklik yapılması hakkında Kanun Tasarısı.

38. İlk ve Orta Öğretimde okutulacak kitaplar hakkında Kanun Tasarısı. 39. Atatürk Akademisi Kanun Tasarısı.

40. Boğaziçi Üniversitesi kurulması hakkında Kanun Tasarısı. (1487 sayılı Kanun olarak kabul edilmiştir).

4 1 . İzmir İktisadî ve Ticarî İlimler Akademisinin Ege Üniversitesine bağlanması hakkında Kanun Tasarısı. (1489 sayılı Kanun olarak kabul edilmiştir).

42. Atatürk Üniversitesi Kanununa Ek Kanun Tasarısı.

43. 6990 sayılı Kanuna ek Çukurova Fakültesi kurulması hakkında Kanun.Tasarısı.

44. Etibank Kanun Tasarısı.

45. Maden Reformu Kanun Tasarısı.

46. Türkiye Demir ve Çelik İşletmeleri Kuruluş Kanun Tasarısı.

47. Türkiye Çimento Sanayii A. O. Kuruluş Kanun Tasarısı.

48. Sıkıyönetim Kanun Tasarısı. (1402 sayılı Kanun olarak kabul edilmiştir).

49. Türk Deniz Yolları İşletme Kanun Tasarısı.

50. Turizm Bankası Kanununun bazı maddelerinin değiştirilmesine dair Kanun Ta sarısı. '

51. Memur Yardımlaşma Kurumu Kanun Tasarısı.

52. 359 sayılı Türkiye - Radyo - Televizyon Kanununda değişiklik yapılması hakkında Kanun Tasarısı. (1568 sayılı Kanun olarak kabul edilmiştir).

53. Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri hakkında Kanun Tasa rısı.

54. Emlâk Alım Vergisi Kanununda değişiklik yapılmasına dair Kanun Tasarısı.

55. Belediye Gelirleri Kanun Tasarısı.

56. T. C. Hükümeti D. D. Yolları İşletmesi Kuruluş Kanun Tasarısı.

57. Millî .Sarayların Yönetimi Hakkırda Kanun Tasarısı.

58. Hayvanların Sağlık Zabıtası hakkındaki Kanunu tadil eden 1775 sayılı Kanu nun değiştirilmesine dair Kanun Tasarısı.

59. Türk Deniz Yolları İşletmesi Kanun Tasarısı. 60. Deniz yatağı ve Okyanus dibi ile bunların altındaki topraklara Nükleer Silâh Jarın yerleştirilmesinin yasaklanmasına dair anlaşmanın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair Kanun Tasarısı. 61. Bingöl Deprem Bölgesinde çalıştırılacak personele yapılacak ödemeler hakkında Kanun Tasarısı. (14Ö0 sayılı Kanun olarak kabul edilmiştir). 62. Serbest Meslek Toplumsal Güvenlik Kurulu Kanun Tasarısı. (BAĞ-KUR) (1479 sayılı Kanun olarak kabul edilmiştir). 63. Van Gölü İşletmesinin TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne devri ve bu Genel Müdürlükçe İşletilmesi hakkında Kanun Tasarısı.

64. Ulaştırma Bakanlığı Kuruluş ve Görevleri hakkında Kanun Tasarısı.

65. Bazı Tekel Maddeleri Fiyatlarına yapılan zamlardan elde edilen hasılatın T. C. Merkez Bankasına açılacak Deprem Fonu hesabında toplanması hakkında Kanun Tasarısı.

66. Orman Bakanlığı Kuruluş ve Görevleri hakkında Kanun Tasarısı.

67. Orman Kanununda değişiklik yapılması hakkında Kanun Tasarısı.

68. İlk Öğretim ve Eğitim Kanununun değişik geçici 5. maddesi uygulama süresinin 10 yıl uzatılmasına dair Kanun Tasarısı.

69. Üniversite Kuruluşları, Öğretim Üye ve Yardımcılarının Aylıkları hakkında Kanun Tasarısı.

70. 3339 sayılı Kanunun yürürlük süresinin uzatılması hakkında Kanun Tasarısı. (1541 sayılı Kanun olarak kabul edilmiştir).

71. Milli EğiHm Bakanlığı Mensupları Sağlık ve Sosyal Yardımlaşma Sandığı Kurulması hakkında Kanun Tasarısı.

72. Harcırah Kanununa Ek Kanun Tasarısı. (1511 sayılı Kanun olarak kabul edilmiştir).

73. İmar ve İskân Bakanlığı Kuruluş ve Görevleri hakkında Kanuna bir madde eklenmesine dair Kanun Tasarısı.

74. İstanbul Üniversitesi Kuruluş Kadroları Kanununa Ek Kanun Tasarısı.

75. Memur Yardımlaşma Kurumu Kanun Tasarısı.

76. Başvekâlet Teşkilâtı hakkındaki Kanuna Ek Kanun Tasarısı.

77. Cezaların İnfazı hakkındaki Kanunda değişiklik yapılmasına dair Kanun Tasarısı.

78. Çay Kurumu Kanununun Uygulanması için alınacak tedbirlerle ilgili Yetki Kanun Tasarısı.

79. 904, 905, 906 sayılı Kanunlarda değişiklik yapılması ve 4/6/1972 Pazar günü yapılacak Belediye Üyeleri, Köy Muhtar ve İhtiyar Meclisi Seçimlerinin ertelenmesi hakkında Kanun Tasarısı.

80. Seyahat Acentalan ve Seyahat Acentaları Biriiği hakkında Kanun Tasarısı.

81. Yabancı Memleketlerdeki Türk asıllı ve Yabancı Öğretmenlere sosyal yardım yapılmasına dair Kanun Tasarısı.

82. Çalışma Bakanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki Kanunda değişiklik yapılsına dair Kanun Tasarısı.

83. Türk Msdenî Kanununun bazı maddelerini değiştiren 903 sayılı Kanuna bir hüküm eklenmesine dair Kanun Tasarısı.

84. Üniversiteler Kanunu Tasarısı.

85. Yem Kanunu Tasarısı.

86. • İnhisar Bayilerinin Üçte birlerinin Harp Malûllerine ve Şehit Yetimlerine Tevziine dair 1485 sayılı Kanunun 2'nci maddesinin değiştirilmesi hakkında Kanun Tasarısı

87. Bayındırlık Bakanlığı Kuruluş ve Görevleri hakkında Kanun Tasarısı.

88. Devletçe İşletilen Madenler Üzerindeki Hakİarın Geri Alınmasına ve Hak Sahiplerine Ödenecek Tazminat hakkında Kanun Tasarısı.

89. 2559 sayılı Polis ve Selâhiyet Kanununda değişiklik yapılmasına dair Kanun Tasarısı.

90. Ruhsatsız Taşınan Veya Bulundurulan Ateşli Silâhların ve Bunlara Ait Mermiler İle Kanuna Göre Yasak Sayılan Bıçakların Güvenlik Makamlarına Teslimi hakkında Kanun Tasarısı.

91. Orman Ürünleri Sanayii (ÖREN) Kurumu kurulması hakkında Kanun Tasasarısı.

92. Kamu Hizmetlileri Birlikleri Kanun Tasarısı.

BÖLÜM : 2

Başbakan Nihat Erim'in 2 Nisan 1971 tarihinde Mecliste okuduğu Hükümet Programı şöyle son buluyor :

«Her halde artık Anayasa'nın öngördüğü reformların yapılmadığı veya ele alınma dığı söylenemeyecektir.

«Ortam bu şekli aldıktan sonra, Cumhuriyet kanunlarını hiçe sayarcasına ve eylem yapıyoruz, devrimciyiz, şeriatçıyız, mukaddesatçıyız gibi sözlerle Devlet düzenine karşı zorlama davranışlarını sürdürenler, Devleti bütün heybetiyle karşılarında bulacaklarından ve Cumhuriyet kanunlarının pençesine verileceklerinden bir an bile şüphe ederlerse, çok yanılmış olacaklardır.

«Türk gençliğinin Atatürk ilkelerine bağlılığına, yapıcı ve yaratıcı gücüne güvenimiz tamdır. Gençlik sorunlarına eğilecek verimli bir çalışma ve öğrenme atmosferi içinde gelişmelerine imkân vermeyi önemli görev sayacağız.

«Halkımız, huzur ve sükûn istiyor. Sabahleyin evden çıkan yavrusunun akşama ya ralı mı döneceğinin, yoksa hiç mi gelemiyeceğinin yürek yakan kuşkusu içinde yaşayan ana ve babaların acılarına mutlaka son verilecektir. Bu uğurda Hükümet gereken her tecibiri Parlamentoya sunacaktır.

«Kanunların pervasızca çiğnendiği bir devlete gerçek anlamıyla Devlet denemez. Türk ulusu güçlü ve düzenli Devletler kurmasını ve sürdürmesini tarihin her çağında bilmiş bir ulustur.

«Türkiye'yi bölmek isteyenlere fırsat verilmeyecektir. Yurdumuzu Atatürk ülküsünden saptırmak, sağ, ya da sol bir diktatöryanın ve anarşinin kucağına .asla ve asla düşürmemek Hükümetimizin en başta güdeceği amaçtır.»

Reformlar ve bunların gerçekleştirilme yöntemleri üzerinde Hükümet içerisinde ihtilâf çıkarak, 11 bakanın istifası üzerine 3 Aralık 1971 tarihinde istifa eden Hükümetten sonra kurulan İkinci Erim Hükümetinin Mecliste okuduğu programda ise, reformların gerçekleştirilme yöntemi şöyle saptanıyordu:

1961 Anayasası'nın öngördüğü reformları Atatürkçü bir görüş ve anlayışla Parlamentomuza birbiri arkasına sunmak azmindeyiz. Reformları gerçekleştirme çabalarında yetkiler sınırları içinde 'şbirliği yapmaktan Parlamentomuzda Anayasa'nın çizdiği hak ve başka bir yol tanımıyoruz. Hükümet reformları hazırlayıp Meclislere sunacaktır. Tartışma, değiştirme, kabul veya red Parlamentomuzun en tabiî hakkıdır.

«Hükümet ülkeyi olağanüstü ortamdan en kısa sürede çıkarmak, normal koşullara kavuşturmak, normal işleyen bir demokrasi düzenine getirmek için hiçbir çabayı fazla bulmayacaktır. Amaç parlamentosuz, serbest seçimsiz, maskelenmiş veya açık bir dikta değildir. Tersine, serbest ve dürüst seçime ve çok partili demokratik rejime davanan, millî iradeyi ifsat etmeden, millî meclisler kuran, her anlamıyla hukuk devleti olan bir devlet düzeni içinde yaşamaktır.»

g4

Elektrik Mühendisliği 180