TEK KANUNU'NDA DEĞİŞİKLİK

TEK Kanunu nun Değiştirilmesi Hakkında Elektrik Mühendisleri Odasının Görüşleri

‡sˆi‰GŠ e‹ ŒfŽ‰#i ¦i‘ Œ “Œ I’ 4”ˆie n• – e †Š ©— i•˜iˆ¦– ™ š£™ Ž‡&’›’Ii œ ˆi ¡ˆ & ž Qˆ ŸQ„”E™ – ¡Sin¢ S™ £ e ˜¢ ¦Š˜– Q ¦ˆ ¦tˆ ŸQP‰ š6Œ ğnŒ i• – Œ •i– ‰ŽlŠ ¥˜i¦ ‰Žœ GŠ Œ ˆe‰¨D§ iŸ eS¡ ™ ˜¦ iŸ iª ˆ © e« Š9¥ŽGğ – 9‰ GŠ Œ ¦ˆ Œ…Œ ¢G£ ‰Gƒ¡ Œ Gğ £ Œ Š4%¬ D§ Ÿie S¡ ™ Ž¦ ­G iğ9Ž š ™ Ÿ¦ii• 2Œ Ÿ¦4‰ &š Œ Žğ Œ •e– Œ %• £ ˜‰ •e– Œ®i– ˜‰ Š˜ŒXi” © eˆ)¦‘ i – eeˆ T¡ Ž Fğ n ‰ ‘ee¦ˆ – e IŠ Œ – © Œ – Œn—seŽ• eˆ¦– ™ šXŒ – n‰ £ Œ – ¡TŒ ˜ğ £ Œ 9Š ¬

2³ ¯Ev° ƒ¯ ±†v¯ ²›“³ T´ v° sµ v¶ D· —µ °eU ¶ƒlµ ¸6¹ES¹ ·qU °vµ Ç ³XºSv² ¯Es· v¹ E° »c¼ “¹ ³–“³ 4» ² Ä ¹

•½ E¾ ´·I¿S› ± ÀÁ

Â˜Ã Ç ¢µ X³ Ä vŞS U t uGTÅ vğ® )v ÉB`« u U ¡É ªgR¬3«ru RT¸® 3É 0­ uTR V U ® ²§v U ²iÉ ÆB2¬ ÈB× 5v u)U ® ²ˆv5® U 2t U vu Ç

Mevcut Kanun un 3. maddesi b fıkrası, TEKCin su kaynaklarından elektrik üretimi ile ilgili ça- lışmalarına engel olmaktadır.

3. maddenin b fıkrasında parantez içinde ya- zılmış olan ©Su kaynaklarından elektrik üretimi konusunda etüt, plknlama ve inşaat projesi ha- zırlama ve bu projelerin inşası hariçª ibaresi- nin metinden tamamen çıkarılması veya bu iba- renin ©Su kaynaklarından elektrik üretimi dı>- şındakl etüt, plknlama, proje hazırlama ve ibu projelerin inşaası hariçª şeklinde değiştirilmesi suretiyle Kurum a hidroelektrik enerji ile ilgili bağımsız çalışma olanağı sağlanmalıdır.

da su kaynaklan ile ilgili bütün işler DSfnin çalışma alanı içinde bırakılmıştır. HaV buki DSÌ nln kuruluş kanununa göre görevleri :

a) Taşkın önleme,

b) Sulama,

c) Bataklıkları kurutma,

‡‡

d) a, b, c fıkralarındaki faaliyetlerle ilgili

olmak şartı ile enerji üretimi şeklinde özetlene

bilir.

Buna göre DSÌ, taşkın önleme, sulama, ba- taklık kurutma gibi faaliyetler söz konusu değil- se, bir su kaynağı üzerinde hidroelektrik enerji üretimine yönelmiyecektir. Dolayislyle elektrik enerjisi yönünden yapılması gerekli bir hidro- elektrik santralı, DSrnin amaçlan dışında kal- dığı, takdirde ele ahnmıyacak demektir.

Memleketin enerji potansiyeli içinde oldukça değerli bir yeri olan hidroelektrik imkknların etüd ve plknlaması, TEK ln en önemli görevi olan yurt çapındaki elektrik enerjisi politikası temel esprisinin dışında bırakılmamalıdır.

Hidrolik santrallar konusunda, hidrografik ve jeolojik etüdler yönünden E“E Ideresi Ue, hid-

ÎGÑ Ï9ĞnÑ Ì@Ò ƒĞ 5Ó ÔeiÕ Ï¦Ô ÖeÒ r× Ñ Ò iØ Ò ÙPÚeÛ

roelektrik santral in†aası yönünden de DSÌ

QOQ 7(.

e kadro ve teçhizat veya bilgi nakil sure- tiyle., Kurum un ªu kaynaklarından enerji üre- timinde görevlendirilmesi sağlanmalı ve dubli- kasyonlar önlenmelidir.

¦È Ã Ç v)ÉA0É 5v uğ4ª BÅ ¬ v)“® )v ÖTU «`U §² U ʁQÉ BÅ 0¬ ­ gª ­30¬ t ´R t ˜R ËB±Buğgv ×eÌ ® vğ¬3t U uU ® ²¥ğv ® U 3t U Iu Ç un 3. maddesine TEK ln faaliyet konu- lan içinde ©Elektrik tesislerinin bakım ve islet- mesinde görevlendirilecek personele teknik bilgi vermek üzere kurslar tertiplemekª fıkrasının ek- lenmesi suretiyle Kurum a yurt çapında büyük fayda sağlanacak bir görev verilmelidir

Belediye örgütü bulunan büyükçe kasabalarda ve şehirlerde elektrik tesislerinin bakım ve işlet- mesi için yetenekli teknik personel bulunabil- mekle beraber, küçük yerlerde ve özellikle son yıllarda yoğunlaşan elektrikli köylerde, dışarı- dan bir elemana yeterli ücret ödenmemesi yü- zünden bu gibi işletmelerin yerli personel eline bırakılma zorunluğu ortaya çıkmaktadır. Ka- nun un 8. maddesinde TEK tarafından kurulan köy elektrik tesislerinin köy idarelerince işletil- mesi öngörülmüştür. Yurdun bugünkü zor koşul- ları içinde, oldukça pahalıya malolan elektrik te- sislerinin hiç değilse normal ömürlerinden yarar- lanabilmek için bu tesislerin belirli yüzeyde tek- nik bilgiye sahip kişilere, teslim edilmesi gerekir.

Bunun sağlanması ise yurdun çeşitli yerlerin- deki personele tesislerin balam ve işletmesini öğ- retecek kursların tertiplenmesi ile mümkün ola- bilecektir.

¦Í à ³ˆ±5w3® vğu 0t v)¡¬ «r)v ªU dª V0)v 2t )v ® U ¬0“v É R„« È ® ²ˆ#R Õn©Å uğ¬0¬Ì »¬ ÖB­ˆÉ RT® t0È ğu È ® ˆ² RB® È t È uvÇ

KanuuCun köy elektriklendirihnesi ile ilgili 4. maddesi b ftıkrası, köy elektrik tesislerinde ilk keşif bedelinin 25 inin köylerden peşin ola- rak alınmasını öngörmektedir.

)Daha geniş imkknlara sahip belediyelerden böyle bir meblkğ alınmazken, köylerden peşin para istenmesi herşeyden önoe Anayasa nın eşit- lik ilkesine aykırjı düşmektedir.

Ayrıca Kanun un 5. maddesi ©TEK ekonomik gelişmesi bakımından kkrlılık mülkhaza ettiği köylerde elektriklendirmeyi kendi malv imkknla- rıyla yapar. Bu gibi köylerde köy elektrıklendi- rllmesine ait fondan hiçbir ayırım yapılmazª hük- münü getirmiştir.

Memleketimizde enterkonnekte sistem civa- rındaki büyük ve önemli köyler, 1. ve 2. Ibe† yıl- lık plkn uygulamaları içinde zaten elektriğe ka- vuşmuş bulunmaktadırlar.

Hali hazırdaki ve bundan sonraki uygulama ise, sisteme biraz daha uzak köylerin gruplar halinde elektriklendirilmesi sekimde yapılmak- tadır. Uygulamalardan çıkan, sonuçlara göre, köylerin gruplar halinde beslenmesinde dahi orı talama birim enerji bedeli oldukça yüksek de- ğerlere U laagmaktadjr. Bu koşullar içindeki köy elektriklendirilmesinde TEK bakımından Kanu- nun 5. maddesindeki kkrlılık mülkhazası içinde herhangi bir ölçü ve kayıt belirtilmediğinden bu madde siyasv grupların istismarına kapı açacak ve Kurum un özerk çalışmalarına sekte vuracak nitelik taşımaktadır. Ayrıca bu madde dışında elektriklendirilecek köylerden Kurum, hiçbir kkr beklemiyecektir gibi bir yorum da ortaya çık- maktadır.

Sonuç olarak, köylüden peşin para alınmasını öngören Kanun un 4. maddesi b fıkrası ile, köy- ler arasında ayrıcalığa yer veren 5. maddenin Kanun dan tamamen çıkarılması gerekmektedir.

“³ v¯ °E#¯ ¯ Ç ƒ¯ ²y°ƒ´T²vµ Ç U ± ³“¯ƒ°vE¯ ·—F¯ ¼¹n³–“³ P» ² Ä ¹

½ ¾—´Ts· I¿ Ş ± wİ ßEà

4. Kuruluşta çalışan bir üyenin. Yönetim Ku- ruluna girmesi sağlanmalıdır :

un 14. maddesinin ©TEK Yönetim Ku- ruluª:

a) Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcı- larından ilgili Bakanlıkça belirtilen birisi, ıb) Maliye Bakanlığının önerisi ile Bakan- lar Kurulunca atanan bir üye, c) Bakanlığın önerisi ile Bakanlar Kurulun ca atanan bir üye, d) Kuruluşta çalışan ve Türkiye Mimar ve Mühendis Odalarına kayıtlı üyelerin seçecekleri bir elektrik mühendisi üye, olmak üzere beş ki şiden oluşur şeklinde değiştirilerek Yönetim e çalışanların iştiraki sağlanmalıdır.

un 1. maddesi TEK in faaliyetlerinde özerk bir kuruluş, olduğunu belirtmektedir. Faaliyetlerdeki özerklik doğrudan doğruya yöneti- mindeki özerkliğe bağlıdır. Yönetim Kurulu nda- ki ilgili Bakanlığın önerisiyle 3, Maliye Bakan- lığının önerisiyle l üyenin atanması yanında, l üyenin de bizzat kuruluş içinde çalışan telektrik mühendisleri içinden seçilip gelmesi, TEK Ka- nunu na Kurum un özerklik kavramımı sağlayıcı bir nitelik kazandıracaktır. Her ne kadar 5 kişilik Yönetim Kurulu nda, hükümetin 4 üyesi yanında, çalışanların l üyesi, Madde l deki özerklik tanımını gerçekleştirmekten uzak ise de böyle bir teşkil tarzı ile Yönetim Kurulu kararlarında asgarv bir denetim sağlanabilmiş olacaktır.

Ç µ ³ Ä 5» Q¯ G» ² Ä %¹ Iµ ·—µX³ Ç °–U ³ Ç µ“0Q U7Q I· µI° U ³ v¯ v° E¯ ·D¯vá€ğ» ¯¦·Dµ Ç ® ·D±˜Dµ D· qµ 0Q i® T¼ “¹ ³¥³»4² Ä ¹

½ ¾—T´ D· ¿E±i¶E¼“Á

5. TEK dışında hiçbir kuruluşa tesis kurup, isletme imtiyazı verilmemelidir :

Madde 26 nın ©TEK dışında hiçbir belediye, köy ve diğer kamu tüzel kişileri, elektrik üre- tim, iletim ve dağıtım tesisi kuramazlarª şek- line sokulması,

Madde 2Tnin ©Belediyeler, köyler ve diğer kamu tüzel kişiler işletmelerini devir zamanın- daki kıymetleri üzerinden TEK e devredecekler- dir. Enterkonnekte sistem dışındaki otoprodük- törlere TEK in mütalkası alınmak suretiyle Ba- kanlıkça elektrik üretim ve iletim tesisleri kur- ma ve işletme ruhsatı verilebilirª sekinde değiş- tirilmesi ve,

Bu değişiklikler meyanında fonksiyonu kal- mayan Madde 28 ln kanundan çıkarılması sure- tiyle, Kurum a kendinden beklenen icraatı yurt çıkarlarına en uygun tarzda yapabilme olanağı- nın sağlanması gerekmektedir.

Bugün özellikle büyük belediyeler için elek- trik enerjisi satmak önemli ölçüde avantaj sağ- lamakta ve diğer hizmetlerden doğan zararlar, elektrikten sağlanan harla kapatılmaktadır. Hatta pek çok yerde belediye yöneticileri bu kkrları, kendi seçim şanslarını artırıcı lüks ve gereksiz yatırımlara harcamaktadırlar.

Elektrik gelirlerinin heba edilmemesi, yurt çapında adil satış tarifeleri ile rasyonel bir işlet- me yapılabilmesi ve yurdun kıt imkknları ile ger- çekleşen pahalı elektrik tesislerinin bakım ve işletmesinin gelişi güzel hüviyetten kurtarılıp ehil ellere teslimi, ancak tüm tesislerin TEICe devredilmesi ve işletme imtiyazının bu Kurumâ

- dan başkasına verilmemesi ile mümkün olabile- cektir.

Elektrik Mühendisliği 175

® µo³ Ä µ Ä Dµ S¶ v° µ Ä U D· µIEã µ(³ µD·—µ³ Ç °U ³ Ç “µ Q2U Q ·—µ—#° U ¼“¹ ³§³2»9² Ä ¹ w½ D¾ ´D· ¿v±hS¶ ºT»4Á äQÃ Ç Àu 0É U w2iv Ä 4t vVÀ04« À4¬”É0­ u ­2®7­ åGÊX4V v7® v 4t U w2ev XÊ V47U Gu Ì ® U É × tv Å©uğ„« R©0É ® È7É ® ©R yu v ® U ¬22t v0É Uˆv® v É3«g5u U ÁÉ g« v ª U ª ® v u5U ¬4U ¬ «0À X² À Ç µx2³ æ “v t0v× )u v)t0U ® ²iv)® U t0U uƒÇ un geçici hükümler kısmındaki geçici maddeler yeniden düzenlenerek DSi, Etibank, il- ler Bankası gibi kuruluşlarla, Türkiye deki bü- tün belediyeler, belediyelerce kurulmuş işletme- ler, birlik ve ortakhkiar, özel kanunla kurulmuş işletmeler, dukurova Elektrik TAù, Kepez ve Antalya Havalisi Elektrik Santrallan TAù ile bu gibi diğer kuruluşlara ait elektrik üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin tümünün TEK e dev- redilmesi sağlanmalıdır.

un 1. maddesi Kurum un adının ©Tür- kiye Elektrik Kurumuª olduğunu ve faaliyetle- rinde özerk olacağını belirtmektedir.

Kurum un adı, bütün Türkiye yi kapsamına aldığını, faaliyetlerinde özerklik ise, Türkiye ça- pında elektrik politikasının hiçbir etkiye maruz kalmadan Kurum tarafından uygulanması an- lamına gelmektedir.

Oysa dukurova, Kepez ve buna benzer diğer elektrik ortaklıklarının TEK kurulduktan sonra da ayni imtiyazlarla bırakılmaları, Kanunun 1. maddesinde TEK e verilen imtiyazlara ortak ve onu zedeleyici nitelik taşımaktadır.

Türkiye Elektrik Mühendisliği V. Teknik Kongresi

Sayın Üyemiz :

Bilindiği gibi her iki yılda bir yapılan Teknik Kongre nin, bu yıl Genel Kurul toplantısı

ile birlikte yapılması Yönetim Kurulunca kararlaştırılmışta. Teknik Kongre hazrlıklannı yüyürütmek, düzenlemek ve yönetmek üzere Teknik Korgre Düzenleme Kurulu oluşturulmuş

olup, çalşmalan sürdürmektir.

Kongrede gö-üşülecek ana konular aşağıdaki

şekilde saptanmıştır.

1. Elektrikte Etüd ve Plknlama, Elektrik Üretimi, Elektrik iletim ve Dağıtımı, Elektrik imalkt Sanayii, Elektrik Tüketimi ve Tarifeler, TEK ve Elektrikle ilgili Diğer Kuruluşlar, Elektrik Sektöründe Mühendislik Hizmetleri ve Eğitim Sorunları, Diğer Konular, Daha ayrıntılı bilgiler yakında verilecektir. Kongre

\H

Odamız üyeleri, mühenhisler ve

üyemiz ‡ olmıyan diğer ilgililer kendi

YH\D

ED÷OÕ

bulundukları kuruluşlar adına ©Tebliğª vererek katılabilirler. Tebliğler en geç l Aralık 1971 ta- rihine kadar Oda Merkezine ulaştırılmış olma- lıdırlar.

Odamız Teknik Kongre Yönetmeliği ilgili ar- kadaşların bilgi almalarını sağlamak için aşa- ğıda verilmiştir.

Üyelerimizden Kongre nin Yurdumuzun so- runlarına çözüm getirmesi ve başarılı olabilmesi İçin, gerek tebliğ göndermek, gerekse düzen- lenecek sergiye ilgili kuruluşların katılmasın sağlamak suretiyle yardımcı olmaları, bu hu- susta gereken çabayı göstermeleri önemle rica olunur.

°vS´ ²Iµ Ç U ± T³ E¯ °E¯Is· ¯

Yazaşma Adresi : Türkiye Elektrik Mühendisliği V. Teknik Kongre Düzenleme Kurulu Ihlamur Sokak No. 10/1 Yenişehir - ANKARA Tel : 12 76 60

Elektrik Mühendisliği Teknik Kongre Yönetmeliği

± R t2t0vTŽià #¹ ˜² iR Tç Ç

tim Kurulunun karanına uygun olarak tesbit

Elektrik Mühendisliği Teknik Kongresi, elekedilen tarih ve yerde toplanır.

trik mühendisliği ile ilgili her türlü konularda

±y3R 2t 4t vEÍà wU èT)u R–³oÅ3²˜U g« v5ª U 2¬ U ¬ Ç nv ğå 0É U ® U©Ç

fikirlerin açıklanması, tavsiyelerde bulunulması

ve bundan her yönden faydalanmasını sağlamak

DPD± FÕRTQt0Õt0JDv È GHUÇ ÅiÉ ® RB0¬ ˆ² R Ä T± ¬25v ˆ² U¡Ç

Komite, kongrenin gündemini teşkil edecek konularda orantılı sayıda ve bu konularla ilgili elektrik mühendisliği dallarında Oda Yönetim

Teknik Kongre, 3 yılı geçmemek üzere ter- cihan Ekim veya Kasım aylarında, Oda Yöne-

Kurulunca seçilerek mühendislerden teşkil edi- lir.

&w x y4nz { a| } zQ˜é X~ e€i4y i ‚n} ƒ x } „n}…P† ÷

Û

Fê ¦ë ì ì¡íSï ğ2eñ òoó ô íe¡ı ó ı„nö ë¦÷ ø 9ù òf¦ë ÷ Që Žú aø û

Komite ilk toplantısında kendi arasından bir Başkan seçer, diğer üyeler arasında yapılacak iş, bölümü hususunda karar aMr. Komisyonun Sek- reteri Oda Merkez Yönetim Kurulunca Komis- yon üyeleri arasından tayin edilir. Her toplantı- da usulüne uygun olarak alına.Œ kararlar, tes- bit ve imza olunur.

Komitenin alacağı kararlar Oda Yönetim Ku- rulunun uygun bulacağı şekilde tatbik mevkiine konulur.

Aê eë ì¡ìíEeü ¦ï ğ“ñiXò ó aô ínı ó ıfTı ş¦Gú 9í ÿ÷ Ží ú˜ó&û

Komite, Teknik Kongrenin hazırlık ve ça- lışma dönemleri ile kongrenin kapanışından sonra alınan kararların değerlendirilmesi ile ilgili her türlü çalışmaları yapar ve sonuçlarını Yönetim Kuruluna arzeder.

Kongre görüşmeleri sırasında Başkanlık Di- vanı olarak bulunur ve kongreyi yönetir.

Komite üyelerinine de Odanın diğer komis- yonlarındaki üyelere verilen ücretler ödenir.

êA¦ë ì ¡ì ¡í ¦ï ğ2iñ £ı ¢¦Gú Ží ı¡ó ¥ı ğv¦ş ıQ˜í ôó fò &ó û

Kongre, Oda Yönetim Kurulu Başkamı veya bu bulunmadığı takdirde Yönetim Kurulu tem- silcisi tarafından açulır.

Kongre görüşmeleri vcra Komitesi tarafın- dan yürütülür.

Sekreterlik için aynca seçim yapılmaz, bu gö- rev madde öde belirtildiği veçhile komite tara- fından ifa olunur.

êA¦ë ì¡ì¡§í ¦¦ 難—í ÷ ó e÷ íeúTû

Tebliğlerin Niteliği : a) Hazırlanacak tebliğler madde l de ya zılan amaçlara uygun ve kongre gündemini teş kil eden konulan kapsayacak ve tercihan daha önce başka bir yerde yayınlanmış olacaktır. b) Gelen tebliğler komite tarafından ince lenerek kongreye sunulacak olanlar seçilir ve

bunlar ilkn edilmiş konuların gruplarına göre ayrılır, her gruba ait tebliğler inceleneıek genel tebliğ halinde birleştirilir.

c) Bütün tebliğler komite tarafından 250x160 mm, .boyutunda bastırılarak Oda üyele rine gönderilir.

d) Genel olarak tebliğler 5000 kelimeden uzun olmayacaktır. Gerekirse komite tebliğlerin uzunluğunu değiştirecek kararlar alabilir.

e) Basılmış bir resim veya fotoğraf 150x148 mm yi geçmeyecektir.

f) Teğllğin büyüklüğüne bağlı olarak her tebliğ aynca en çok 500 kelimelik bir özeti ih tiva edecektir.

g) Tebliğler üç nüsha açık satır daktilo edil- anlş olarak, grafik ve resimler l aydinger ve 2 ozalit kopya, fotoğraflar ise klişe yapılabilecek parlak kağıda basılmış olarak teslim edilecektir.

h) Tebliğler yukarıda belirtilen şartlara uy- gun şekilde hazırlanmış olarak komitenin tesbit edeceği tarihe kadar Oda ya tesJim edilmiş veya bu tarihte Oda da bulunacak şekilde postalan- mış olacaktır. Bu tarihten geç görderilecek olan tebliğlerin kongreye sunulmamasından dolayı Teknik Kongre Tertip Komitesi ve Oda Yönetim Kurulu hiç bir şekilde sorumlu olmayacaktır.

i) Tebliğler için sahiplerine ödenecek ücret, bu tebliğin Oda dergisindeki yayınlanma ücre- tinden az olmamak üzere, Oda Yönetim Kurulu tarafından tesbit olunur.

J) Bu tebliğler Oda yayınlarında yer aldığı takdlrc e bunlara ayrıca bir ücret ödenmez.

êFë¦ì ì¡í Q ï ğSQş ¡ı ní ôò„ní ÷wó Qó ı "!#ú ¡! $ô ¡! ÷woò íG% Tó ó ôí & ì§ë ƒğ şiı í˜aô ó (ò 'ğ ¡ (ú Q ÷ ¥¢eeş ˜ú 9í Qÿ ÷ ó ì ó Gú ï ê7eë ¡ì ì ¥í ¦) £ï 01 ğSşe¡ı Ží aô òfŽí ÷ ó 2134Sï6ıTní ı ní ÷&¥ğ ¡ú#¡÷ ¡ì ë 75 698 © ëeAô @B)7C€) ô•ë¦úGCë DQó ı ì Eí 2 ëC"Q÷ !xó ÷ íF©! ú(!ú˜÷ "! ií ¢eó Gú 2ò ó ùôaó úGï

&w x yPzn{ @| } Sz o~ i €eyPi ‚e} @ƒ x } e„ }&9… † ÷

<$1 g ' ( 0 ( / ( 5

Üyelerimizi yakından ilgilendirmekte olan ve kamu kesiminde çalışan tek- nik gücün, Personel Kanunu

\ a baltalanmış olan istihdam ve hayat şartları imkknlarını kısmen de olsa yeniden düzenlemesi düşünülen, ama gerek yetki- lilerin, yönetimin ilgisizliğinden, gerekse Personel Kanunu ile başlatılmış olan ve kalkınma çabalarında teknik gücün birinci derecedeki önemini hiçe sayma politikasının devamından dolayı, 1971 yılı Bütçe Kanunu nda da yer almış ol- masına rağmen hernedense bir türlü tasarlanıp, yürürlüğe konamayan ©yan ödemelerª üzerine aşağıda üç çalışma bulacaksınız.

Bunlardan ilki Bayındırlık, Enerji ve Tabvi Kaynaklar ve Sanayi ve Ticaret Bakanlıklarının ortaklaşa hazırladıkları taslaktır. Diğer ikisinde ise Teksen in ve ayrıca gene meslek odaları, Teksen, Türkiye Teknikerler Sendikası ve Türkiye Teknik gğretmenler Sendikası nın bu taslak üzerine görüş ve eleştirilerini bu- lacaksınız.

1327 Sayılı Kanunun 71 nci Maddesinde Yer Alan Zamlarla İlgili Hususların

Tesbitinde Gözönünde Bulundurulacak ESASLAR dalışma konusu birbirine yakın ve bünyelerinde aynı nitelikte personeli ihtiva eden yatırımcı bakanlıklar olarak Bayındırlık Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığı temsilcilerinin iştiraki ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu nun VI. kısmının sonuna 1327 sayılı kanu- nun 71. maddesi ile ilkve edilen ek maddede sözü geçen iş güçlüğü, iş riski ve teminindeki güçlük zamlarının hangi hallerde, hangi meslek ve görevlere, ne miktarda ödeneciğinin tespiti amaciyle teşekkül eden komisyonumuz, 5.5.1971 -6.5.1971 tarihlerinde Bayındırlık Bakanlığı nda toplanmış ve aşağıda- ki hususları kararlaştırmıştır.

$ *(1(/ (6$6/$5

1. Yukarıda izah edilen maksatla 1971 malv yılı Bütçe Kanunu nun 17. maddesi gereğince kurumları tarafından hazırlanarak ilgili mercilere gönderi lecek teklif veya yönetmeliklerin ilmi esaslar dahilinde ve bütün devlet teşki latına şamil bir (iş değerlendirilmesi) yapıldıktan sonra tespiti gerekmekte ise de vaktin darlığı ve her kuruluştaki elemanarın intizar durumunda olma ları dolayısiyle söz konusu ödemelerin süratle halledilmesi zarureti karşısında, 1971 yılı için iktisadv kamu kuruluşlarının da yönetmelikleri yerine kaim ol mak üzere tatbik şeklini gösteren esasları ihtiva eden tekliflerin Bakanlar Ku rulu kararı istihsal edilmek üzere ilgili mercilere sunulması uygun mütalka edil miştir.

2. Bakanlıklarda bu zamlarla ilgili personelin görevlerinin çok değişik bu lunması ve değerlendirmenin objektif ölçüler içerisinde yapılabilmesi gayesi ile bu zamlar için kriterlere müstenit puanlama esasının tatbiki uygun görül müştür.

w6x yPiz { a| } Tz ~oe¦€ yP¦ e‚ } ƒ x } e„ &} G… † ÷

)3. İş güçlüğü, iş riski ve teminindeki güçlük zamları, 1971 yılı Bütçe Kanunu nda belirtilen sınırlar dahilinde kalmak kayıt ve şartiyle, 2. maddede belirtilen puanlama esasına göre değerlendirilerek ilgili bakanın onayı ile yü rürlüğe konulacaktır.

4. a) İş güçlüğü, liş riski ve teminindeki güçlük zamları inşaat, makina, elektrik, harita, maden, fizik, kimya, jeoloji, jeofizik, meteoroloji, petrol; en düstri, tekstil, mühendis ve yüksek .mühendisleri ,ile mimar ve yüksek mi marlara, jeolog, jeofizikçi, paleotolog ve minerologlara verilicektir.

E

øú JoO÷ YH ÕOú riski zamları (a) fıkrasında yazılı olanların dışında kalan mühendis ve yüksek mühendislere, jeomorfolog, kimyager, fizikçi ve yük sek matematikçilere ödenecektir. Teminindeki güçlük zammı verilmeyecektir.

c) ( a ) ve (b) fıkralarında yazılı olanların dışında kahp ta lise üzerine veya lise ıdengi bir okırl üzerine teknik tahsil yapmış olanlara, J ş güçlüğü ve iş riski zamlarının, puanlama file (bulunacak ^miktarının ‡ 50 si ödenecektir.

d) Genel idare hizmetleri sınıfındaki görevleri fiilen ifa etmekle beraber teknik hizmetler sınıfına girmek niteliğinde olmayanlardan genel müdür ve genel müdür yardımcılarına iş güçlüğü ve teminindeki güçlük zamlarının, pu anlama ile bulunacak miktarının 75 i ödenecektir.

5. Tahsil durumları itibariyle, teknik hizmetler sınıfına girmek niteliğinde olup da görevleri icabı memuriyet unvanları genel idare sınıfında bulunanlar için 657 sayılı kanunun 43 ncü maddesinin (a) fıkrası gereğince tespit olu nacak ek gösterge ücretlerinin iş güçlüğü, iş riski ve teminindeki güçlük zam ları ile birlikte ödenmesine devam olunacaktır.

6. İş güçlüğü ve iş riski zamlarına hak kazanabilmek için o görevde bir takvim ayı zarfında bilfiil 15 gün çalışmak şarttır. d

15 gün ve daha fazla çalışmış olanlar, o aya ait zamları tam olarak alırlar.

İş güçlüğü ve iş riski zamlarmdan faydalanacak görevleri geçici olarak yapmak üzere vazifelendirilenlere, tespit edilen zamların bu görevleri bilfiil ifa ettkleri günlere ait olan kısımları ödenecektir.

7. 1327 sayılı kanunun 71. maddesinde zikredilen zamlar, sağlık hizmetleri sınıfında bulunanlar için Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı, avukatlık hizmet leri sınıfında bulunanlar ile genel idare hizmetleri sınıfına dahil olup da mali konularla ilgili bazı görevlerde bulunanlar için Maliye Bakanlığınca tespit olu nacak esaslara göre ödemede bulunacaktır.

IL 38$1/$0$ (6$6/$5, l. İş Güçlüğü Zammı :

1. 1327 sayılı kanunun 71. maddesi gereğince, çalışma şartları bakı mından güçlük arzeden ve normalin üstünde gayret sarfını gerektiren görevler için iş güçlüğü zammı verilecektir.

2. İş güçlüğü zammının değerlendirilmesi için puan plknı aşağıda açık lanmıştır.

w&x yPze{ a| } ƒz ~oi €ePy ee‚ } ƒ@x } e„ }9… † ÷

)Kriter 1 ² Normal ve belirli zamanlar dışında çalışma gerekmesi 2 ² Gayri müsait arazi veya iklim şartları altında çalışma gerekmesi 3 ² İşin seyyar ve hareketli olması 4 ² İşin toz, duman ve gürültü arasında yapılması güçlüğü 5 ² İşin vardiyalı olmasından doğan güçlük

Puanı 50 25 10 10 5

Bu durumda teknik hizmet sınıfına birim puan değeri 8.²TL, diğer hiz- metler sınıflarında birim puan değeri 6.² TL. dır.

3. Toplam olarak 100.²TL.

ndan daha az ödemeyi gerektirecek derecede az puan alan görevlere bu zam uygulanmıyacaktır.

11., İş Riski Zammı :

1. 1327 sayılı kanunun 71. maddesi gereğince, hayat ve sağlık bakımından tehlikeli olan maden ve kömür ocöklarında, arazide, şantiyelerde, fabrikalarda, atölyelerde ve lobaratuvarlar gibi işyerlerindeki görevlerde bilfiil çalışanlara iş riski zammı verilecektir.

2. İş riski zammının değerlendirilmesi için puan plknı aşağıda açıklan mıştır.

1 ² Kaza ihtimali riski

2 ² Hastalık tevlit etme ihtimali riski

3 ² Sağlık tesislerine uzaklıktan doğan risk

Bu durumda teknik hizmetler sınıfında birim puan değeri 4.²TL., diğer hiz- metler sınıfında birim puan değeri 3.²TL. dır.

3. Toplam olarak 100.²TL.ndan daha az ödemeyi gerektirecek derecede az puan alan görevlere bu zam uygulanmıyacaktır.

III. Teminindeki Güçlük Zammı :

1. 1327 sayılı kanunun 71 nci maddesi gereğince, eleman temininde müş külkt çekilen görevlerde çalışanlara teminindeki güçlük zammı verilecektir.

2. Teminindeki güçlük zammının değerlendirilmesi için puan plknı aşağıda açıklanmıştır.

l ² Yetişmedeki güçlük A ² Tahsil güçlüğü :

a) Lise üzerine 4 yıl tahsil

b) Lise üzerine 5 yıl veya daha fazla veya mastır

&w x Py ze{ @| } zƒ~oi€ePy e ‚n} @ƒ x } e„ }…9† ÷

)l -5 yıl hizmet

‡

6 - 1 0 yıj hizmet

10 yıldan yukarı hizmet

EH QI SP RUWT V `X aY RcbdRWV e£gf Rcif h£f$T1rp qSs``t u s`wv s

xAI€y `h u ha`X `h u Up X V C‚ pU„Y ƒg1… £b 1R †aV ‡ˆT‰"R $f V X ‘f p"`e ’ „Y ’ v„’ˆS“ XdRdT9"b •R ”`…„ƒ$Uh T – u hUu Uh —‚ dY dR ˜ƒ "R ©™ Rˆ`” ©V d

a) Yüksek seviyede politika tespitinde, plknlama,

karar verme ve yönetme sorumluluğuna katılma

etkenliği fazla olan

(Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, Genel Müdür,

Genel, Müdür Yardımcısı, Reis, Reis Muavini, Da-

: ire Başkanı gibi) görevler için

b) İkinci derecede karar verme, yürütme ve dene

tim sorumluluğuna katılma etkenliği olan

(Bölge Müdürü, Müessese Müdürü, Daire Başkan

Yardımcısı, Fen Heyeti Müdürü, ùube Müdürü,

İşletme Müdürü gibi) görevler için

c) Üçüncü derecede karar verme, yürütme ve dene tim sorumluluğuna katılma etkenliği olan (Mü- dür Yardımcıları. Baş Mühendis gibi) görevler- için 8

G

Araştırma, etüd proje yapım, kafi hesap ve uygulama kontrolü yapılan (ùeflik, kontrol mü

hendisi gibi) görevler için

e) İstişarv organ olarak çalışan, soruml,uluk taşımayan (Müşavirlik gibi) görevler için

Wy €I y¡“„u Uq ©R ”dRU£u e ”£f$V †dUY `p Tgfih¥ds Ut u sU„v s "d j

a) Sosyal şart ve imkknları iyi olan yerlerde çalışma

b) Sosyal şart ve imkanları orta derecede olan yer

c) Sosyal şart ve imkknlardan mahrum olan yer

k mI l'hSnƒ of V at iV XaY„pR V erSq hSu Trrp V pT ‚"Ss SX u „p ƒtu’ d

a) İş Bulma ihtimali çok

b) İş bulma ihtimali orta

c) İş bulma ihtimali az-

PUa… v£u £p Trd

7w xˆx

Bu durumda birim puan değeri 28. ² TL. efor.

3 ² Toplam olarak 500. ² TL. sından daha az ödemeyi gerektirecek de recede az puan alan görevlere bu zam uygulanmıyacaktır.

6w x yPez { a| } zS~oe€eyPe‚e} ƒx } „e}&…P† ÷