JAPONYA VE ENERJİ DURUMU

Türkiye'de hem pek çok merak edilen hem de en az bilinen memleketlerden biri olan Japonya, Türkiye'ye göre dünyanın öbür tarafında, fakat hemen aynı iklim kuşağında bulunmaktadır.

IEC (Uluslararası Elektroteknik Komisyonu) genel kurulunun Tokyo toplantısına katılmak imkânı elde etmemiz dolayıslyle gezip görmek fırsatını bulduğumuz Japonya ve Japonya'daki enerji durumu hakkında burada bazı bilgiler vermenin faydalı olacağını sanıyoruz.

Japonya hakkındaki bilgilerimizin ya çok eski yıllara ait veya tamamen yanlış olduğunu bu gezi vesilesiyle öğrenmiş olmamız Japonya'nın bu yönünü — enerji yönünü — rakamlarla gözler önüne sermeye bizi zorladı.

Yazan : Korkut ONGUN (Türkiye'de yılda 725 bin kişiye kargılık Japonya'da 950 bin kigi). 1965 yılında Türkiye'de nüfus başına düşen milli gelir 235 Dolar kadarken Japonya'da 640 Dolardır. Japonya'nın yüzeyi Türkiye'nin yansı kadardır. Bu sebeple yoğunluk Türkiye'nin 6,5 katını bulmaktadır ki kilometreye 260 kişi düğmektedir. Memleketimiz için bu değer 40 dır. Japonya'da milli gelir 1955 -1963 arasında yılda % 10,2 ve nüfus başına düşen milli gelir ise % 9,1 artmıştır. Aynı değerler Türkiye için % 5,0 ve % 2,7 dir. Japonya'da nüfus artığının yavaşlamış olması nüfus bağına milli gelir artışını hazırlandırmıştır. Yıllık bazı sanayi mallan üretimi ve maden çıkarılışı karşılıklı ve mukayeseli olarak 1965 yılı itibariyle şöyledir. (Milyon ton olarak)

Taşkömürü (Tuvenan)

Linyit

>

Ham petrol

Çimento

Ham çelik

Bakır

Elektrik TWh

50,0 •

0,6 0,9 32,8 46,2 0,27 192,0

Japonya'nın Türkiye'ye göre, Dünya'ya Türkiye göre fazlalık nlsbeti

7,0

7,1 kat

%2,4

6,3 1,47

3,0 0,58 0,027 4,94

0,1 » 0,6 » 9,9 » 71,0 » 10,0 » 38.9 »

%0,6 %7,8 %9,3 %6,3 %5,6

Karşılaştırma imkânı vermek ve Türkiye'nin durumunu kavrayabilmek üzere Japonya'ya ait değerler arasında Türkiye'ye ait değerlerde bildirilecektir. Bazı konularda Japonya'nın dünya memleketleri arasındaki yeri de belirtilmiştir.

Bu gün Japonya'nın nüfusu (99 Milyon) Türkiye'nin 3,1 kat'ı kadardır. Dünya nüfusunun tam % 3 ü Japonya'da bulunmaktadır. 2 net Dünya Savaşından sonra 1950 -1965 yıllan arasında nüfusun yılda ortalama artış oranı Japonya'da binde 12 olup son yıllarda daha da düşmüştür. Aynı devrede Türkiye'deki ortalama artış oranı ise Japonya'dan 2,3 kat fazlası ile binde 27,5 dur. Türkiye'de son nüfus sayımına göre nüfusun artış oranında önceki yıllara göre bir düşme görülmekte ise de bu düşme Japonya'daki oranda olmadığından Türkiye'nin nüfus artış oranı ile Japonya'nın nüfus artışı oranı arasındaki fark büyümüştür Bu suretle aradaki üç kat nüfus fazlalığına karşılık yılda artan nüfus sayısı Japonya ve Türkiye'de hemen hemen aynıdır.

Yukardaki listeden görüldüğü gibi Japonya petrol ve linyit üretimi dışında Türkiye'den açık bir üstünlük göstermektedir. Çelik ve elektrik üretiminde bu üstünlük pek farklı değerlere ulaşmaktadır. Linyit üretimi Japonya'da hemen hemen durznak üzeredir. Petrol bakımından ise memleketin fakir olduğu kolayca anlaşılmaktadır. Sanayi malları üretiminde nüfusuna göre Japonya Dünya ölçüsünde çelik, çimento, bakır ve elektrikte 2 - 3 kat üstünlüğünü kabul ettirmiş durumdadır.

Halen Japonya'da petrol rafinerilerinin kapasitesi yılda 72 Milyon Ton ham petrol işleyecek kadardır. Bu kapasite ile Japonya Amerika'dan sonra ikinci gelmektedir. Türkiye'deki rafineri kapasitesi 4,7 Milyon Ton olup Japonya'nın 15,3 ü kadardır

Japonya takriben 30 - 35 arz dereceleri arasında, Türkiye ise 36 - 42 arz derecelen arasında bulunmaktadır. Bu yönden Japonya ve Türkiye

iklim bakımından hemen hemen aynı kuşağa fakat Japonya'nın bazı kısımları daha güneye düğmektedir. Bizim bölgemizde 30ncu arz derecesi Kahire ve Basra'dan geçmektedir, italya'da Torino ve Venedik, Yugoslavya'da Belgrad hemen hemen 45nci arz derecesi üzerindedirler. Hükümet merkezi Tokyo, Türkiye'nin en güneyindeki Anamur ve Yayla dağına kargı gelmektedir. Japonya'nın kuzeyden güneye uzunluğu 2400 kilometre olup 4 büyük 3 bin küçük adadan müteşekkildir.

—ı JAPONYA'NIN ENERJi DURUMU :

Daha sıcak bir bölgede bulunması yüzünden Japonya'da ısıtma maksadı ile enerji kullanılışının toplam enerji harcamasında nisbetlnln yüzdesi küçüktür. Buna rağmen hızla büyüyen Japon ekonomik gelişmesi ve endüstrileşmesi büyük mtkyasda enerjiye ihtiyaç duyurmaktadır. Japonya bu ihtiyacının büyük kısmını - Bugün, için % 63 - ithal etmek suretiyle karşılamaktadır. Türkiye'de henüz enerji ithali ihtiyacın % 12 si kadar tutmakta olup yeril ham petrol çıkarılmasındaki hızlı artış karşılığında hemen hemen sabit kalmaktadır.

Japonya'da tabiatıyla ithal edilen enerji kaynaklan içinde ham petrol Türkiye'deki gibi en büyük mevkii tutmaktadır. Halen bütün Japonya'nın yalnız başına en büyük enerji üretimi petrol rafinerilerinden yapılmaktadır. Gelecekte de durumun aynı şekilde devam edeceği görülmektedir.

— JAPONYA'DA ENERJi TÜKETiMi:

Enerji tüketimini daha yakından izleyebilmek üzere aşağıdaki tabloya bakalım. Bir karşılaştırçeşidl olarak görülen değerler odun ve tezeğe aittir. Japonya'da bu konuda bilgi verilmemektedir, 1950 de Japonya'da tagkömür ve linyit enerji tüketiminin % 60 mı, petrol ise ancak % 7 sini, hidrolik enerji de % 30 unu teşkil etmekte idi. 1950 den 1963 e kadar geçen süre içinde yıllık ortalama artış, nisbetleri petrol için % 27,1, diğerleri için % 4,8 olmuştur. Toplam enerji tüketiminin aynı süreler içinde yıllık artış oranı % 9,7 dir.

Türkiye için ise durum şöyledir: 1950 de taşkömürü ve linyit enerji tüketiminin % 27,3 ünü, petrol % 8,0un, hidrolik enerji % 0,1 ini, ticari olmayan diğer yakıtlar % 64,6 sini tegkil etmekte idiler. 1950 -1963 süresi içinde yıllık ortalama artışlar :

Taşkömürde % 2,7 Hidrolik enerjide % 38,7

Linyitte % 10,7 Petrolde

% 13,3 olmuş

diğer yakıtlar ya pek az artmış veya sabit kalmıştır. Aynı devrede yıllık ortalama enerji tüketimindeki artış ise % 4,5 olarak tesbit edilmiştir.

Bu yüzden Türkiye'de petrol linyit ve hidrolik

enerjinin toplam enerji tüketimindeki payı ve

önemi artmıştır. Bu bakımdan da Japonya ile bir

benzerlik görülmekte ise de Japonya'da eğilim

daha çok petrole, buna karşılık Türkiye'de sırasıyla hidrolik enerjiye, petrole ve linyite doğru

olmuştur.

Atom enerjisi konusunda Japonya'da olumlu adımlar atılmaktadır. örnek olarak 1966 yılı içinde üretim kapasitesi 166 MW olan Tokai santralının işletmeye alınmak üzere hazırlandığı gösterilebilir. Atom santralının toplam gücünün 1970 de 1300 MW'a ulaşacağı umulmaktadır. Bu konuda Türkiye henüz karar safhasında bile değildir. Bu noksanımızı hızla gidermeye çalışmalıyız.

Toplam Birincil Enerji Tüketimi (1963) (Taşkömür eşdeğeri olarak) •

Taşkömürü, linyit Petrol Tabii gaz Hidrolik enerji Diğer

Japonya Milyon T 70

%

33,0 49,0

1,4

16,6

Türkiye Milyon Ton

6,3

3,9 — 1,1

22,4

11,1

212 100,0

%; 28,1 17,4

— 4,9

49,6

ma imkânı vermek üzere Türkiye'ye ait değerleri de eklemeye uygun gördük.

Taşkömürü eşdeğerinin hesaplanmasında, taşkömürü 6300 Kcal/kg, linyit 3700 Kcal/kg, tabii gaz 9000 Kcal/ms ve petrol 10000 Kcal/kg alınmış, hidrolik enerjinin l kWh'nın 0,5 kg taşkömürü ile üretildiği kabul edilmiştir. Diğer enerji

— JAPONYA'DA ELEKTRiK ÎŞLERtNÎN GENEL DURUMU :

Japonya'da elektrik işlerinin başlaması 1893 yılında bugünkü Tokyo Elektrik Şirketinin ceddi olan Tokyo elektrikle aydınlatma limited şirketinin kurulması ile başlamıştır. Tokyo elektrikle

aydınlatma girketi diğer ortaklık ve kurulukları bünyesinde toplayarak harpten önce Japonya'nın en büyük elektrik kuruluğu olmugtur.

Japonya'da mail yıl l Nisanda bağlamaktadır. Elektrik istatikleri de bu tarih esas alınarak verilmektedir.

Son yıllardaki elektrik enerjisi üretimi şöyledir :

de yine hükümetin rehberliği altında Electnc Power Development Company (EPDC) kuruldu. Bu kuruluştan maksat büyük hidroelektrik santrallan ekonomik zorlukları yenmek ve üretilen enerjiyi toptan satmaktı. 9 elektrik şirketinin üretim tesisleri, toplam tesislerin % 73 ünü. EPDC'ninkiler % 7,8 i ve amme idarelerinin ki % 3,4 ü, diğer teşebbüslerin % 3,3 ü ve özel elektrik üreticilerinin tesisleri de % 12, 5i kadardır.

Termik Hidrolik Diğer Kaynaklar Pompalı sistemlerin enerji çekişi

(Milyar kVVh olarak net)

" ürkiye

1964 98,6 68,2 0,8

68,9 40,8

0,5

1964 2,578 1,642

61,1 38,9

0,4

0,2

167,2

4,220

1950 -1963 arasında üretimdeki ortalama artış termik % 20,0 hidrolik % 4,7, toplam % 10,0.

Elektriğin çeşitli maksatlarla kullanılışı (1964de)

% 18,7 Işık % 4,9 Ticarethaneler % 16,6 Küçük Sanayi % 59,8 Büyük Sanayi % 100,0 Toplam % 9,1 Toplam Kayıplar

Kurulu Gücün durumu ise şu şekildedir:

— JAPONYA'DA ELEKTRiK TESiSLERi:

1963 de Japonya'da 97 termik ve 1414 hidrolik olmak üzere 1511 santral mevcuttu. Hidrolik santralların mevki avantajının azalması ve çok hızla artan enerji talepleri konstrüktürleri kısa zamanda tamamlanan, yüksek verimli, büyük, mükemmel ve enerji üretimi ucuz buhar santralları yapmağa, böylece önce buhar sonra hidrolik durumuna zorlamıştır. Bugün Japonya'da en büyüK termik ünite Yokosuka santralındaki 265 MWlık guruptur, fakat 350, 375 MW lık gurupların (Owasa ce Chlte santrallarmda)

(GW Japonya

olarak)

Türkiye

Termik Hidrolik

Toplam Yıllık Yük Faktörü % Piki kullanma miktarı olarak

1964 20,3 15,2

35,5 67,3 5895

1964 Nisbi 57 43

1964 0,839 0,488

1,827 54,6 4790

1964 Nisbi 63 37

Saat

Japonya halen A.B.D., Rusya ve ingiltere'den sonra dünya da elektrik üretiminde dördüncü gelmektedir. Üretimi hemen hemen ingiltere kadardır. 1965 -1970 arasında pik gücün ortalama % 11 ve enerji üretiminin de % 10 artacağı umulmaktadır.

1951 de Japonya'da üretim ve nakil tesisleri Hükümetin kontrolü altında 9 a bölündü ve 9 dağıtma sistemi müstakllen üretim, nakil ve dağıtım yapan 6 şirket halinde birleştirildi 1952

tesisi bitmek üzere idi. 450 MVVlık bir termik ünitede plânlanmıştır. Bunun kazanları 254 kg/cm= basınçta ve 541/554/568°C da 1320 t/h lık olacaktır.

Diğer taraftan buhar santrallan. yalnız düşük kaliteli kömür kullanmakta ve 3000 Kcal/ kghk ve %58 kül ihtiva eden bu kömürlerle başarılı şekilde çalışmaktadırlar.

.25

Japonya'nın elektrikten genlg ölçüde faydalanması hidroelektrik imkânlarının geligtirilmesine bağlı olmuştur. Fakat geliştirilmemiş yerlerin

sayısı gittikçe azalmaktadır.

Halen verimli buhar santrallan baz yükü,

biriktirme!! veya pompalı hidroelektrik santral

lan da pik yükü taşımaktadırlar. Başlıca pompalı

santral Hatanagı No l santralıdır. 137 MWlık

makslum gücü ile bu santralın doğunun en büyük

pompalı santralı olduğu ve 138 metreye basması

ile de Otakigava santralı Japonya'nın en yükseğe

basan santralı olduğu söylenmektedir.

t

Miboro No 2 465 m 66,3 MW ve 600 devir/dakikalık santralının özelliği en büyük düşülü Francis türbinine sahip olmasıdır. Bu türbin bu özelliği ile dünyada ikinci imiş.

Japonya elektrik bakımından 4 bölgeye ayrılmaktadır. Kuzey, doğu, merkez, batı bölgeleri,

Tokyo Doğu bölgededir. Merkez ve Doğu bölgesinde en fazla tesis bulunmaktadır. Doğu ve

Kuzey bölgede 50, merkez ve batı bölgesinde 60

Hz lik frekans kullanılmaktadır. Bugün pek az

yerde her iki frekansın birlikte bulunduğu söylenmektedir. Bölgeler arasında frekans değiştirilerek enerji akışı sağlanır.

— JAPONYA'NIN ELEKTRiK SiSTEMLERi:

Japonya elektrik şebekesi kabaca üç guruba ayrılır.

— Çok yüksek .gerilimle nakil. 275 kV, 220 kV. 187 kV

—ı Ana devreler 154 kV ve 110 kV — ikinci derecede nakil hatları 77 kV ve 66 kV (Daha çok şehirlerde ring hatları olarak kullanılmaktadır)

400 ve 600 kV a çıkmak üzere kurulmuş laboratuarlarda araştırmalar yapılmaktadır. Japonya'da bulunduğumuz sırada 600 kV üzerinde deneme yapan Şiovara laboratuarını gezmek imkânını bulduk. Bu laboratuarda enerji nakil hatlarında yüksek frekans karakteristikleri, korona ölçüleri izolatör zincirlerinin izolasyon seviyeleri ve elektrostatik endüksiyonlar ölçülmektedir.

Genel olarak Japon hidroelektrik santrallan büyük enerji kullanan şehirlerden uzaktır. Bu sebepten bir çok enerji nakil hattı uzun olup rüzgâr, kâr, yağmur ve yıldırım zararlarına karşı her türlü koruma tedbirleri ile donatılmışlardır. Çift toprak teli kullanılmaktadır. Hatlar dünyada eşine az rastlanan boğazlardan geçmektedir. Çok yüksek gerilimli hatlar doğrudan doğruya 110 ve 154 kVluk hatlar büyük dirençler üzerinden topraklanmıştır.

Enerji nakil hatları Japonya'da genel olarak havaidir. Bununla beraber büyük şehirlerdeki yeraltı kablosu kullanüışındaki artış dikkati çek-

350 MW'ltk en büyük termik ünitenin bulunduğu Chiba Termik Santralı.

mektedir. 1960 da Tokyo'nun merkezinde 154 kV luk yeraltı kablosu ile enerji nakli uygulandı. Enerji talebinin artması sistemleri büyütmüş ve karışık hale getirmiştir. insanlar tarafından doğrudan doğruya sistemin işletilmesi ekonomik olmamağa bağlamıştır. Sistemin işletilmesini rasyonalleştirmek maksadıyla elektrik işletmeleri ekonomik yük dağıtım kompitürlerınl kullanmağa başlamışlardır.

— DAĞITIM SiSTEMi :

Japonya'da alışılmış yüksek dağıtım gerilimi 3000 volttur. Gereken kapasiteyi artırmak, yük kaybını azaltmak, gerilim düşümünü ve dalgalanmasını düzeltmek maksadıyla iş yerlerinde 6000 volta çıkılmaktadır.

Japon standart alçak gerilim dağıtma sistemi ıgık tesisleri için tek fazlı iki telli 100 volt veya tek fazlı üç telli 110 V/220 V ve kuvvet tesisleri için üç fazlı üç telli 220 V dur. Son zamanlarda yeni binalar ve fabrikalar üç fazlı dört telli 400 V lu sisteme çevrilmektedir.

— JAPONYA'DA ELEKTRiK FlATLARI :

Elektrik satış fıatlan hakkında bir fikir vermek üzere 1964 yılında Japonya'daki toplam satışın 1/4 ünü yapan — 37,6 Milyar kWh — yukarda adı geçen Tokyo elektrik şirketinin ortalama satış fiatlanna bir göz atalım. Bu şirkette kullanılan elektrik enerjisinde uygulanan fiatlar:

Işık için 3,35 cent/kWh veya 30,2 krş/kWh

Kuvvet için 1,41 >

» 12,7 »

Ortalama 1,84 >

» 16,6 » dır.

Toplam elektrik satışının % 22 si ışık için ise de elde edilen gelirin % 401 ışık için kullanılan elektrik satışından elde edilmiştir.

Ortalama satış fiatı Türkiye ortalamasından % 25 kadar daha ucuzdur. Bu şirketin ortalama enerji maliyeti 1964 yılında 1,52 Cent/kWh veya 13,7 Krş/kWh olup bunun :

% 21 i yakıt % 47 l bakım ve işletme % 26 ı amortisman % 6ı vergi

masraflarına ayrılmıştır. 1964 yılında maliyet üzerinden % 22,5 kadar bürüt kâr elde edilmiştir. Ancak kârın sadece % 27!,5 u şirkete kalmaktadır. Şirket yatırımlarının yansını amortisman ve kârlardan, kalan yarısı dış kaynaklardan sağlanmaktadır. Sağlanan fonların •% 39 u eski borçlarjn ödenmesine, kalan ise yeni yatırımlara harcanmaktadır. 'Şirketin 1964 yılında kullandığı toplam fon 403 Milyon dolardır.

— JAPONYA'DA FÎATLAR VE ENERJi POLİTİKASI :

Japonya'da hükümetin enerji fiatlan üzerinde doğrudan doğruya devamlı bir kontrolü yoksada hükümet bunların daha sonraki tesirlerine göre harekete geçebilir. Hükümet normal olarak enerji üretimi ve talebi üzerindeki dengenin bozulmasına sebep olan önemli sıkıntıları veya enerji fiatmın değişmelerinde enerji politikasının icra ettiği tesirleri araştırır.

Petrol ürünlerinin fıatında alışılmamış herhangi bir iniş veya çıkış olur, yahut bu iniş ve çıkışlar beklenen makul sebepler dışında vuku bulursa bu şartlar hükümete pazarı standart fiatlara göre ayarlama fırsatını verir.

Kömür fiatlarmda da hükümet, açık düşüncelerle her yerde kömür endüstrisinde uygulanabilecek olumlu rasyonel bir politikaya dayanarak standart fıatlan ayarlar. Bu yolla hükümet tesis edilen bir kuruluş vasıtasıyla kömür endüstrisindeki standart fiatın müesslriyetini emniyetle düzenleme işini yapar. Bu kuruluşun ana görevi elektrik şirketleri tarafından yapılan ödemeleri kontrol etmektir.

Elektrik tarifeleri, elektrik üreten ve dağıtan bütün Japon elektrik şirketleri tarafından ayrı ayrı tesbit edilir. Tarifeler hükümet yetkilileri tarafından kabul edilen ve kat'l surette uyulacak standart bir hesaplama tarzına göre hesaplanır. Bu standart talimat maliyet hesabının ayrıntılarını ve kontrol edilen nihai maliyetin içinde makûl ve uygun bir kâr için gereken payları gösterir.

Enerji üzerindeki vergiler vergi geliri ana düşüncesine göre yüklenmişlerdir. Fakat tarifeler daha çok evlerde kullanılan enerjinin korunması düşüncesiyle ayarlanırlar. Vergi nlsbetlerl tabiatıyla enerjinin cinsine göre değişir. Kömür ürünleri için herhangi bir gümrük vergisi olmadığından, gümrük vergileri ithal edilen hamı petrole ve petrol ürünlerine, diğer bir deyişle ev işlerinde kullanılan enerjinin sadece vergisi petrol ürünlerine yüklenir. Havagazı ve elektrik kullananlar bir vasıtalı vergiyi ödemiş olurlar.

Japonya'daki petrol ürünleri fiatındaki son eğilimler 1962 de ekonomide bir ekonomik bozuk durum yarattı. Hükümet bu durumu düzeltmek için petrol endüstrisi kanununun şartlarına göre 1962 kasımında standart flatları vaz etti. Bu uygulama pazar durumuna bazı düzelmeler getirdi. Fakat 1963 ve daha sonraları durum, önce bozulmaya başladı. Bu gidişi tersine çevirmek için hükümet şiddetle petrol üreticilerini petrol endüstrisi kanununa göre kafi surette üretim hisselerine dikkat etmeye ve 1962 Kasımında tesis edilen standart fiatlara bağlı kalmaya zorladı.

Japonya'da 1964 yılındaki hızlı gelişme sonunda ekonomide 'büyük stoklar birikmiş ve dış ödemelerde açık meydana gelmiştir. Açığı kapatmak için uygulanan daraltıcı para ve kredi politikasının etkisi altında harcamalarda meydana gelen yavaşlama ile stokların eritilmeğe başlariması sonucunda ekonomi bir duraklama devresine girmiştir. Duraklamayı önlemek amacıyla 1965 yılı içinde üç defa indirilen reeskont faizi son yirmi yıl içindeki en düşük seviyesinde bulunmaktadır. Bu politikanın etkisini daha çok bu yıl içinde göstereceği sanılmaktadır.

Bu yazı için faydalanılan eserler :

1 — Japan'a Energy Industry OECD yayını En (65) 2 Paris 12 Mayıs 1965

2 — Twenty - Sıxth Semi - Annual Electnic Power Survey Nisan 1965 Japan Electric Power Survey Committee Baskı Ağustos 1965 Tokyo

3 — Elektrik Enerjisi Yıllık Durum Bülteni No: 8

E.Î.E. idaresi Genel Direktörlüğü Ankara Baskı Aralık 1965

4 — Statistics Year 1964 UNIPED Yayını Paris

5 — Ayhk istatistik Bülteni Devlet istatistik Enstitüsü Ekim 1966 Ankara

6 — Türkiye Sınai Kalkınma Bankası 16ncı hesap yılı 1965 baskı istanbul 1966.

7 — Kalkınma Plânı Birinci Beş Yü 1963 -1967 ve Yıllık Raporlar DP Teşkilâtı 1963 Ocak Ankara

8 — Japanese Electrical Industry and ıts Standardization 1964 Baskı Japonya'da

9 —'A Glimpse at the Tokyo Electric Power Co 1965 Baskı Japonya'da.

ELEKTRİK İŞLERİ ETÜT İDARESİ ELEKTRİK YÜKSEK MÜHENDİS VE MÜHENDİSLERİ

ARIYOR

Türkiye'nin 1967 elektrik ihtiyacı 6.2 milyar kilovatsaattir. Bu ihtiı ı

yaç 1972 de 20 milyar kilovatsaate çıkacaktır, ihtiyacın karşılanması, yel

niden toplam uzunlukları 11000 km. yi bulan 380 kV, 154 kV, 66 kV ve

l

33 kV iletim tesisleri, 10000 km. lik dağıtım şebekesi ve termik ve hidrolik

büyük santrallar kurulmasını icabettirmektedir.

idaremiz bu maksatla yüksek gerilim iletim hatları, trafo merkezleri, şehir dağıtım şebekeleri ve santral etüdleri yapmakta plân ve projelerini hazırlamaktadır. Bu mevzularla ilgili mühendislik ve mühendislik ekonomisi işlerinde, enerji pazarları etütlerinde ve istatistik araştırmalarında çalıştırılmak üzere Elektrik Yüksek Mühendis ve Mühendisleri alınacaktır.

4/10195 sayılı kararname hükümlerine göre yevmiye ve mahrumiyet zamları ödenecek, işyeri Ankara olacaktır.

idaremizde muayyen süre çalışanlar görgü ve bilgilerini arttırmak üzere dış. memleketlere gönderilebileceklerdir.

Basın : A — 20466

ELEKTRİK İŞLERİ ETÜT İDARESİ Gazi Mustafa Kemal Bulvarı No : 25

Demirtepe — Ankara

(E. M. — 432)

28,