HABERLER

YENİ YAYIN LAR

1 — TÜRKÇE YAYINLAR :

I. T. Ü. Elektrik Fakültesi yayınlan arasın­ da Prof. Ahmet Akhunlar'ın hazırladığı «Elektromagnetik Alan Teorisi» adlı kitap yayınlan­ mıştır.

Bu eser t. T. Ü. Elektrik Fakültesi'nde oku­ tulan «Elektroteknik» dersinin alan teorisi bö­ lümü programını esas tutarak hazırlanmıştır. Kitabın ilk önce yayınlanan statik elektrik ala­ nı bölümünde smır değeri problemlerinin çözü­ mü metodlarına geniş bir yer ayrılmış bulunmak­ tadır. Her bahiste konuların daha iyi anlaşılma­ sını sağlamak maksadiyle örnekler verilmiştir. Kitapta rasyonalize MKSC - birim kullanılmış­ tır.

Kitabın bundan sonra yayınlanmasına çalışı­ lacak olan bölümleri stasyoner elektrik alanı, stasyoner magnetik alan ve zamanla değişen alanlar konularını ihtiva edecektir.

452 sayfa 258 şekilden ibaret olan bu eser 25,50 TL. dır.

I. T. Ü. Elektrik Fakültesi yayınlan arasın­ da Prof. Haldun Gürmen'in hazırladığı «Elek­ trostatiğe Giriş» adlı kitap yayınlanmıştır.

«Elektrotekniğe Giriş» dersinin Elektrostatik bahislerini içine alan bu kitap yukan sınıftaki derslere temel teşkil edecek bahisleri ele almak­ tadır.

sayısı yayınlanmıştır, içerisinde Ziraat Makinalarına ait çeşitli makaleler yer almaktadır.

Maden Mühendisleri Odasının yaym organı olan Madencilik Mecmuası'nın Temmuz - 1965 sayısı yayınlanmıştır. Bu sayıda : Madenciliğizi Köstekliyecek Bir tsabetslz Karar ve Yabancı Mütehassıs Hastalığı, Trakya Havzası, Jeolojisi ve Linyit Yatakları adlı makaleler yer almakta­ dır.

Y. Mühendis Zahit Toker'in hazırladığı Sov­ yet Rusya Elektrifikasyonu ve Elektrik Santrallarındaki inkişaflar adlı kitabı EÎE idaresince İÇ yayın olarak bastırılmıştır. Eser, Sovyet Rusyanın Elektrifikasyon çalışmalarını geniş olarak aksettirmektedir.

Petrol Ofisi Madeniyağ Şube Müdürlüğü ta­ rafından yayınlanan Yağlama Mecmuası'nın Ka­ sım - 1965 sayısı yayınlanmıştır. Bu sayıda Diş­ lilerin yağlanması mevzuu ele alınmıştır.

* TCDD Genel Müdürlüğü'nün yayın organı olan Demiryol Mecmuası'nın Mayıs - Ağustos 1965 sayısı yayınlanmıştır, içerisinde TCDD yol­ larına ait problemlerle beraber çeşitli haberler, sosyal faaliyetlere ait yazılar yer almaktadır.

Elektrostatiğin temel kavramları, fiziksel esasları, imkân nisbetinde açıklamaya çalışılmış ve kitabın sonunda verilen problemler yardımı ile bu kavramların benimsenmesi kolaylaştınlmaya çalışılmıştır.

Herhangibir konunun iyice anlaşılması için ayn ayrı yazarların o konuyu ele alışını gözden geçirmekte daima fayda olduğu gözönüne alınır­ sa Elektrik Fakültesince müracaatçılara bir ki­ tap imkânı daha sağlanmış bulunmaktadır.

134 sayfa 16 şekil ve 9 bölümden ibaret olan bu eser 9,00 TL. dır.

' Karabük Ağır Sanayi Mühendisleri Derneği

yayın organı olan Demir ve Çelik Mecmuası'nın

Ekim, 1965 sayısı yayınlanmıştır. Bu sayıda :

Endüstride Fenol ve Kullanma Alanlan, Çelik

Sanayiinde Gaz Temizleme Tesisleri, Paslanmaz

Çeliklerin Işıl İşlemleri Teorisi ve Pratiği, Son

Onbeş Senede Kolomin Flotasyonu adlı makale­

ler yer almıştır.

•|

Ziraat Makinalan Kulübü yayın organı olan

Ziraat Makinalan adlı mecmuanın Eylül, 1965

2 — YABANCI DİLDE YAYINLAR :

ORGANlC SEMtCONDUCTORS. Y. Okamoto ve Walter Brenner - Reinhold Publishing Corp., 430 P a r k Ave., New York, N. Y., 1964, 178 sahife, 9 dolar. Yazarlar organik yari ilet­ kenler konusunda şimdiye kadar yapılan çalış­ maları gözden geçirerek tarihi gelişmelerle bir­ likte toplu olarak yazmışlardır. Kitapta 1963 yılına kadar yapılan araştırmalara ait bilgilerde yer almıştır. Kitap bu konuda çalışanlar için iyi bir referanstır.

FUNDEMENTALS OF RELAY CtRCUÎT DEStGN, Alan R. Knoop - Reinhold Publishing Corp., 430 Park Ave., New York, N. Y., 1965, 310 sahiye, 15 dolar, Bu tap. yazann demiryollan ve elektrik işletmelerindeki koruyucu ve kontrol cihazları üzerindeki zengin tecrübelerini göstermektedir. Temel röle devreleri ve bunla­ rın makinelere koruma ve kumanda maksatlan için tatbiki gösterilmiştir. Ayrıca, özel sahalar olan konveyör kontrolü, trafik ve demiryollan sinyalleri ve bunlara ait çeşitli problemler ve çö­ zümleri de anlatılmıştır. Bu arada röle dizaynı ve karakteristiklerin elde edilişi de incelenmiştir.

Î E E E SPECTRUM'un Eylül 1965 sayısında, Endüstriden haberler, Okuyucu mektupları, J. A. MORTON'un Fizikten .'.fonksiyona, NÎLO* LÎNDGREN'in Sun'i kalp - Bir mühendislik teşebbü­ sü r..Tıbbi örnek,,.CHARLES F. LUCE, T. A. PHÎLLÎPS ve H. L. KEENLEYSÎDE'ln Pasifik kuzeybatıda enerji ufkunun genişletilmesi, H. G. BOOKER ve C. G. LÎTTLE'm Atmosferik araş­ tırma ve elektromagnetik . telekomlnikasyon Kısım H -, Richard W. PORTER'in Uzay fen'i, J. D. HARNDEN'in Bugünkü hareketsiz takat anahtarları, Yönetici bir mühendisin yükselişi, Frank C. Miramontes'ln 1965 köy elektrifikasyo­ nu konferans raporu, Yazarların tanıtılması, lEEE'den haberler, Konferanslar takvimi, İnsan­ lar, İEEE yayınlarından özetler, Tercüme mec­ mualardan özetler, Yeni yayınlar yazılan yer al­ mıştır.

ÎEEE TRANSECTİONS ON POWER APPARATUS AND SYSTEMS'in şEylül 1965 sayısın­ da, R. BARTNÎKAS ve Gİ L. d'OMBRAÎN'in Ark aralıklarında enerji kaybı ve korona boşal­

ma hızının incelenmesi, F. H. BULL.ER ve J. H. NEHER'in Yağ dolu kablo sistemlerinde yağ İs­ teğini gösteren özel r e f e r a n s ^ kısa zaman geçi­ ci sıcaklık yükselişi, R. W. BURREI/in Yüksek basınçlı yağ dolu. boru kablo devrelerinde yağ soğutma tatbikatı, E. K. DUFFY, S. JOVANOVİTCH ve 1. J. MARWÎCK'in Tel ve Kablo polietileninin boşalma direnç karakteristikleri, L. H. FÎNK'in Toprağın termal karakteristiklerinin ge­ liştirilmesi, W. A. GALOTTE'ın Puget Sound 115 Kv kablo geçişi, B. P. KANG'ın Elektrik izolâs­ yon yağlarının viskozite, kayıp açası, ve iyon miktarının termik bağlılığı, W. A. THUE ve P. H. WARE'in Havai kablo yapımında koruma di­ zaynının tesiri, R. C. WALDRON'un Puget So­ und 115 Kv deniz altı kablo geçişi, J. IMTtLLÎAMS, Jr.'un Yeraltı boru yapıları için beton ka­ rışımlarının tetkiki, J. V. SCHMÎLL'in Dağıtım fiderleri üzerinde şönt kapasitörlerin yeri ve op­ timum büyüklüğü, J. J. LAFORESTin istasyon radyo gürültü kaynaklarının nakil hattı gürültü seviyesine tesiri yazıları yer almıştır.

PLÂN UYGULANMASINDAN HABERLER

• Etibank Genel Müdürlüğü tarafından yapılan, Tire 60/15 kV 5 MVA lık, ödemiş 60/15 kV. 5 MVA'hk, Bayındır 60/15 kV 2,5 MVA'lık, Arslanlar 154/66/15 kV, 15 MVA'lık, Germencik 66/30/15 kV 2,5 MVA'lık transformatör Merkez­ lerinin geçici kabulleri yapılarak işletmeye açıl­ mıştır.

Etibank Genel Müdürlüğü tarafından yapılan, Arslanlar - Bayındır - ödemiş 60 kV 52,265 km, 266800 CM, beton direkli, Tire brosmanı 60 kV 9,583 km 1/0 CM, beton direkli, Germencik bronşmanı 60 kV 480 mt 3/0 CM demir direkli, Sarayköy-Buldan 60 kV, 17,665 km 3/0 CM demir direkli enerji nakil hatlarının geçici kabulleri yapılarak işletmeye açılmıştır.

..'•

Keban - Ankara - istanbul ve Gökçekaya Ankara, Gökçekaya - istanbul 380 kV luk hava hatları ile Ankara ve istanbul'da tesis edilecek 380/154 kV luk transformatör merkezlerinin pro­ jelerinin hazırlanması ve kontrolü ile ilgili mü­ hendislik hizmetleri işi E.Î.E. idaresince COMMGNWEALTH ASSOCtA TES, Inc. Jackson, Michigan. USA firmasına 10 Eylül 1965 tarihin­ de ihale edilmiştir.

HÜKÜMET

10/11/1965 tarihinde Millet Meclisince kabul edilen Hükümet Programının üyelerimizi ilgilen­ diren bölümleri aynen aşfeğıda verilmiştir.

«... Devlet memurları, otorite ve rehberlik noksanından, yada çalışkan ve teşebbüs sahibi elemanların teşvik edilmeyip, aksine takibata maruz bırakılmaları endişesinden, pasif ve âtıl duruma girmişlerdir...

Millet hizmetinde ve kanunların emrinde bu­ lunan memur kitlesine, hizmet emniyeti getirile­ cektir...

... Memleketimizin çok muhtaç olduğu elek­ trik, elektronik, tekstil, matbaa, petrol kimyası gibi elemanları yetiştireceğiz...

Üniversite öğretim üyelerinin, asistanlardan başlayarak tazminat meselelerini tatminkâr bir şekilde halletmek, mesleğe yeterli elemanların girmesini ve bu meslekte kalmasını teşvik et­ mek için hiçbir fedakârlıktan çekinmiyeceğiz.

... Dış alemle olan münasebetlerimizi tanzim eden mevzuda seyyaliyet vereceğiz.

Gelir vkaynakları, yüklendikleri hizmetleri : ödemeye yetmiyen mahallî idarelerle, belediyele­ rin ihtiyaçlarını karşılamak üzere, Devlet, büt­ çesinden gereken yardımları yapacağız.

Plânı, rasyonel bir iktisadî politika takipedebilmenin en tesirli vasıtası olarak görüyoruz... Plânı,'Devletçiliğin tabiî bir sonucu olarak gören düşünce: tarzı, millî hayatımız bakımmdan son derece..faydalı ve zarurî bir mekanizma olan plân İikri için, zararlı bir davranıştır.

!-.v Plân; biçildiği şekilde giyilmesi gereken bir dar ceket değildir...

... Emredici plânın, demokratik ilkeler ve Anayasa düzeni ile bağdaşması mümkün değil-

PROGRAMI dir. Plân, ancak Amme sektörü için bağlayıcı vo emredici bir nitelik kazanabilir...

Üzerinde önemle duracağımız bir konuda yur­ dumuzda telekomünikasyon sanayiinin bir an ev­ vel kurulmasıdır. Bu husustaki çalışmaları kısa zamanda ikmal ederek tesisleri vatandaş, hizme­ tine açmak başta gelen vazifemiz olacaktır. •;-

Yerli üretimimiz millî ihtiyaçları karşılayan cak seviyeye, ulaşıncaya kadar ithal etmek zo­ runda kalacağımız ham petrol, mümkün olan en uygun fiyatlarla satın alınacaktır.

Kömür meselesi özellikle ele alınarak, kötü işletmecilik önlenecek, yetersiz küçük işletmeler yerine, yüksek randımanlı ve kapasiteli modern işletmeler ikame edilecektir.'

Linyit konusu, çeşitli yönleri ile incelenip, yatakların işletilmesi ve istihsalin kullanılmasın­ da yeni esaslar ve teknikler getirilecektir.

... Büyük şehirlerimizin dumansız yakıt ihti­ yacı üzerinde önemle durulacaktır.

•«*•

'

Türkiyemizin süratle artan nüfusunun besr

lenmesi, giydirilmesi, ve tediye muvazenesine mu­

vazenesine birinci derecede tesir eden zirai istih­

salin arttırılması kaçınılmaz bir zarurettir. Bu

ise ancak sulama ile elde edilebilir. Bütün im­

kânlarımızı kullanmak suretiyle bu hedefe var­

maya uğraşacağız. Bu projeler içinde taşkın za-<

rarlarının önlenmesi imkânını" verenlerle 'elektrik

istihsaline yarayanlara öncelik verilecektir.

Plânların' ve projelerin güvenilir donelere is­ tinat ettirilmesine dikkat edilecektir. Evvelce yapılmasına geçilmiş projelerin süratle ikmaline ve biran evvel istihsâle geçilmesine önem verile­ cektir. Projelerden yararlananların güçlerinden her sahada faydalanmak gözönünde tutulacak­ tır.

Yeniden ele alınacak projelerin tamam olma­ sı, istihsalin içte ve dışta satış imkanlarının bu­ lunması, geri kalmış bölgelerin kalkındırılması­ na yardım edilmesi gibi esaslar gözönünde tu­ tulmak . suretiyle seçilecektir. .

Memleketin sanayileşmesinin ana maddesini teşkil eden,-,elektrik enerjisi politikasının esası istikrar ve emniyet oJaçaktm.ıBu arada elektrik enerjisi tarifeleri gözden ^geçirilecek ve ucuz elektrik isteyen sanayi kollarının, bu tarifelerin tesbitinde durumu gözönünde tutulacaktır.

; Zengin plan su potansiyelimizden elektrik is­ tihsalinde faydalanmak esastır. Bu faydalanma­ da taşkınların, önlenmesi, sulama suyu toplan­ ması imkânları veren projelere Öncelik verilecek­ tir^' ''""

Memleketin muhtelif bölgelerinde birbirleriy­ le irtibatsız santraller yerine daima, büyük ka­ pasiteli bölge inşası cihetine gidilecek, ve bu santralların birbirlerine yüksek gerilimli enerji nakil hatları ile irtibatlandırılması sağlanacak­ tır. ; > ' ' • •

. i . •. , ' . , . -.. M,-. ,

Münferit projeler yerine enterkonnekte siste­ min genişletilmesi esas olarak alınacaktır. An­ cak sistemin kısa zamanda gidemeyeceği yerler­ deki elektrik ihtiyaçları için İleride sisteme bağ­ lanabilecek nitelikteki termik ve hidrolik san­ dallar da inşa olunacaktır.

Mahdut olan termik enerji kaynaklarımızın rasyonel! bir şekilde kullanılması' şarttır. Bu se­ beple, kâtı' yakıtın ticarî kıymeti olmayanlarla linyitlerimiz ve petrol artıklarının kullanılması­ na önem verilecektir. •••'•• •

•.V.'-U-.ı, .!•• . İ Ü , - - ; ; . : . . ' , ! , . - . , . : ' ! . . - - . . , . r

...

Elektrik enerjisinin üretim, nakil, dağıtım ve

tüketimi ile ilgili sanayi kollarının memleket

içinde yerleşmesine çalışılacaktır. Bu mevzuda

özel teşebbüs ile işbirliği veya onun desteklen­

mesi ana prensibimiz olacaktır.

Birinci Beş Yıllık Plânın finansmanında kar­ şılaşılan en mühim' problem yeteri kadar ve is­ tenilen evsafta proje bulunmaması olmuştur. Etüt ve proje ihzari'uzun çalışma isteyen bir karakterde olduğundan bu imkânları kullanan teşekküllerin imkânları arttırılacaktır.

Yatırımcı müesseseler arasında gerekli koor­

dinasyonun sağlanması için yıllık programların

tek elden hazırlanmasına önem verilecek, pro­

jelerin programa girmesinden sonra çalışmaların

sebep olduğu gecikmelerin önlenmesine çalışıla­

caktır,"' '

'" : •'

Dış Kredi teminine ve karşılıklı müzakerele­ rin çabuklaştırılmasına çalışılacaktır.

Hazinece karşılanması derpiş olunan yatırı­ mın ödemeleri;-'-.miktar -ve•' • zaman olarak proje­ nin isteğine uygun hale getirilecektir.

Plân ve programa alınmış bulunan bir tesi­ sin finansmanı (icra mercii düşünülmeden)' sağ­ lanacaktır.

Yatırımların tahakkuku için yatırımcı daire­ lerde gerekli bütün tedbirler alınacaktır.

Nükleer enerjiden ne zaman ve nasıl .fayda­ lanılacağı çalışmalarına titizlikle devam oluna­ caktır.

Memleketimizin ekonomik ve sosyal, kalkın-, masının belkemiğini teşkil eden ve 5 Yıllık Plân-; da ismen zikredilmiş bulunan Keban Baraj ve Hidroelektrik Santralının zamanında servise so­ kulmasına bilhassa önem verilecektir.

Yine memleket elektrifikasyonunun mühim projelerinden birisi olan Gökçekaya Barajının servise girmesi tarihi ciddi olarak takip oluna­ caktır.

Köylerimizin elektrlkiendirilmesine önem, ve­ rilerek, elektriğin zirai istihsalin değerlendiril­ mesinde ve istihsalin arttırılmasında kullanılma­ sı çareleri araştırılacaktır.

... Radyo istasyonları takviye edilecektir. Televizyonun eğitim değeri yüksek bir yayın vâsıtası olduğuna inanıyoruz.

Bu sebeple Türkiye'de televizyonu en kısa za­

manda gerçekleştirmek kararındayız.'

•*'

... Mevcut gecekonduları hukukileştirmek,

elektrik, su, yol, otobüs ve kanalizasyon gibi be­

lediye hizmetlerinden faydalanır hale' getirmek:

hedefimizdir.

• t .• i

iller Bankası Teşkilâtının ve gelir kaynakla­ rının geliştirilmesi ve arttırılması, köy ve özel idarelere kredi açılması imkânları temin edile­ cektir.

Halen % 90 r yoldan, % 60 ı içme suyundan ve % 98 i elektrikten mahrum bulunan köyleri­ mizin kısa zamanda bu durumdan kurtulmaları­ nı sağlıyacak bütün tedbirleri alacağız. Bu ama­ ca ulaşmak için lüzumlu malzeme, vasıta ve ekip­ manın sağlanması yolunda iç ve dış kaynaklar­ dan faydalanılacaktır.

Bu amaçlara ulaşmak, anılan hizmetleri ger­ çek anlamı ile yürütebilecek güce kavuşmak için köy kalkınması meselelerine, eğitim, uygulama ve işbirliği sorumlukları ile çözüm yolu bulmak gayreti içine girmiş bulunan Köy işleri Bakan­ lığının kuruluş görev ve yetkileri kanunu ile ye­ ni köy kanunu ve diğer mevzuat kısa zamanda Yüksek Meclise sunulacaktır.

S7

'!/nq ;(•[';"

ÜYELERİMİZDEN HABERLER

•fa î. T. Ü. Elektrik Fakültesi, Telekomünikas­ yon kürsüsü Şefi ve Odamız İstanbul Şubesi Yö­ netim Kurulu Başkanı Ord. Prof. Bedri Karafakıoğlu, I. T. Ü. Rektörlüğüne seçilmiştir. Teb­ rik eder, başarılar dileriz.

-fc t. T. U. Elektrik Fakültesi Dekanlığına Prof. izzet Gönenç seçilmiştir. Tebrik eder, başarılar dileriz.

•fc Üyemiz Bursa Milletvekili Cemal Külahlı AP Meclis Gurubu Yönetim Kuruluna seçilmiş­ tir. Başarılar dileriz.

•£ Üyelirimizden Kenan özyurt, Mehmet Tarhan, Vahittin Özkan, Yıldırım Akgül, Nurdal Koçak iller Bankası Etüd Proje Müdürlüğünde göreve başlamışlardır. Tebrik eder, başarılar di­ leriz.

•fc Bn. Ulun Eren ile Üyemiz İbrahim Yeşiladah 4 Ekim 1965 günü evlenmişlerdir. Mutluluklar dileriz.

•fc Bn. Canan Gündüz ile üyemiz Gültekin Türkoğlu 5 Kasım 1965 günü nişanlanmışlardır. Mut­ luluklar dileriz.

İ( Bn. Tülin Esen ile üyemiz Arslan Korkmaz 2 Ekim 1965 günü nişanlanmışlardır. Mutluluk­ lar dileriz.

•fc Bn. Sevim Atay ile üyemiz Güngör Onurer 15 Kasım 1965 günü evlenmişlerdir. Mutluluklar dileriz.

•fc Üyelerimizden Enver Töreli DSİ Etüd ve Plân Dairesi Enerji Fen Heyeti Müdürlüğüne atanmıştır. Tebrik eder, başarılar dileriz.

•fa Üyelerimizden Mehmet Akbaba Ereğli PTT İç Şebeke İnşaat Grup Amirliğine atanmıştır. Tebrik eder, başarılar dileriz.

İf Tüzün ile üyemiz Seyfetin Akçaharman'ın 20 Ekim 1965 tarihinde kız çocukları dünyaya' gelmiştir. Anne babayı tebrik eder, Habibe Si­ bel'e uzun ömürler dileriz.

-y^ Bn. Neşe Türer ile üyemiz Şakir ü l k ü 18 Kasım 1965 günü nişanlanmışlardır. Mutlu­ luklar dileriz.

•fa Bn. Tülin Doğançay ile üyemiz Sina özbudak 19 Kasım 1965 günü evlenmişlerdir. Mutlu-, hıklar dileriz.

•£ Bn. Gülderen Bayrak ile üyemiz Erdoğan Gültekin 3 Kasım 1965 günü nişanlanmışlardır/ Mutluluklar dileriz.

İt ITU (International Telecommunlcation Uni-, on) un 100. yıl Tam Yetkili Temsilciler toplantı-. sı 14 Eylül — 12 Kasım 1965 tarihleri arasında toplanmıştır.

Bu toplantıya Türkiyeden delege olarak Oda­ mız Yönetim Kurulu Başkanı Necdet Tanay, üye­ lerimizden Ferit Arpacı, Sevgi Çubukçu, gözlem­ ci olarak Odamız Yönetim Kurulu üyesi, Sunuhi Cav katılmıştır.

-fc Bn. Ümit Harlıoğlu ile üyemiz Kemal Uslu 9 Eylül 1965 günü nişanlanmışlardır. Mutluluklar dileriz.-

•fc Bn. Erâl Kelekli ile üyemiz Aydil Dilek 12 Kasım 1965 günü nişanlanmışlardır. Mutluluk­ lar dileriz.

YÖNETİM KURULUNDAN HABERLER

Engin Işıközlü sosyal komisyona seçilmiştir.

Teknik Terimler komisyonuna N. özgen, O. Apaydın, H. Pekin ve A. Türeli seçilmişlerdir.

* Elektrik, İnşaat, Makina, Gemi ve Mimarlar Odaları yeni Bakanlar Kurulu şerefine bir yemek vermişlerdir.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Müsteşar

Muavinliğine DSİ. Y. Mühendislerinden, Makina

Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Sekreter

üyesi Yılmaz Güngör atanmıştır. Tebrik eder, ba­

şarılar dileriz.

'•"

Zirai Araştırma Müdür Muavini Ziraat Y.

Mühendisi Tarık Esin Odamız lokaline beş saksı çiçek göndermiştir. Teşekkür ederiz.

6 Kasım 1965 Cumartesi günü Bankan Oteli salonlarında bir yemek tertip edilmiştir. Yemek, neşeli ve samimi geçmiştir.

* idareyi ve idari metodları yeniden düzenleme konusundaki çalışma hakmdaki görüşümüz müsbet karşılanmış ve DP Teşkilatınca teşekkür edil­ miştir.

İnşaat Y. Müh. Kemal Noyan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Müsteşarlığına atanmıştır. Kemal Noyan E. t. E. idaresinde ve uzun yıllarda Etibankta çalışmıştır. Birkaç devre inşaat Mü­ hendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanlığı yapmıştır. ENTOPSU Müşavir - Mühendislik bü­ rosunun kurucularından ve sahiplerindendir.

Tebrik eder, basanlar dileriz.

DÜNYADAN

TOKYO — Bir atom reaktörünün bütün ça­ lışmaları, bir elektronik hesap makinesi ile kon­ trol edilmeğe başlanmıştır. Tokyo Shlbaura Elec­ tric Company Tokyo yakınıdaki merkezi araş­ tırma lâboratuarındaki araştırma reaktörünün otomatik olarak çalıştırılmasını başarmıştır. Bu yeni sistemde, bütün reaktörün işletilmesi, ön kontrolundan yol almasına ve durdurulmasına ka­ dar kontrolü bir Toshiba hesap makinesi ile (Tosbac 3225A) sağlanmıştır. Kati bir emniyeti sağlamak İçin 1200 kadar ön kontrol hesap ma­ kinesi tarafından yapılmaktadır.

NEW YORK — Doğu Long îsland'de Riverhead kasabasında tuzlu sudan günlük taze su ve elektrik elde etmek için bir atom santralı si­ pariş edilmiştir. Burada milyonlarca litre taze su elde edilecektir. İlâve olarak santral 2500 Kw elektrik üretecektir. Taze su, Riverhead su işlet­ mesi ve elektrik ise Long Island elektrik işlet­ mesi tarafından satın alınacaktır.

NEW YORK — RCA firması, ilk 38,1 cmlik , dikdörtgen renkli resim tübünü ekim ayında sa­ tışa çıkaracağım ilân etmiştir. Bu yeni tüb ile ağırlık ve büyüklük bakımından ideal bir renk­ li televizyon cihazı imâl edilmiş olacaktır.

BÜRÜKSEL — 18 - 22 Nisan 1966 da, Elek­ trik enerjisinin istihsal ve dağıtımında otoma­ tik kontrol konusunda milletler arası bir semi­ ner yapılacaktır. Toplantı, Bürüksel - Belçika Kongre Sarayında olacak ve konuşmalar İngiliz­ ce, Fransızca ve Almancaya çevrilecektir.

Semineri organize eden înstitut Belge ve Regulation et d'Automatisme ve SoclĞt6 Royale Belge des Electriciens 12 seminer yapılacağını ve milletler arası bir forumda otomasyon tekni­ ğinin problemlerinin, bu tekniğin işletme güve­ nilirliğine, enerji istihsaline ve optimum yük da­ ğıtımına tatbikinin otomasyon spesiyalistleri ve enerji işletme personeli tarafından müzakere edi­ leceğini belirtmişlerdir.

Konuşulacak konular arasmda :

1) Elektrik enerji istihsalinde otomatik kon­ trol,

2) İstihsal merkezleri arasında ekonomik yük dağıtımı,

3) Elektrik enerji naklinin otomatik kontro­ lü vardır.

Bu ilk seminerin amacı, otomatik kontrolü geliştirmek için bütün yönlerinin İncelenmesidir. Bu sahada, günden güne elde edilen tecrübeler başarılar ve başarısızlıkların analizi ile, en son yenilikler müzakere edilecektir. Bu kategoride,

konular «Kazanların otomatik kontrolü» (Al), «TUrbogeneratör guruplarının otomatik kontro­ lü» (A2), «Otomatik yol verme usulleri» (A3), ve «Enerji üretim ünitelerinin otomatik ölçülme­ si ve çalışmasının kontrolü amaçlan için hesap makinelerinin kullanılması» (A4).

İkinci seminerde, muhtelif memleketlerde oto­ matik yük dağıtımının meydana getirilişi, çıkan zorluklar incelenecektir.

Üçüncü seminere iştirak edecekler, • kiralayabilme koruma ve ihtiyacı karşılayabilme istek­ leri bakımından şebeke teşekküllerinin otomatik kontrolünün sağlayacağı rahatlık konularında yapılan her teşebbüs incelenecektir. Ana santralların kontrol odalarının-dizaynında en son geliş­ meler ve şebekelerin otomatik kontrolunda elde edilen gelişmelerin yollan da incelenecektir. Bu1 seminerin ara ara bölümleri aşağıdaki gibidir : (Cl) «Ana santrallann kontrol odalarının dizay­ nında yapılan en son ilerlemeler» (C2) «Şebeke­ lerin otomatik kontrolünün gelişmesinde çeşitli yönler».

Bu milletler arası seminere iştirak etmek is­ teyen yazarlar, 20 Eylül 1965 tarihine kadar, ve­ recekleri tebliğin iki sayfayı geçmeyen özetini organizatörlere göndermeleri gereklidir. Tebliğin özeti ve İsmi, tebliğin verileceği lisanda olmalı­ dır. Aynca bu tebliğ konferanstan önce ne neş­ redilmen nede sözlü olarak bir yerde okunma­ malıdır.

Konferansta okunan bütün tebliğleri ve mü­ zakeresini ihtiva eden bir kitap ekim 1966 da basılacak ve seminere iştirak edenlere bedava olarak gönderilecektir.

28 Şubat 1966 tarihine kadar seminere işti­ rak bedeli 50 Dolar (500 T.L.) dır. 1 Mart 1966 dan sonra ücret 60 Dolara (600 T.L.) çıkanlacaktır. Seminerde okunmak için tebliğleri kabul edilen yazarlar için giriş ücreti yüzde elli indiri­ lecektir. Giriş ücretine altı ay sonra gönderile­ cek konferans notları bedeli de dahildir.

ödemeler aşağıdaki yerlere yapılmalıdır:

1) Înstitut Belge de R4gulation et d'Automatsime'in Office des Cheques Postaux'taki 692.93 nolu hesaba, veya

2) Ayni enstitünün Bank of the Soci6t6 G6-

nârale de Belgique, Bürüksel, Belçikadaki 64.026

nolu hesaba yatınlmahdır.

•••...

İlâve bilgi ve lüzumlu formlar aşağıdaki ad­ resten temin edilebilir :

Secretariat de l'I.B'R.A. 3 rue Ravenstein,

Brussels 1, Belgium T. (02) • 11.70.04

: ; ; " ; İ\ '• \

ROCHESTBR — Rochester Gas and Electric Co. > Firmasınca 450 MW takatında 50 milyon dolarlık bir nükleer kuvvet santralı inşa edilecek­ tir. Rochester kasabasının 18 mil doğusunda Ontario Gölü sahilinde tesis edilecek olan santralın 1969 yılında işletmeye açılacağı plânlanmıştır. Tesis 345 kV. luk enerji nakil hatlarıyla New York'a bağlanacaktır.

TUNUS — Deniz suyundan tatlı su elde et­ mek ve elektrik enerjisi üretmek üzere bir Nük­ leer Kuvvet Santralı inşasına karar verilmiştir. IAEA'nın (International Atomic Energy /Agency) raporunda belirtilen bir tesis Gabes vaha­ sında kurulacaktır.

DUBLİN — ESB (The Electricity Supply Board), M.A.N. Nuremberg, firmasına 2 generatörü ihale etmiştir. Talbert termik kuvvet Santra­ lı için yapılacak olan bir genoralörlerin bağla­ nacağı her ünite 235 Ton/Saat buharla çalışa­ caktır. 2 x 60 MW lık tesis tabiî sirkülasyonlu ola­ cak ve ağır yağ yakacaktır.

FINSPONG — tsveç batı kıyılarında Stenungsund'da, dünyanın en büyük buharlı yeraltı kuv­ vet santralı tesisinin kurulmasına karar veril­ miştir. isveç yetkililerince Stol-Loval firması arasında bir kontrat İmzalanmıştır. Kurulacak üç gurubun ikisi 160 MW, biriside 275 MW lık ünitelerdir.

MİLLETLER ARASI TOPLANTILAR : — Kasım. 11 - 18, 1965, Amerikan Nükleer ve Atomik Endüstrisinin, senelik toplantısı. Wa:, shington D. C.

— Kasım 16 - 19, 1965. IEEE tarafından ter­ tip edilen, 11 inci senelik Magnetizm ve Magnetik Malzemeler toplantısı New York.

— Mart 21 - 24, 1966. ASEE tarafından ter­ tip edilen Materialler sergisi. Londra.

— Mart 29 - 3İ, 1966. UK Automation Council'in tertiplediği Otomatik Kontrol Simpozyumu. Manchester.

MOSKOVA,— Dev çelik isale hattının inşaası Yenisei'deki Krasnoyarsk enerji istasyonunda başlamıştır. 150 metre uzunluğunda ve 7,5 met­ re çapındaki iki boru hattı yolu ile su, oniki 500 MW lik grubun her birine taşınacaktır. Basıncı artırmak üzere iki boru hattı, türbinin salyan­ gozuna bağlı bulunan, 9,5 metre çapındaki bir boruya girecektir.

Daha kuvvetli bir boru hattıda, oniki 530 MW lik gruplar için Sayan hidro istasyonunda tesis edilecektir. 300 metre uzunluğunda ve 7,5 metre çapında 24: boru bulunacaktır. Bunlar 200 metrelik bir düşü altında su Bağlıyacaklardır. Diğer bir boru hattı, Orta Asya'da VakhsK Neh­ ri üzerindeki Nurek için, planlanmaktadır. Ka-

ya içinde yerleştirilecek olan üç borunun her biri ,1300, metre uzunluğunda ve 10 metre çapında olacaktır. 360 metrelik düşü altında sutemin edi­ lecektir.

Borular ve Çelik : Pasifik Gaz ve Elektrik Şirketi tarafından, Ş132 milyonluk Moss Landlng enerji santralı için iki önemli kontrata karar verilmiştir. Rathschild Raffin and Weirick Inc. İki 750 - MW'lik turbo - jeneratör için üstyapı inşa ederek ve M.W. Kellozg şirketi de iki ünite için ana boru teçhizatını yapacaktır. Bethlehem Steel Ananom Şirketi tarafından ha­ len profil demiri montajı yapılmaktadır, iki üni­ tenin operasyonu, 1967 senesi için plânlanmıştır.

Sınaî Ünite : $ 2 milyonluk bir 75 - MW'lik turbo jeneratör, Erİe Mininig Şirketi için, Westinghouse tarafından sipariş edilmiştir.

Tesisat; Pickands Mather and Co. tarafından Erie Mining için işletilen Tacanite Harbor Minn.' de olacaktır. Diğer İki her biri MW'lik Westinhouse Ünitesi, halen orada çalışmaktadır. Santraldan enerji, Erie'nin ve pele haline getirme operasyonlarına takriben 60 mile, nakledilmekte­ dir. Yeni türbin 1966'nın ortalarında teslim edil­ mek üzere, plânlanmıştır.

Büyük Transformatörler : Ortarİo Hidro ta­ rafından sipariş edilen en büyük enerji transfor­ matörleri, yeni lambtan termik elektrik santra­ lında tesis edilecektir.

Canadian General Electric, 2 milyonluk bir kontrat altında dört 550 MVA'lık ünite tedarik edecektir. Bu, santral için CGE tarafından ka­ bul edilen ikinci sipariştir;; onlar aynı zamanda dört 500- MVV'lik jeneratör ünitelerini de teda­ rik etmektedirler. $ 220- milyonluk kömür yakan santralın operasyonu 1968 için plânlanmıştır.

Buhar Jeneratörü : 500 MW kontrol- devir­ li bir buhar jeneratörü, ST. Clair santralı için The Detroit Edison Co. tarafından satın alınmış­ tır.

Ş15 milyonluk üniteyi Combustion Engineering tedarik edecektir. Düşünülen plân durumu, 2520 psi, de 3580,-000 lb/hr buhar, 1000/1000 P'dir. The Aur Preheatör Co. iki Ljungstorm ha­ va ile ısıtıcı temin edecektir.

NEW YORK — 16 Kasım 1965 Salı günü sa­ at 17.15 te Amerika Birleşik Devletlerinde, bütün dünya basınını meşgul eden ve otoriteler tara­ fından tarihin en büyük arızası diye isimlendiri­ len büyük bir şebeke arızası takriben 30 milyon insanı karanlıkta bırakmıştır.

Amerika Birleşik Devletlerinin Kuzey Doğu­ su ile Kanadanın bir kısmını içine alan ve takri­ ben 80,000 mil kadar bir sahayı kapsıyan Kana­ da - Birleşik Amerika - Doğu Enterkonnektesinin (CANUSE) ana güç kaynağı olan Niagara

McdiELuvk sluEemln Doğuya, doğru New-York'a 345 KV. Juİc bir hatla bağlıdır. New-York şehri bu h a t yoluyla Mohawk'tan 350.000 kW güç çek­ mektedir. îlk önce bu hattan başlıyan arıza sis­ temi İdare edenlerin hiç bir müdahalede bulunma­ larına imkân vermeden çok süratle gelişmiş, ve bütün sistemi bir anda içine almıştır. Bazı yer­ lere tali ve muhalli santrallar yardımıyla bir - iki saat içinde tekrar enerji vermek kabil olmuşsada bilhassa New - York'un bazı kesimleri 13 saate kadar karanlıkta kalmıştır.

îlk görülen arıza sebebi yapılan bütün araş­ tırmalara rağmen tesbit edilememiş, hattâ bir müddet bir sabotaj ihtimali üzerinde dahi durul­ muştur. Fakat sonradan Mohawk - New-York 345 kV, enerjjl nakil hattında empedans rölesinin kumanda vermesinin arızaya sebep olduğu anla­ şılmıştır. Ama hat devreden çıkınca, dağıtım di­ ğer tali hatlar üzerinden olmuş ve esasen tam yükle çalışan bu hatlar bu kerre aşırı yükten dolayı devre dışı olunca, bütün sistem oturmuş­ tur. Şimdi münakaşa şudur; yapılması düşünü­

len ve Amerikayı Doğudan - Batıya, Kuzeyden Güneye kaplıyacak büyük sistemde olacak bu tip bir arıza bütün Amerikayı karanlıkta bıra­ kırsa ne olacaktır?

Arızanın bilançosu şudur; iki ölü ve 15 Mil­ yon dolar maddi zarar. Başkan Johnson çok ge­ niş bir tahkikat açılmasını FPC'e (Federal Power Commission) emretmiştir.

DÜZELTME

Mecmuamızın Kasım-1965 — 107 sayılı nüshasının 36. sayfasında 8-18 Haziran 1966 tarihinde (yanlışlıkla 1965 çıkmış) yapılacak CÎGRE'nin toplantısına katılmak için son mü­ racaat tarihi olarak 1 Ekim 1965 verilmiştir. Bu tarih, konferansa verilmesi kabul olunmuş raporların gönderilme mühletinin sonudur.

Konferansa dinleyici olarak katılmak için konferansın toplantı tarihine kadar müracaat edilebileceği gibi, toplantının devamı esnasmda dahi katılmak mümkündür. Düzeltir özür dileriz.

İLAN

Milli Mühendisler Birlikleri Avrupa Federasyonu tarafından organize edilen 5 inci Milletler Arası Mühendisler Kongresi 1967 yılının mayıs ayı içinde Yunanistan'ın başkenti Atina şehrinde toplanacaktır.

Bu kongrede Türkiye, effektif mühendis sayısına ve FEANI statüsüne

göre 5 kişlik bir delegasyonla resmen temsil edilecektir.

Bu toplantıya katılacak Fransızca, İngilizce, Almanca bilen üyelerimi­

zin odamıza müracaatları rica olunur.

.v

Yönetim Kurulu

•X

-r

*****************f***^^

«

ışaıroiM sm^ıa

W

=ltl==

^ll i E=l tl==l !)=== 11İ ==^ 111 == I • t == f 11 E= I) i ===! • I === I M===tI1==lll==lll==IIİ==IM==lll==IIlE=lllEEEIIlE=llE==EI 11 == f 1 i E= 111 == IM === l1l1l1==l=ll1=11lll=ill=İLl

mirana HiiaNOi

\muniq •BDIJ \TS\ye o'Bjnra Bzıtırepo 'utzıuıugpA'n ıraA^sı ^•BuıırepBpA'Bj u-ep.repjnq ng

•jı^gıuıu'Bil'Bg uenre:qan. tui}if 3 •ep.'e^ıretu

V apuîim'BP IUITBJSOJJ raıp.re.& s n ı n p j , n9lItTl1inH ıreurrv qiA" 996T

lll=ll=in=lll=lll=lll=lll=IIHI=ill=lll=lll=lll=!ll=l^

.İD.

IIEIII=IIISIIIEIIIEIIIEIIIEIIIEIIIEIII=III=IIIEIII=III=IIIEIIIEIIIEIIIEI1I=III=III=I1IEMI=III=III=III=IIIEIHEIIIHIIIEIII=IIIE 111=1111

•jrçîliîO'BinuoH vAvı

aBiiiCBS \szç> '9JOS UIBIIZBA" jjsı^sosaspuoS 9A •BITŞI'B lastıııpaaîsoS ınzjuıiJ9i9A".ft

İTİ

-znjOA*ipıgq ım.reıız'ejt jıı3n -BiaBinuoıı nq uızıui]j8i8/Ct} ui-tos UI5T tf9oanq U'BIUIJC'BJC SIJ R3jiC'eS UTZTuıta3j9iCn u-eA'np ıSn i3.reııvao:st nq nvorre JBII/C'BS i9zo n g

UOJÎS^IOZJ r— 2T '

=i jjj jjj

U0XZTA9I3X

TT

İ

;•:,(. •"' •

agiap^BiguSÖ —'of- '

j9IJOî'BuıaojsırBax — 6

ifjaua. J99iıtnN -^ Ş !;

agiag^sısuBaj, — l 9J9qmınH — g

I ü

. :'• '

9^ınq'BîS — 9;'•'''"'

IJBIÎBII ipnşn îÇaeng — f

i<.i:

MIN

•Buınjoîi 9A gıçyy—-.S' :

UBldlBSgil 9JA9P BSIJI — Z ; / .

rmoXsrB3i!jij;}i9ia g ^ p p m , — T : aıpjBiun§ UBinaon IXBS p z o znuırvinpun§nP ıuısBiuuBinı/C'BA

• İTj

HVIIAVS aazo

•jfBuu'BîitS *reı

-TİCBS p z o Wps 9uı5t i2p UBIIZ-BA" unzn ITBA'I3UIIO u^îpnt 'Bms'BuurB^uiiî'B^ trep

-uıuınpsq IS8^IS,B(Î'BS[ 'Bnıaoauı psuLioıı 'a^ı loısure 3puın;q9p9uıui9} TJBistre.i9:pJ

ÎTİ

ng •atp'B^ii'BuııniÎTip 5«A^qı •e.reısuBjgjaj gS^ınj, •BpjBpuo^ ızeg — 9

'•^emvım/i'eJİ UBIIZUA' ugıuapupS gjı IO'BTU'B -Burçııreı uBiSnınamt p z o

9A ıuıs9j i3ppzıuıp9îpıurara u3aıpuanS|t ıınŞqsıpıi9qnH ^utppıa; — g

ıra} uaıuapuoS aaazni ıpuıauıSsS Tiîauııp^ 09 "8paiîiJrBq Bnuıoayt — ^

-

, -3[Bq J9lJpfIJ U9irUn.S 9U0 9A JBJIZBA- U'BU'Bini^'B'A; 13pZItU13nUI09H g 'ıpuxi9A JSA" sıugS ı^Bp spsaBiBît 3fBzn uBpBjmnod :rçıu;unS •BjBjnuoîi

3[nnp} pırp^e UBJO B^BraaB'itnA'BA' UBUIBZ UBUIBZ Bpzıurenuıo9H — g '3fBUl5B TS9§Oîf ,BUlgqj'B; Ul5l TIUO^ Tiq 9A JJ'BTirBpt^'B^ 9pjip3TB^ U9{2{ipjip

-]iq 9Ziq TJ9ira9iqOJCf IJBp] 9A >{IU119^ U'B[2m§Bp§XB5I UIZIUIU9J9^fl. l

: Jq)'BptŞB§B, zıuıug^tıpungrıp uı5ı u n u n g

İTJ

E iü iü nj pj

•Zlf'BO'B§q

-B5 9X9unaıpq nuoA" zıuııSıpg^sı i[9uıa9A vfremaoauı 9\ı raııp-reA" uıag^zıs ^p

îü

'BpKÎ'Bg, ng •im§raiBiuıiî'BÂ •ept^'BS ^ O I uBipsan^ ız,eq znuınŞnpaoS qi{9J9â

uı5ı ii'BaiJBA 9in§i{Jiq ji3[9§ 9A UIU9^ •Bpj'BiızB^ nBOBireım/ÜB^ İBp'enıuogyı

•JT^3l909Iiq9§9l3I95a9S 9{I IS

Bta§qB5 ÎIB^JO mzTuruapAn un;rıq 'JI'BDU'B H9uınqa§ta9 -BOBUIB ng \np1013ure raıtd9q ^guıat^aS -8raTurip,aıq ıp3pX-Bj 9A loıspS TSJI ,BqBp ıztui'Btıraogj^ •-'

'zıunagp^^j uıA^eg

ıaaiHaxsı ıııııafiH NIAVA

=lll=lll=llill=lll=lll=ll|=|||=l|l=l|l=niEIII=lll=lll=lll=lll=lll=!ll=IIIEIII=lll=H

HER CİNS TltANSlTOKMATÖR VE REDRESÖR — MANYETİK LİFT VE SEPARATÖRLERt — ASANSÖR AC VE 1>C FREN MÎKNATISLERI, KAPI KONTAKLARI VE KAT ŞALTERLERİ — REAKTÖR VE AKIM TRANSFORMATÖRLERİ İMALATI

ELctric Company

Wa!ter BRANBT GmbH Selenyum ve Silikon Fabrikaları

T,ÜRKIYE M Ü M E S S I L L I Ğ I

YÜKSEK M

JXTu.it- i A , I £ t I e * ı m mır

1 • Firmamız maksadınıza uygun tipte armatür, pro­ jektör, Park-lâmbası temini ve değişik aydınlatma mevzularında istişare için daima emrinizdedir.

2 - Üstün evsaf, bol ışık, Ekonomik fiat yeni Fabrikas­ yon imalâtımızda birleşmiştir.

3 • İmalât paogramımız en modern tiplere ve metodlara göre düzenlenmiştir.

4 - NUR markasını taşıyan malı, inanarak alın, güvene­ rek kullanın

5- Elemanlarımız müşterilerimizi memnun edebilmek gayesi ile özel surette yetiştirilmiştir.

NURİ AKDEMİR

Necalîtıey Cad. 66 GaUtt TeLtron , »« » n • «• «« •• Fahrlka: Bakırköy Baınedar Teİ: 71 W « Telgraf; NuraMamIr • UIMIMI