Elektrik Mühendisliği · Sayı 49-50 · Ocak-Şubat 1961

Y. MÜH. Kemal TAN'ın KONŞMASI

Enerji politikası, piyasa ve özelleştirme Görüş ve değerlendirme

Yıl
1961
Sayfa
2
Okuma süresi
6 dk
Görüntülenme
0

Konu

Enerji politikası, piyasa ve özelleştirme

İlgili: Mevzuat ve hukuk, Oda ve TMMOB örgütsel yaşamı

Anahtar kelimeler

  • Elektrik Tarifeleri Talimatnamesi
  • Sanayi Bakanlığı
  • 6973 sayılı kanun
  • sayaç ücretleri
  • İktisadî Devlet Teşekkülleri

Özet

Sanayi Bakanlığı Enerji Dairesi yetkilisi Kemal Tan, önceki konuşmacının Elektrik Tarifeleri Talimatnamesi'nin kanuna aykırılığı yönündeki eleştirilerine cevap vererek talimatnamenin yasal dayanaklarını ve amaçlarını savunmaktadır. Metnin devamında elektrik nakil hattı tamamlanması, İTÜ Nükleer Enerji Enstitüsü'nün kuruluşu ve bakır tel standartlarına ilişkin kısa haberler yer almaktadır.

Tam metin

Metin PDF'ten otomatik çıkarılmıştır; tablo, şekil ve formüller eksik ya da hatalı olabilir. Özgün dizgi için PDF'e bakın.

10 Rp/kWh (20,6 kurug/kWh) kığın (1 ve 4 hesap dönemi)

Ayrı bir basit sayaçla ölçülen biriktirmen sıcak su hazırlayıcısında harcanan enerji için.

4 Rp/kWh (8,25 kuruş/kWh) yazın (2 ve 3 hesap dönemi)

6 Rp/kWh (12,4 kuruş/kWh) kışın (1 ve 4 hesap dönemi)

2 — Aylık abonman aşağıdaki şartlarla olur.

a) Bağlantı ücreti Fr. 2,50 (5,15 TL.) en çok 10 kW'a kadar olan güçler için hesaplanır. İs tenen diğer her 10 kVV güç için aylık bağlantı ücreti Fr. 2,50 (5,15 TL.) artırılır.

b) Abonman ücreti

50 Rp (1,03 TL.) oturulabilen her yer için ve

15 Rp (0,31 TL.) her eklenti yer için.

Oturulabilen yerler 10 m» den büyük oturma, yemek, yatak odaları (kullanılsın veya kullanı masm), mutfak ve banyo.

Eklenti yerler 10 m2 den küçük koridor, mer diven, veranda, ofis, W C, gara], kiler tavan arası (elektriklenmiş olsun olmasın) gibi yer lerdir.

Oturulabilen ve eklenti yerler 30 mJ den bü yükse fazlası yeni bir yer sayılır. Dış lambalar, girışlerdekı lambaların luO Wata kadar behe rinden ayda 50 Rp (1,03 TL.) alınır. 1 Beygir veya 750 Vata kadar motorların Bm tarifesine girmesine müsaade edilir.

İki aileden fazla oturulan evlerdeki motorlar; asansör, mazot yakıcı, devri daim pompası, Bm tarifesine girmez.

l i r (İsviçre Frangı) = 100 Rp (Rappen) = 2,06 TL. dır.

Y. Müh. Kemal TAN'ın Konuşması:

Bu konuşmadan sonra gündem harici olarak Sanayi Bakanlığı Enerji Dairesi, istatistik ve Tarifeler kısmı Müdürü Y. Müh_ Kemal TAN, Y. Müh. Korkut ÖNGÜN'ün konuşmasına cevap vermek üzere söz almıştır.'

Muhterem Arkadaşlarım, Bu günkü konuş ma gündeminde bana bir söz hakkı tanınmamış olmakla beraber mevzu ile yakınen ilgili bu lunmaklığım dolayısıyle bir kaç dakikanızı iş gal etmeme müsaadelerinizi rica ederim.

Şahsen bugünkü Odamız toplantısını iki nok tadan tenkide şayan buldum. Bunlardan birin cisi toplantıyı tertip edenlerin İdare tarzındaki tutumları, ikincisi de Hükümetin bir parçası olan bir Bakanlığın faaliyetlerini, hem de çı karılan bir talimatnamenin kanuna uygunluğu hakkındaki şüpheler serdi ve Bakanlığın bu faa liyetinin kanun dışında olduğu, ittıhamı yapıl mak suretiyle tenkit eden bir konuşma yapılma sının terviç edildiği halde, bu hususta Bakan lığın mukabil tez ve açıklamasına imkân vere cek tarzda hareket edilmemiş olmasıdır.

Elektrik tarifeleri hakkında ilmî Ve esaslı bir etüdü bizlere lütfeden birinci hatip Nezihe Güçeri'ye burada bulunan meslektaşlarımın da hislerine tercüman olduğuma kani olarak teşek kürü bir borç bilirim.

Elektrik tarifeleri Talimatnamesi hakkındaki tenkitlerden İse, ancak not edebildiklerimden cevaplandırılması, önceden bilinerek üzerinde ha zırlanılmasını icap ettirmeyen ve derhal açık lanmasında fayda gördüğüm noktalara, sizlerin de müsamahanıza sığınarak, kısaca temas etmek istiyorum.

E. M. M. 49 50

Evvelâ tarifeler hakkında hazırlanan bu tali matname; daha yeni tatbik mevkiine konuldu ğuna göre nizamname değil talimatname olarak çıkması ve tatbikatta görülecek aksaklıklara gö re zamanla tekemmül ettirilmesi bakımdan da ha uygun olduğu kanaatindeyim.

Elektrik Tarifeleri Talimatnamesi, hatibin söylediği gibi, sadece Sanayi Bakanlığı kanunu olan 6973 sayılı kanunun 3 üncü maddesinin G. fıkrası ile Bakanlığa verilen yetkilere daya nılarak çıkarılmamıştır. Şimdi maddelerini ve metinlerini tam hatırlıyamamakla beraber mez kûr kanunun İnci maddesinde «memleketin ma den, sanayi ve enerji işlerini umumî menfaat ve ihtiyaçlara uygun şekilde tanzim ve idare etmek ve bu işlerle ilgili idareler arasında koordinasyonu sağlamak> vazifesi de Bakanlığa verilmiş bu lunmaktadır.

Binaenaleyh enerji idarelerinin umumî men faatlere uygun şekilde faaliyetlerini tanzim ve idare etmeye yetkili olan bir Bakanlık memleke tin her tarafından bir karışıklık arzeden elektrik sayaçlarının kira ve bakım ücretlerini makul ve. bu madde ruhuna uygun tarzda tanzim etmeye yetkili olacağı da tabiidir.

Diğer taraftan hatibin tenkit mevzuu etti ği ve ilgi çekecek tarzda üzerinde ısrarla dur duğu (İktisadî Devlet tegekkülü ve müesseseleri ıs

ile Elektrik İdareleri dahil) denilerek tarife esaslarını tesbit ve tarifelerinin tasdikini yap masını tamamen kanun dışı görmesi mevzuuna gelince :

6973 sayılı kanunda ismen ve zannedersem yine kanunun İnci maddesinde ve bir başka fık rasında «kendisine bağlı iktisadî Devlet Teşek küllerinin faaliyetlerim tanzim, teftiş ve mura kabe edeceğı> mahiyetinde bir hükmü ihtiva eder. Meselâ böyle olunca da iktisadî Devlet Teşek küllerinin tarifelerinin de bu talimatname esas larına uygun olarak tanzim edilmesi usulsüz ol masa gerektir.

Ancak iktisadî Devlet Teşekküllerinin arzet tıkleri hususiyet gözönünde tutularak hazırlaya cakları aylık ve yıllık faaliyet raporlarının şekli, hiç şüphe yoktur 4u diğer Belediye Elektrik ida relerinden farklı olacaktır. Nitekim Etibank İçin böyle bir rapor örneği Bakanlıkta hazırlanmak tadır.

Amortisman mevzuundaki tenkidinde hatip çok haklı bulunmaktadır. Ancak Sanayi Bakan

lığı bir teknik Bakanlık olarak bu hususta elek trik işletmeleri için hazırladığı detaylı amor tisman tablosunu Maliye Bakanlığına gönder miş ve .kanunen neşri vazifesi o Bakanlığa ait olduğuna göre neşrinin, de yapılmasını istemiş bulunmaktadır.

Bundan başka diğer noktaların cevaplandı rılması bazı tetklkata ve önceden hazırlığa ih tiyaç gösterdiğinden üzerinde durmıyacağım. An cak bir Bakanlık kendi mevzuunda bir talimat name veya birkaç Bakanlığ"ı ilgilendiren bir ni zamnameyi çıkarırken, bu Bakanlık sanki tek şahıs olarak çalışıyormuş ve sanki bu Bakanlı ğın hukuk dairesi ve diğer daireleri mevcut de ğllmışte çıkardığı talimatnameler kanuni yet kilerinin dışındaymış gibi düşünülmesi ve bu su retle memleket münevverlerinden bir kısmının olsun kafasında (bu ne biçim Hükümettir?) ls tihfamının yaratılmasını hedef tutan tenkitle rin' faideli olacağına ve yapıcı vasfı taşıyacağı na inanmıyorum. Beni dinlediğiniz için hepinize candan teşekkür ederim.

HABERLER:

izmit'e yakın Tütün çiftlik mevkiinde kurul makta olan istanbul Petrol Rafineri Tesislerine enerji verecek 34.5 Kv. luk enerji nakil hattı ve indirici transformatör merkezinin inşa ve montajı Etibank Marmara Bölgesi Şebeke Tesis Baş mühendisliği tarafından 15. Ekim. 1960 tarihinde tamamlanmıştır. Aynı tarihte geçici kabulü de yapılan tesislerden enerji nakil hattı lö.Ekim. 1960 günü saat, 18,45 de gerilim altına alınmış, Rafi neri A tranfosuna ise 17. Ekim. 1960 günü saat 12,15 de gerilim tatbik edilmiştir.

Bu iste çalışan personel bir telgrafla tebrik edilmiştir.

Söz konusu Enerji Nakil Hattı 2,425 Km. uzunluğunda, 34.5 Kv. çift devreli olup 95 m m ! bakır iletkenlldlr. 20 adet, santrifüj betonarme direkten meydana gelmiştir. Koruma teli 7/16 galvanizli çelik teldir. Hat, izmit —Hereke — Darıca enerji nakil hattı üzerinde saplama olma yıp ayırma direğinden itibaren giriş _ çıkış meydana getirmektedir. Buna göre izmit Da rıca hattının hakiki uzunluğu 4.85 Km. artmış bulunmaktadır.

Trafo istasyonu 34,5/3,3 Kv. 2X5 MVA gü cüdedir.

t. T. Ü. Nükleer Enerji Enstitüsü Kuruldu : İstanbul Teknik Üniversitesi Nükleer Enerji Enstitüsü üniversiteye bağlı bir bilim, öğretim ve araştırma kurumu olarak kurulmuştur.

Nükleer enerji alanına giren bilimsel ve teknik konular üzerinde yapılmış olan çalışma ve eser leri toplamak ve bu alanda I. T. Ü. de yapılacak çalışmaları düzenlemek, Y. Müh. leri nükleer enerji alanında yetiştirmek, nükleer enerji alanı ıçm çeşitli kademelerde teknik personel yetiştir mek, bu konuda halkı aydınlatmak, nükleer enerji alanında yerli ve yabancı teşekküllerle teması temm ve devam ettirmek, yayımlar yapmak ens titünün başlıca görevlerindendir.

Enstitünün yönetmeliği 15. Kasım. 1960 gıûı ve 1O6J55 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanmıştır.

YARI SERT ÇEKİLMİŞ SOM ELEKTRO LİTİK BAKIR TEL ve YUMUŞAK ÇEKİLMİŞ VEYA TAVLANMIŞ SOM ELEKTROLİTİK BAKIR TEL STANDARDLARI KABUL EDİLDİ:

1705 sayılı kanun hükümlerine uygun olarak Türk Standardları Enstitüsü tarafından hazırla narak Sanayi Bakanlığının 11/10/1960 tarih ve 4/E 67121 17/11648 sayılı yazısile teklif olunan «Yarı sert çekilmiş som elektrolitik bakır tel» ve «Yumuşak çekilmiş veya tavlanmış som elekt rolitik bakır tel> standardları Bakanlar Kuru lunun 5/443 sayılı kararıle kabul edilmiş ve ya yın tarihinden itibaren altı ay sonra yürürlüğe girmesi kararlaştırılmıştır.

Adı geçen kararname ve kararnameye ilişik TS. 17 sayılı standardın metni 9. Kasım. 1960 tarih ve 10650 sayılı Resmî • Gazete'de yayınlan mıştır.

E. M. M. 49 60