TELSİZ MİKROFON

Mikrofon karşısında ilk defa konuşan bir kimsenin «Mikrofon heyecanı» nı yenebilmesi gibi, çok dar bir hareket sahası içinde uzun müddet sabit durmaya da alışması icap etmektedir. Zira yan tarafa doğru konuştuğu, bir resim göstermek için döndüğü, ateşli bir hatıpse konuşmanın heyecanıyla şöyle ileri geri bir hamle yaptığı anda, sesi mikrofonun alış sahası dışına çıkacağı için, hoparlörlere kâfi kuvvet gitmez ve dinleyiciler onu iyi işitemezler.

Mitinglerde konuşan hatiplerin, üniversitede büyük bir dershanede dersini verirken mevzuu icabı tahtada bırşeyler göstermesi lâzım gelen profesörün, hattâ tiyatro oynamakta olan sanatkârların karşılaştıkları bu sıkıntılar artık giderilebilecektir. Yakaya rozet gibi takılabüecek veya elbisenin herhangi bir yerine dikkati çekmeyecek şekilde yerleştirilecek minicik bir mikrofon konuşana serbestçe hareket edebilmesini (sağlamaktadır. Mikrofon kendi üstüne takılı olduğundan, hareket etse bile, ağzıyla mikrofon arasındaki mesafe aşağı yukarı sabit kalacağı ıçııi, artık sağa sola dönerken, tahtada arkası dinleyicilere donuk bir şey izah ederken, sesi aynı kuvvette hoparlörlerden işıtılebilecektir.

Mikrofon ince, görünmez bir kablo ile iki sigara paketi büyüklüğündeki bir kutu içine

'mikrofon «Mikroport», 00 m. mesafeye kadar ulaşabilen 32,95 MHz'Iik frekansla yayın yapmaktadır. Resimde görülen verici, rahatça cebe sığabilecek büyüklükte bir transistor cihazıdır. Mikrofonu vericiye bağlıyan kablo, aynı zamanda verici anten vazifesini de görmektedir.

Derleyen : Sunday BAKIRCI yerleştirilmiş, kuru pille çalışan verici cihaza bağlıdır. Posta idaresinin serbest bıraktığı kısa dalga üzerinden bir mıkrowatt, yanı milyonda bir Watt'lık bir >güç'le neşriyat yapan bu verici cihaz, yakınında (açık yerde 80 metreye kadar mesafede) bir yere yerleştirilmiş ve aynı dalgaya hususi surette ayarlı küçük bir alıcı cihaz vasıtasıyla alınarak, kuvvetlendirilip hoparlörlere nakledilir.

«Mıkroport» adı verilen bu tesisat bir çok yenilikler getirmiş ve kullananlara büyük kolay lıkl'ar sağlamıştır.

İster hitabet kürsüsünde, ister konferans salonunda veya üniversite dershanelerinde, ister sahnede, ister açık hava tiyatrolarında, ister varyete sanatkârları tarafından kullanılmakta olsun, konuşanın sesim, serbest hareket etmesine mani olmadan nakledebilmesı, bu pratik buluşun değerini bi kat daha arttırmaktadır. Aletin dış/ardan nazan dikkati çekmıyecek bir şekilde olmasına rağmen tam emniyetle çalışması, kendisine endüstride, hastahanelerde, üniversitelerde ve büyük mağazalarda yeni çalışma sahaları temin etmiştir

Büyük mağazalarda, bonmarşelerde bu aletle mücehhez hususi detektifler, müşterilerin arasında, kendileri de müşterıymiş gibi dolaşmakta ve tezgâhtarın haberi olmadan çantasına veya cebine birşeyler kaydınveren açıkgöz hırsızları uzaktan takip ederek, eşkalini çıkış kapısındaki memura bildirmektedir. Hırsız görülmediğinden emin olarak tam mağazadan çıkacağı anda kapıdaki bu memur tarafından durdurularak, üstü aranmak için yan odaya davet edildığind-, suçunu itiraf etmekten başka yapacağı bir şey kalmamaktadır.

Beynelminel Konferanslarda «simültane tercüme» Tesisatı

Dünyanın her tarafında beynelmınel konferanslar yapılıyor. Yalnız politikacılar değil, fen adamları, tabipler, yazarlar, işçi temsilcileri, din adamları ve daha başka guruplar da toplanarak fikir ve tecrübe değiş tokuşu yapıyorlar.

Konferansın hangi beynelminel lisanla yapılacağı evvelce kararlaşmışsa, konferansçıların önceden hazırladıktan raporlarını kendi dillerinden ayrı olan bu lisana tercüme ettirip okumaları fazla bir güçlük göstermez.

E M. M. 29 - 30

Telsiz mikrofon «Mikroport» tesisinin, solda mikrofonu ve vericisi, sağda da alıcı cihazı görülüyor.

Eğer söz sahibi bu lisanı bilmiyorsa, bir tercüman vasıtasıyla, söyledikleri kısım kısım dinleyicilere tercüme edilir. Yalnız, yukardaki usul konferansın akışını kaybetmesi, dolayısıyle vakit kayıbına sebepolması, hattâ dinleyicileri sıkması bakımından mahzurludur. Buna rağmen senelerden beri beynelmınel konferanslarda tatbik edile gelen bir tarzdır. Fakat müzakereye geçildiği anda tercüme ısı çok güçleşir, bağlantı kaybolur ve daimi tekrarlar konuşmayı adeta felce uğratır. Bu sebeple birçok beynelmınel konferanslarda konuşmayı ayni anda tercüme eden tesisler kullanılmaktadır. «Simültane - tercüme» adı verilen bu sistemde, tercüman daha konferansçı konuşmaktayken söylediklerini tercüme etmeğe başlar, öyle ki, bir lisanda dinlediğini ayni anda öbür lisana çevirir.

Konferansçının mikrofona konuşması, hoparlörler, vasıtasıyla salona yayılır Tercüman bunu kulaklıkla dinleyerek derhal nakleder. Her dinleyici oturduğu yerin yanında bulunan kulaklığı kullanarak, konuşmanın tercümesini ayni anda işitebüir. Bir kaç lisana tercüme yapılıyorsa, ayar düğmesi vasıtasıyla istenilen lisanda, hattâ hoparlörün sesi ağır ışıtiliyorsa onu da gene kulaklıkla kuvvetlendirilmiş olarak dinleme imkânı vardır.

Simültane - tercüme tesislerinin konferans salonuna sabit olarak yerleştirilmiş olması şart değildir Telefunken 100 dinleyici için, beş muhtelif lisan üzerine çalışabilen, her yerde kullanılabilir portatif simültane tercüme tesisleri yapmıştır. Hususi sardıklara yerleştirilmiş olan bu portatif tesisat kolaylıkla bir yerden diğerine nakledilebılmekte ve en kısa zamanda çalışmaya hazır bir vaziyete sokulabilmektedir.

E. MM. 29 - 30

Tercüman kabinelerinde kulaklık ve mikrofon, diğer bir kabinede de rejisör için amplifikatör cihazları vardır. Teknik ayarlamaları yapabilmek için, reji kabinesine tercüman kabineleri ve konuşma kürsüsü ile bağlantılı telefon tesisatı konmuştur.

Tesisata salon hoparlörleri ve dinleyiciler için kulaklıklar da dahildir.

Reji kabinesinde müzakereleri - icabında tekrar dinlenebilmesi için - tesbit eden ses alma cihazları mevcuttur.

Konuşmaları ve müzakereleri icabında, yan tarafta bulunsn bir diğer salona da nakletmek büyük bir teknik zorluk göstermemektedir. Sadece bir hoparlör gurubu ilâvesiyle bu da gerçekleştirilebilir. Konferansa iştirak edeceklerin sayısı önceden tam olarak bilinmiyorsa, böylelikle konferans salonunda yer alarak takîb edebilmeleri imkânı sağlanmış bulamıyan dinleyicilerin, hiç olmazsa yandaki diğer bir salondan konuşmaları akustik olarak takıb edebilmeleri imkânı sağlanmış olur.

Resimde, «Simültane - tercüme» tesislerinde kullanılan amplifikatör merkezi ile l'oparlör, mikrofon ve ses alma makinalarının bağlantı tablosu görülüyor. 47

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ MECMUASI'nın 23 - 24 üncü sayısında intişar eden TRANSMİSYON PROBLEMLERİNİN GRAFİKLE ÇÖZÜMÜ adlı makaleye ait

YANLIŞ-DOĞRÜ CETVELi

Sayfa Sütun Satır

38 1

e

YANLI Ş 1 d ı= 1 ZR <=Z0 ise

Zfl^ZR

DOĞR U d—1 Z = Zo ise

(21)'

(26)

5 T—

-fü f i 7, ^ !7 1 fî

devresinde

leşenin

Y<1 I 17, K ) R 1

I r—

Y<1 f (7 ı 7 ı Q Bo

devredince leşenini

-Td (Z — Z ) 8 1

R0 J

43 1

1+ |K|* > 0

1+ |K|>

^

Son

44 '

ı-|Kp (39) Formülünün başına te= tanzim edilerek : bulunur

1 (0

sin teta

ilâve edilecek

tanzim edilerek lemi bulunur.

in

tg teta

(41) denk-

45 Şeklin altındaki yazı

tg teta 0=

Şekil: 10 Kartezyen Diyagramı (l + J0)

1 sin teta teta =

Şekil: 10 Smith Diyagramında modülü sabit ve argümanı sabit empedanslann geometrik yeri.

(l + j O)