A’dan Z’ye yalıtım

ENERJİ TASARRUFU SAĞLAMAK AMACIYLA VERİMLİLİK, YASAL ZORUNLULUK HALİNE GETİRİLDİ...

İklim ÖNGEL

AANKARA - Enerji kaynakları konusunda büyük oranda dışa bağımlı olan Türkiye, ulusal faturayı düşürmek amacıyla çok sayıda önlemi gündemine aldı. Bu kapsamda yeni yapılacak binalarda Enerji Kimlik Belgesi (EKB) alınması 1 Ocak 2011 tarihinden itibaren zorunlu kılındı. Mevcut binalarda ise ısınma ve elektrik masraflarının düşürülmesi için kapsamlı önlemler alınması yasal hüküm olarak getirildi. Buna göre, yalıtımı olmayan yeni binalara iskan verilmeyecek. Enerji Kimlik Belgesi’ni 2017 tarihine kadar almayan konut sahiplerine ise ciddi yaptırımlar uygulanacak.

Türkiye’de hemen herkesi yakından ilgilendiren yeni yasal düzenleme ve beraberinde getirilecek yeni uygulamaların doğru işletilmesi konusunda karmaşa yaşanıyor. Büyük bir pazar oluşmuş durumda, bina sahipleri gerekli yalıtımı nasıl yapacaklarını bilmiyor. Konunun uzmanı Makina Mühendisleri Odası

Enerji Çalışma Grubu

Üyesi Tülin Keskin,

ki maliyeti düşük ol-

Cumhuriyet Enerji’nin

sun. Bu özelliklerin bisorularını yanıtladı.

raraya gelmesi lazım.

- Yalıtım nedir?

Bazılarında bir özellik

Tülin Keskin: Isının

varken diğeri olmayatersi yönündeki akışı kebiliyor. Bunun için kulsebilmek için tüm dünyalanılacak yere göre senın kullandığı yöntem yaçim yapmak gerekir.

lıtımdır. Buna binalardaki

Örneğin bir konferans

enerji verimliliğindeki bisalonunun duvarlarna

rinci önlem de diyebiliriz. Tülin Keskin

polystyrol köpük kul-

- Isı yalıtım malzelanılması doğru olmaz.

mesi seçerken nelere dikkak etmek Bir yangın olduğunda insanlar gazdan

gerekiyor?

boğulabilir. Uygulanacak yer konu-

Tülin Keskin: Malzemenin ke- sunda bilinçli olmak gerekiyor.

sinlikle zehirli gaz çıkarmaması ge-

- Yalıtım yapmaya karar veren

rekiyor. İkinci olarak suya da- bir bina yönetiminin ne yapması geyanıklı olmalı. Üçüncü rekir?

olarak ise kolay uy-

Tülin Keskin: Isı yalıtımında

gulanabilir olmalı çok ince detaylar var. Bu yüzden iyi

teknik ekibi olan, bilinçli bir firmadan yardım alınmalı. Örneğin ısı yalıtımında; balkon altları ya da pencere pervazlarının çevrilmesi gibi ince noktalar var. Bu tür konulurda bilgisi ve deneyimi yoksa firmanın, işi bir usta anlayışıyla yapıyorsa, bu ince detaylar ısı kaybına neden olur. Aynı para harcanır ancak aynı etki gerçekleşmez. Bu konuda eğitim almış, yetişmiş insanlar olmalı.

Ek vergi yok

- Yalıtım yaptırmayan binalar için 2017’den sonra emisyon vergisi alınacak mı?

Tülin Keskin: Şu an öyle bir şey söz konusu değil. Türk halkı zaten zor geçiniyor. Doğalgaz pahalı diye insanlar sobalarını tekrar kurdu. Şimdi

Yalıtımı uzmanı yapmalı

bu insanlara “Evinize yalıtım yaptırmadığınız için size ceza veriyoruz” denemez.

- EKB’de A’dan G’ye kadar sınıflar var. Apartman sakinleri “Bizim bina A olsun” şeklinde bir seçim yapabiliyor mu?

Tülin Keskin: Hayır yapamıyor. “Daha fazla para veriyorum benimki A olacak” denemiyor. Türkiye’de TS 825’de belirtilmiş değerler var. Ülkemizde geçerli olan yönetmeliğe uygun bir bina yaparsanız D sınıfı oluyor. Ancak A ile D arasında yüzde 30 enerji tasarrufu farkı var.

- Yalıtım yapılan binada kuzeye bakan daire ile güneye bakan daire aynı parayı mı ödüyor?

Tülin Keskin: Tek bir uygulama yapılıyor ve maliyet daire sayısına bölünüyor. Eğer uygulamanın dışına çıkarsanız maliyet çok yükseliyor. Tek bir daire olarak da yalıtım yaptırılabilir ancak bana göre zor olur.

- Doğru yalıtımı yapacak firmayı nasıl bulabiliriz?

Tülin Keskin: Herhangi bir inşaat, tadilat işi yapan bir firma yerine, ısı yalıtımı malzemesi satan ve mühendislik hizmetini veren bir yerden hizmet alınması lazım. Doğru malzeme önerisi almak için de firma seçimi çok önemlidir. Çok ısı alan yere başka, çok yağmur yağan yere başka çözümler bulunması lazım. Malzemenin kalınlığı da çok önemlidir. Her malzemenin kendisine göre bir ısı geçirgenlik katsayısı vardır. Bu katsayı malzemenin ne kadar iyi olduğuyla ilgilidir. İyi bir firma bu konuyla ilgili bilgi verir. Prensipli bir firma, gününde başlayıp gününde işini bitirdiği taktirde 10 günde yalıtmı tamamlar. Firma şu sorulara ayrıntılı yanıt vermelidir: - Isı yalıtımı ile binada hedeflenen enerji tasarrufu nedir?

- Yalıtım için harcanan para ne kadar sürede geri dönecek?

Binalarda geri dönüş kısa sürede olmaz. Sanayide enerji verimlilik projesi yaptığınız zaman bazen 6 ay, bazen 3 ay, bazense 20 günde geriye dönüş olabilir. Çünkü sanayi sürekli çalışır. Binalarda ise ısı yalıtımı çok avantajlı olmasına rağmen en aşağı 6-7 yılda geri dönüşü olur. Ancak konfor şartları değişir.

Binanın iç sıcaklığı ile duvarındaki sıcaklık arasındaki fark 4 dereceden fazla ise burayı isterseniz 30 derece ısıtın, kesinlikle kendinizi iyi hissetmezsiniz. Duvar sıcaklığını ne kadar oda sıcaklığına yaklaştırırsanız konforunuz da o kadar artacaktır. Oda sıcaklığında 1 derece kazanmak amacıyla duvarlara yapılacak yalıtım yüzde 6-7’lik tasarruf sağlıyor.

- Yalıtım yapılmadan önce firma bize hazırladığı projede ne kadar enerji tasarrufu sağlanacağını söyleyebiliyor mu?

Tülin Keskin: En sağlıklısı yakıt tüketiminin bilinmesi gerekiyor. Kaç kilowatt, kaç metreküp harcanıyor bilinmesi lazım. Geçen sene 20 TL veriyordum, bu yıl 25 TL oldu diyerek ölçemezsiniz. Çünkü zam geliyor ve fiyatlar değişiyor. Tüketilen enerjinin birim olarak takip edilmesi gerekiyor.

Sözleşme sağlam omalı

- Harcadığımız enerjiyi birim olarak nasıl takip edebiliriz?

Tülin Keskin: Yakıt tüketiminin hava şartlarıyla karşılaştırılması lazım. Devlet Meteoroloji İşleri’nin internet sitesinde ‘derece gün’ler gösteriliyor. Şehir şehir görülebiliyor. Kişilerin kendilerinin bunu hesaplaması zor. Ancak Makina Mühendisleri Odası’ndan yardım istenebilir. Yalıtım yapan firmayla imzalanan sözleşmeye de birkaç yıl tasarrufumu görmek istiyorum diye bir madde eklenebilir. “Derece günlere ve hava şartlarına göre tüketimin ne kadar azaldığını kontrol etmek istiyorum” şeklinde bir madde sözleşmeye eklenebilir.

- Şirketlerin yaptıkları yalıtım için verdikleri bir garanti var mı?

Tülin Keskin: Bina yönetiminin en az 5 sene garanti istemesi lazım. Sözleşme mutlaka yapmalılar. Sözleşmeye garanti maddesinin de koyulması gerekir.

- EKB alınacağı zaman süreç nasıl ilerliyor?

Tülin Keskin: Bu iş için birtakım firmalar yetkilendirilmiş durumda. Sıfır binaların tapusunu almadan önce EKB alınması zorunlu. Diğerlerinin ise 2017’ye kadar vakti var.

Enerji Kimlik Belgesi

Bina Enerji Kimlik Belgesi lerinde çalışan mimar ve mühendisler tarafından dü-

(EKB) nedir?

zenlenir.

EKB, binanın asgari olarak ener-

- EKB’nin bir sureti bina sahibi, yöneticisi, yönetim

ji ihtiyacı, enerji tüketim sınıflandır- kurulu veya enerji yöneticisince muhafaza edilir. Bir

ması, yalıtım özellikleri, ısıtma ve so- sureti da bina girişinde rahatlıkla görülebilecek bir yerğutma sistemlerinin verimi ile ilgili de asılı bulundurulur.

bilgileri içeren belgedir. Bu belge ile

- EKB düzenlenme tarihinden itibaren 10 yıl süre

binanın işletimi ve kullanımı sırasında ile geçerlidir.

perfonmans ölçümü yapılabilir. Bel-

- Binanın yıllık enerji ihtiyacının değişmesine yöge aynı zamanda beyanname olarak, nelik herhangi bir tadilat yapılması halinde EKB, Bienerji tüketim sınıfını da gösterir. nalarda Enerji Perfonmans Yönetmeliğine uygun

Hangi binalar için EKB zo- olacak şekilde 1 yıl içinde yenilenir.

runludur?

- EKB’nin binaların veya bağımsız bölümlerin

EKB, Enerji Verimliliği Kanu- alım, satım ve kiraya verme ile ilgili işlemlerinde dünu’na göre;

zenlenmiş olması şartı aranır. Binanın veya bağımsız

- 01 Ocak 2011 tarihinden itiba- bölümün satılması veya kiraya verilmesi durumunda,

İZODER Başkan Yardımcısı Şen:

ren yapı ruhsatına başvurulan binalarda zorunlu olup, mal sahibi EKB’nin bir kopyasını alıcıya ya da kirayapı kullanım belgesi aşamasında isteniyor.

cıya verir.

- Mevcut binaların ise, 02 Mayıs 2017 tarihine ka-

EKB bina ile ilgili hangi bilgileri içerir?

‘Kayıt dışına

dar EKB almaları zorunlu. Hangi binalar için EKB zorunlu değil? - Sanayi alanlarında üretim faaliyetle-

- Bina ile ilgili genel bilgiler, - Düzenleme ve düzenleyen bilgileri,

- Binanın kullanım alari yürütülen binalar,

nı(metrekare),

önlem alıyoruz’

- Kullanım süresi iki yıldan az olan binalar,

- Toplam kullanım alanı 50 metrekarenin altında

- Binanın kullanım amacı,

- Binanın ısıtılması, soğutulması, iklimlendirilolan binalar,

mesi, havalandırılması, ay-

İZODER Başkan Yardımcısı Er- çüde artışa yol açağını düşünü-

- Seralar, atolyeler ve

dınlatılması ve sıhhi sıcak

tuğrul Şen, yalıtım sektörünün giderek büyüdüğünü, kayıt dışılığı önlemek için çalıştıklarını dile getirdi. Şen sorularımıza şu yanıtları verdi:

- Yalıtım ekonomisi ne boyutta?

Şen: Türkiye’de yalıtım pazarının büyüklüğü 5 milyar TL’yi

yoruz. - 2017’ye kadar ne kadar binanın yalıtım yaptırmasını öngörüyorsunuz?

Şen: Şu an Türkiye’de bulunan 18 milyon binanın ancak yüzde 10’u yalıtımlı. 2017’ye kadar mevcut binaların en az yüzde 50’sinin yalıtım yaptıracağımünferit olarak inşa edilen ve ısıtılmasına ve soğutulmasına gerek duyulmayan depo, cephanelik, ardiye, ahır, ağıl gibi binaların EKB alması zorunlu değildir.

Mevcut binalarda EKB düzenlemisi nasıl olacak ve kullanılacak ?

- Mevcut binalar için,

su temini için kullanılan enerji miktarı (kWh/yıl),

- Tüketilen her bir enerji türüne göre yıllık birincil enerji miktarı(kWh/yıl),

- Bina kullanım alanı başını düşen yıllık birincil enerji tüketiminin, A ile G arasında değişen bir refebulmaktadır. Sektör büyümeye nı düşünüyoruz.

yetkilendirilen “enerji verans ölçeğine göre sınıfve gelişmeye acık. Sektörün ci-

- Yalıtım yapabilmenin ölrimliliği danışma şirketlandırılması,

rosu son 9 yılda 7 kat büyüyerek 2 milyar dolara ulaştı. Bu rakamlar sektörün daha da büyüyeceğini gösteriyor.

- Yasanın çıkmasıyla sektörde istihdam artacak mı?

Şen: Yasa ile

çütleri var mı, herkes bir firma kurup sektöre girebilir mi?

Şen: Yasal bir kısıtlama yoksa da özellikle büyük üretici firmalarla bayilik sisteminde çalışacak küçük işletmeler için sektör tecrübesi önemli bir kriterdir. İZODER olarak bir

lerine” başvurularak Mayıs 2017 yılına kadar EKB alınabilir.

- EKB’nin binanın tamamı için hazırlanması şarttır. İstenirse kat mülkiyetine haiz her bir bağımsız bölüm veya farklı kullanım alanları için ayrı ayrı da düzenlenebilir.

Yeni yapılan binalarda EKB düzenlenmesi nasıl olacak?

- Yeni yapılan binalarda EKB, binanın projesini

- Nihai enerji tüketiminin oluşturduğu sera gazlarının kullanım alanı başına yıllık miktarı(kg CO2/m2-yıl),

- Binaların kullanım alanı başına düşen yıllık sera gazı salınımının, A ile G arasında değişen bir referans ölçeğine göre sınıflandırılması (kg CO2/m2-yıl),

- Birincil enerji tüketimine göre belirlenen enerji sınıfı,

- Nihai enerji tüketimine göre belirlenen sera gazmevut binalara

firmanın derneğimize üye

hazırlayan serbest mühendislik ve müşavirlik şirket- ları emisyonu sınıfı gösterilir.

Enerji Kimlik

olabilmesi için mevzu-

Belgesi alma

atlara uygun olmak kayzorunluluğu gedıyla iki yıl bu sektörde

- Sizin bir denetim meka- yoruz. Sektörün en büyük sorutiriliyor. 2017

aktif olarak yalıtım ile nizmanız var mı?

nu olan nitelikli eleman ihtiyılına dek ısı

ilgili bir ürün üretmesi,

Şen: Sektörde kaliteli ürün- yacının karşılanmasına olayalıtımına olan

satması veya uygula- lerle, kanun ve yönetmeliklere nak tanıyoruz. Bu proje

talebin artacağıması gereklidir. Isı, su, uygun yalıtım yapılması başlı- ile sektöre, standartlanı bunun da sekses, yangın yalıtımı ko- ca amacımız. Bu amaca uygun ra uygun eleman testörde dolayısıyla

nularında faaliyet gösteren olarak geliştirdiğimiz projelerde pitini yapacak olan

istihdamda

tüzel kişiliklerin üye- denetim mekanizmasını devreye sınav merkezini kurönemli öllik için bazı sokmak için çalışıyoruz. Örneğin muş olacağız. Mevkriterle- Türkiye’nin önde gelen bankaları zuata göre bu sertifire uy- ile yürüttüğümüz Yalıtım Kredisi kaya sahip eleman çam a s ı projelerinde uygulayıcı firma- lıştırma zorunluluğu

gere- ların projelerini İZODER’e gön- 2013 başından itibaren

k i - dererek teknik açıdan uygunluğu denetlenmeye başlanayor. için onay almaları zorunlu. Bu caktır. Bu tabii ki yaonay olmadan banka krediyi ver- pılan yalıtım uymiyor. Yine de uygulama sonrası gulamalarıoluşan anlaşmazlıklarda İZO- nın kali-

DER teknik ekibi yapılan uygu- t e s i n i

lamayı yerinde inceleyerek bi- ve velirkişi görevi yapıyor.

rimli-

- Sektöre ilişkin yeni yak- liğini

laşımlarınız var mı?

artıra-

Şen: Yeni projelerimiz sek- caktır.

törün gelişimine önemli katkı

sağlayacaktır. Başlattığımız bir

proje ile sektörün nitelikli eleman

ihtiyacını karşılamayı hedefli-

Ertuğrul Şen