NÜKLEER SANTRALDA YOL HARİTASI HAZIR (DÜNYA)

Songül SELVİ-ANKARA
Dev şirketler ilk önerileri Sinop ve Mersin Akkuyu'da yapılaması ağırlık kazanan nükleer santrallara Türkiye'nin önde gelen şirketlerinden Sabancı, Zorlu, Enka, Çalık, Gama. Akkök, Ak Enerji, Alarko, Tekfen, Doğuş, Güriş, Nurol ve HABAŞ firmaları talip. Yatırımcıların projenin farklı aşamalarında TAEK'ten yer, teknoloji, inşaat, yakıtve işletme dahil olmak üzere 10'un üzerinde lisans alması gerekecek. Firmalar ilk olarak santralın kurulacağı yer İçin lisans alacak. Başbakanlık Müsteşarı Ömer Dinçer başkanlığında oluşturulan Nükleer Santral Komisyonu, tesisin kurulması ve isletilmesine yönelik yasa taslağında son rötuşları tamamladı. Taslağa göre nükleer santral yapımı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) tarafından belirlenecek teknolojik ölçüleri karşılayabilen firmalar arasından, düşük alım garantisi fiyat veren kazanacak.
Enerji Bakanlığı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), TAEK, Devlet Planlama Teşkilatı ve Hazine Müsteşarlığı'nın üzerinde çalıştığı "Nükleer Güç Santrallerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışına İlişkin Kanun Tasarısı Taslağı" tamamlandı. Kurumlarm uzun süredir üzerinde çalıştığı taslak ile nükleer santralı kuracak yatırımcının ihale öncesinde bildirdiği alım miktarı, perakende satış lisansı sahibi olan söz konusu dağıtım sirketleri arasında paylaştırılacak. Ayrıca yatırımcılara Hazine garantisi verilmezken, özelleştirme kapsamındaki elektrik dağıtım bölgelerini alacak şirkedere nükleer santrallarda üretilecek elektrikten her yıl belirli miktarda alma yükümlülüğü getirilecek.
Son söz Bakanlar Kurulu'nun
Sabana, Zorlu, Enka, Çalık, Gama, Akkök, Ak Enerji, Alarko, Tekfen, Doğuş, Güriş, Nurol ve HABAŞ gibi fîrmalann talip olduğu nükleer santral ile ilgili alınan kararlarda son sözü kabine üyeleri söyleyecek. Kanun taslağına göre santralın kurulu gücünü Bakanlar Kurulu, hangi teknolojiyle kurulacağım ise TAEK belirieyecek. Belirienen teknolojik ölçüleri karşılayan şirketlere ön yeterlilik verilecek. Kanun kapsamında santral kurma hakkını; elektrik dağıtım şirketlerine satacağı elektrik miktarının, üreteceği yıllık en yüksek elektrik enerjisi miktarına oran en düşük olan firma kazanacak. Bu çerçevede yıllık üretim taahhüdü en yüksek olan ve en düşük fiyattan alım garantisi veren firmanm şansı yüksek olacak.
Zorunlu yatırım sigortası şartı
Santralı kuran şirket, kurulma aşamasındaki olası zaran karşılamak için zorunlu yatırım sigortası yaptıracak. Atıkların taşınması ve depolanmasına ilişkin maliyetleri yatırımcı firma karşılayacak. Santralın işletme süresinin sonunda işletimden çıkarılmasına ilişkin masraflann karşılanmasından da yatırımcı şirket sorumlu olacak. Santral bünyesindeki taşınmazların Hazine'nin özel mülkiyetinde olması durumunda yatırımcı şirket, işletme süresi sona erdiğinde söz konusu mülkleri Hazine'ye iade edecek.
(Dünya 14.09.2006)