TEDAŞ, Türkiye'nin elektrik kaçağının haritasını çıkardı
Songül SELVİ - ANKARA
Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ), Türkiye'nin elektrik kaçağının röntgenini çekti. Araştırmaya göre, özelleştirme kapsamında olan 20 elektrik dağıtım bölgesinde yüzde 17 oranında kayıp kaçak olduğu ortaya çıktı. En fazla kayıp kaçak oranında yüzde 64,3 ile Diyarbakır, Mardin, Siirt, Şanlıurfa, Batman ve Şımak'a hizmet veren Dicle EDAŞ ilk sırada yer aldı.
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın Türkiye'de Elektrik Dağıtım Sektörünün Özelleştirilmesi' adlı raporunda ihale kapsamında olan 20 dağıtım bölgesinin kayıp kaçak haritasına yer verilirken, yatırımcının önündeki 5 yılına ışık tutacak bilgiler sıralandı. 20 elektrik dağıtım bölgesinin kayıp kaçak oranı ile ilgili çarpıcı tespitlerin yer aldığı raporda, dağıtım şirketlerinin aldıkları 113 bin 376 gigavvat (GWh) elektriğin 20 bin 181 bin gigawatlık kısmı yani yüzde 17,3'ünün kayıp kaçak olduğu ortaya çıktı. Yatırımcılara ışık tutacak raporda, en yüksek kayıp kaçağın olduğu Dicle EDAŞ'ta, alınan 11 bin 219 GWh elektriğin sadece 4 bin 3 GWh'si satıldı. Geriye kalan 7 bin 216 GVVhlik elektriğin hem iletimdeki kayıp hem de kaçak kullanım olduğu tespit edildi. Dicle'yi ikinci sırada Vangölü EDAŞ izledi. Bitlis, Muş, Hakkari ve Van illerini İçine alan Vangölü EDAŞ'ın elektriğinin yüzde 62,1 oranında kayıp kaçağa gittiği tespit edildi. Elektrikte kayıp kaçağın en fazla olduğu üçüncü bölge İse, yüzde 31.7 ile Ağn, Erzincan, Erzurum, Kars, Bayburt, Ardahan ve İğdır illerine hizmet veren ARAŞ. Elektrik kaçağında ilk üç sırada Türkiye'nin Doğu ve Güneydoğu Anadolu BÖlgesi'nin olması dikkat çekti.
Başkentte yüzde 11 kayıp-kaçak
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın ve ilgili denetim ve dağıtım kurumlarının merkezinin bulunduğu Başkent EDAŞ'ta AB standartlarının üzerinde kayıp kaçak olması dikkat çekti. Raporda, ihale ilanına çıkılan Ankara, Çankırı, Kastamonu, Kınkkale, Zonguldak, Bartın ve Karabük illerini içine alan Başkent Elektrik'te yüzde 11,1 oranında kayıp kaçak olduğu belirtildi.
Rapora göre, Elektrikte 28 milyon abone var
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın raporunda kayıp kaçak oranının yanı sıra elektrik abonesi hakkında da geniş kapsamlı bilgi verildi. Rapora göre, Özelleştirme kapsamında bulunan 20 dağıtım bölgesine talip olan yatırımcılar, mevcut tespitlere göre. toplam 27 milyon 972 bin aboneye hizmet verecek. Ancak bu rakamın önümüzdeki 5 yıl içinde artış göstermesi bekleniyor. İncelemeye göre, yatırımcılann mevcut rakamlara göre meskende 23 milyon 85 bin, ticarethanede 3 milyon 567 bin, resmi daire 149 bin. sanayide 289 bin, tarımsal sulamada 356 bin ve diğer alanlarda ise 524 bin abone kapasitesi olacak. 20 elektrik dağıtım bölgesinin abone sayılarının içinde 3 milyon 521 bin ile BEDAŞ'ın en fazla aboneye sahip olduğu ortaya çıktı. Özelleştirme İdaresi'nin elinde altın hisse olarak tuttuğu BEDAŞ'ta meskende 2 milyon 786 bin, ticarethanede 558 bin resmi dairede 5 bin, sanayide 84 bin, tarımsal sulamada 2 ve diğer alanlarda 87 bin abonesi bulunuyor.
Başkent Elektrik 9 bin 45 gigawat elektrik almasına karşın, aldığı elektriğin 8 bin 41 gigawatı satarken, bin gigawatlık kısmının kayıp kaçağa gitmesini engelleyemedi.
Boğaziçi doğuyu aratmadı
Elektrik dağıtım ihalesine talip olan Koç, Sabancı, Zorlu, Çalık, Boydak, Park, Ak Enerji, Doğuş, Anadolu ve Doğan, Alman enerji devleri E.ON, RWE ve Siemens gibi dev şirketler Boğaziçi EDAŞ'ın (BEDAŞ) ihalesini dört gözle beklerken, şirketin dağıtımdaki kayıp kaçak oranı küçünsenmeyecek büyüklükte. 16 bin 804 şigawat elektrik satın alan İstanbul'un Avrupa yakası dağıtım şirketi BEDAŞ, bu elektriğin 14 bin 74 gigawatını satarken, kalan yüzde 16.2'lik kısım, yani 2 bin 730 gigawat kayıp kaçağa gidiyor.
Kaçağı önleyen daha çok kazanacak
Hazırlanan rapor ile elektrik dağıtımına talip olan dev şirketler, yatırımlarının 5 yıllık perspektifini görecekler. Aynca yatırımcı kayıp kaçağı Önlemesi durumunda elde edeceği kâr cebine kalacak. Raporun yatırım değerlendirmesi bölümünde, "Yatırımcı kayıp-kaçağın EPDK tarafından onaylanmış olan iyi bir performans göstermeleri ile ortaya çıkan ek geliri elde tutma hakkına sahiptir. Bu sayede Türkiye'de çok uzun yıllardır ciddi bir değer kaybına yol açan kayıp kaçak oranı tek haneli rakamlara indirilecektir" denildi.
(Dünya 08.09.2006)
Basından
Genel Merkez
