Akaryakıt kaçakçılığını önlemenin en önemli yollarından biri olan marker sistemi üç yıldır hayata geçirilmeyi bekliyor. Açılan dört ihale de iptal edilirken, Türkiye'nin bu nedenle uğradığı vergi kaybının üç yılda 11 milyar YTL'yi aştığı belirtiliyor
ANKARA - Yılda 3 milyar dolar vergi kaybına yol açan akaryakıt kaçakçılığını önlemenin en önemli yolu olan ulusal marker sistemi üç yıldır hayata geçirilmeyi bekliyor.
2003 yılında çıkartılan Petrol Piyasası Kanunu ile ulusal marker sistemine geçilmesi öngörüldü. Yurtiçinde satılan akaryakıtın menşeinin saptanabilmesi amacıyla işaretlenmesi anlamına gelen ulusal marker için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından üç yıl içinde dört ayrı ihale açıldı, çıkarılan yönetmelik daha uygulanmadan değişikliklere uğradı ama ihalelerin dördü de farklı gerekçeler gösterilerek iptal edildi.
Danıştay'dan döndü
Son olarak sistem için gerekli cihaz ve maddelerin TÜBİTAK tarafından üretilmesi ve 1 Ocak 2007'den itibaren de ulusal markenn kullanılmaya başlanması kararlaştınldı. Ancak, iptal edilen son ihaleyi kazanan şirket, önceki ay Danıştay'da EPDK'nın iptal kararının yürütmesini durdurdu. Uygulama tarihi yine belirsizliğe girerken, Türkiye milyarlarca dolar vergi kaybına katlanmaya devam ediyor.
Türkiye'de özellikle 2000'den bu yana trafiğe çıkan araç sayısı hızla artarken, akaryakıt tüketimi yerinde sayıyor. 2005 yılında, denetimlerin sıklaştınlmasıyla resmi akaryakıt tüketimi verilerindeki kısmi artışın devamı gelmedi. Tüketim rakamlan bu yıl yeniden düşmeye başladı.
TBMM Akaryakıt Kaçakçılığını Araştırma Komisyonu, son üç 5aldaki akaryakıt kaçakçılığının yarattığı vergi kaybının 11 milyar YTL'ye ulaştığı tahmininde bulundu.
Araç sayısının artmasına rağmen, Türkiye'de resmi akaryakıt kullanımı yerinde sayıyor. Bunun en önemli nedeni kaçakçılığın önlenememesi.
Gözler EPDK'da
Vergi kaybını azaltmak için 2003'te çıkarılan Petrol Piyasası Kanunu'na ulusal markerla ilgili bir madde eklenerek, satışa sunulan akaryakıtın özel bir maddeyle işaretlenmesi, bu işareti
taşımayan petrolü satanların ise ağır cezalara çarptırılması kararlaştırıldı, ulusal markerda kullanılacak madde ve cihazların temini ve sistemin işletilmesi konusunda da EPDK'ya görev verildi. Aradan üç yıl geçmesine rağmen uygulamaya hâlâ başlanamadı.
EPDK bir yandan konuyla ilgili ikinvil mevzuat düzenlemesi gerçekleştirirken, diğer yandan da uluslararası ihale açtı. Çıkarılan mevzuat henüz uygulama olanağı bulamadan birkaç kez değişikliğe uğrarken, ulusal marker için açılan ilk iki ihale, sonuçlanmadan iptal edildi. Üçüncü ihale, ihaleyi kazanan İngihz firmasının cihazlarının şartnameye uymadığı gerekçesiyle iptal edildi. 2005'teki son ihaleyi ise İsrail ve Kanada ortaklığındaki GFI firması kazandı. Ancak EPDK, TÜBİTAK'ın raporunu gerekçe göstererek, GFI'nin yakıta kanştmlacak maddeleri kontrol etmeye yarayan cihazının özelliklerinin şartnameye uymadığı gerekçesiyle bu ihaleyi de iptal etti.
Son ihaleyi kazanan GFI firması Danıştay'a başvurarak, EPDK'nın ihaleyi iptal kararının haksız olduğunu, bu kararın kaldırılmasını talep etti. Danıştay 13'üncü Dairesi, EPDK'yı haklı buldu. Kararın temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Danıştay Dava Daireleri Kurulu ise konunun bilirkişiye sevk edilmesini kararlaştırdı ve bilirkişi kararı çıkıncaya kadar EPDK'nın iptal kararının yürütmesini durdurdu. Danıştay'ın bu kararı temmuz ayında çıktı.
Danıştay'ın kararıyla son ihaleyi iptal kararı bir anlamda hükümsüz kaldı. Bu gelişmeler sonucunda 2007'de başlayacağı İlan edilen ulusal marker yine belirsizliğe girdi.
Petrol fiyatları son beş ayın en düşük seviyesinde
ABD'de yaz sezonunun bitmesi ve İran'a yönelik kaygının azalmasıyla petrolün varil fiyatı 67.81 dolara geriledi
İSTANBUL - Petrolün varil fiyatı, ABD'de yaz sezonunun sona ermesiyle petrol arzı korkularının azalmasıyla son beş ayın en düşük seviyesine geriledi.
ABD ham petrolünün ekim teslimi varil fiyatı gün içinde, 10 Nisan'dan bu yana aldığı en düşük fiyat olan 67.41 doları gördükten sonra biraz toparlanarak 67.81 dolara çıktı Petrol fiyatlarının iki haftada yüzde 6 gerilediğine dikkati çeken piyasa uzmanları, devam etmesi beklenen düşüşün yıl sonuna dek fiyatların varil başına 10 dolar kadar daha ucuzlamasına yol açacağını tahmin ediyor.
Fiyatın gerilemesinde rol oynayan başlıca etmenler arasında, ABD'de tatil sezonunun bitmesi, piyasalarda 'siyasal risklerin hafiflediği' algısının güçlenmesi ve kasırga mevsiminin korkulduğu sert geçmemesi sayılıyor.
Piyasalar artık etkilenmiyor
Analistler, Nijerya, İsrail va'İran ile ilgili gelişmelerin piyasaları anık fazla etkilemediğini, ABD petrol stokunun geçen yıla göre 3rüksek olmasının da, tedirginliği azalttığını söylüyorlar. (Radikal 08.09.2006)
