Elektrik Mühendisleri Odası Bursa Şubesi olarak geçen hafta Keles – Davutlar Termik Santral ihalesine yönelik basını bilgilendirme toplantısı yaptık. Basın toplantımızda Ankara’dan gelen Odamızın Genel Başkanı Kemal Ulusaler’de bizimle birlikte oldu. Şube olarak Keles – Davutlar Termik Santraline ilişkin ihalesi , şartnamesi ve bölge hakkında yaptığımız araştırmalar ve toplantılar neticesinde hazırladığımız raporu kentimizin basın mensuplarına sunduk. Bu sunuma göre Keles – Davutlar Köyü Termik Santralı’na yönelik çıkardığımız sonuçlar şunlardır:
* Sözleşmede sahada bulunan rezervlerin kullanımına ilişkin bir hüküm olmadığından enerji üretmek amacı dışındada kullanılabilir. İhale amacından aykırı hareket edilerek kamusal çıkar gözetilmemiştir.
* İhaleden önce alınması gereken ÇED raporu alınmamıştır. Kömür verimsiz diye 19 yıldan bu yana atıl durumda olan bu alanın kim veya kimler tarafından hangi gerekçe ile gündeme getirildiği bilinmemektedir.
* Sistem kullanım bedeli ve lisans bedeli belli olmadığından suiistimale açıktır.
* Diğer termik santrallere göre kükürt oranı oldukça yüksek (%4,8) olup baca gazı arıtma ve desülfirizasyon tesisleri ile ancak yüksek teknoloji kullanılarak (akışkan yataklı) çevreye etkisi en aza indirilebilir.
* Kömür çıkartılacak alan MTA’nın verilerinin tam aksine, verimli tarım arazisidir.ihale dosyasında istimlak bedelleri ile ilgili bilgi verilmemiştir. Gerekli kamulaştırmalarında yapılmadığı görülmektedir.
* Yer altı suyu mevcuttur ,açılacak kömür havzalarında heyelan ve kayma riski mevcuttur.
* Sanıldığının aksine kömür rezervi 25 yıl değil 18 yıl yetmekte olup, rantabl değildir.(1700 kcal)
* Saha yakınında bulunan kocabaş çayının yer altı suları anlamında işletme açısından riski araştırılmalıdır.
* Patlayıcı madde kullanımı söz konusu olması durumunda yaşanacak olumsuzluklar düşünülmelidir.
* Davutlar sahasının deniz seviyesinden yüksekliği kış aylarında çalışma zorluğu yaratabilir. Sağlıklı olarak bir yıl içinde 7- 8 ay kömür çıkartma işlemi gerçekleştirilebilir en az 6 aylık devamlı stok bulundurulması gerekir
* Sahanın kuzey batısında doğu*batı yönünde 2 adet fay tespit edilmiş olup santrale etkisi gerekli yer bilimcilerce doğru analiz edilmelidir.
* İletim sisteminin ve tr merkezlerinin yapılması aşamasında kamu zarara uğratılmamalıdır.
* Genel olarak tam randımanlı çalıştırılamayan santrallerimiz mevcut iken (Ovakça 1400 mw’ın %50 si çalışıyor) yeni yapılması düşünülen santrallerin durumu iyi etüt edilmelidir.
* Arazinin tümünün içinde 7 adet köy yerleşimi mevcuttur. Bu yüzden rezerv anlamında köy topukları düşünülmemeli veya en son olarak kullanılmalıdır. Zira köylerin yerini değiştirmek yeni yeni istihdam yaratan köylerde tam tersi bir durum yaratacaktır.
Elektrik enerjisi sanayinin ve insan yaşamının vazgeçilmez bir unsurudur.Linyitte ülkemizin kendi öz kaynağıdır ve kullanılması gerekir.Ancak bu tip yatırımlar yapılmadan önce yukarıdaki şartlar ve diğer etkenler gözardı edilmemeli aynı zamanda bölge halkından konu ile ilgili değerlendirmeleri ,görüşleri alınmalıdır.
Gerek Genel Başkanımızın izah ettiği üzere gerekse de Şube olarak bizim çalışmalarımız neticesinde Keles – Davutlar Termik Santral’ine yönelik itirazlarımızı dört başlıkta toplayabiliriz.
Birincisi Odamız ve konunun uzmanlık disiplininden gelen bizler bu tür yatırımların kamu eliyle yapılması gerektiğini savunuyoruz. Çünkü bu tür yatırımlar ister termik olsun ister hidrolik kendilerini kısa sürede amorti eden ve hızlı kar sürecine geçen yatırımlardır. Ve de bu kadar hızlı kendini amorti ederken çevresel maliyetler ise tamamen kamuya yüklenmektedir.
İkincisi yer seçimidir.
Arazinin üstündeki ve altındaki değerlere baktığımızda ve tarttığımızda anlaşılmaktadır ki Napolyon kirazları,ihracatı,istihtamı rezervleri ve kalorisi tartışılır olan kömürden daha değerli görünmektedir.
Üçüncüsü sözleşmede belirtilmeyen santralın teknolojisi olacaktır ki bu da çevreye zarar verici unsur olarak kamuya olan maliyeti daha yüksek olacaktır. Termik Santrallerde akışkan yataklı Termik santral teknolojisinin kullanılması gerekmektedir.
Dördüncüsü ise Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporu olmayan, hukuğun gereklerini yerine getirmeyen bir ihale süreci işletilmiş olmasıdır.
Bizler Elektrik Mühendisleri Odası Bursa Şubesi olarak bugün kur karşısında ve doğalgaz zamlarından sıkıntı çeken sanayicininde, Avrupa’nın en pahalı elektriğini kullanan yurttaşlarında en büyük sorununun enerji olduğunu biliyoruz. Bunun için her seferinde enerji sorunun bir yönetim ve planlama sorunu olduğunu belirtiyoruz.
Ülkemizdeki öz kaynaklarımızın doğru bir planlama ve yönetimle neden kullanamadığımızı anlamakta güçlük çekiyoruz. Sinop’a Nükleer santral yapmak isteyen, Keles’e Termik santral kurmak isteyenlerin, neden güneşten, rüzgardan, jeotermalden,biyogazdan ,linyitten, sudan doğru yerde doğru şekilde yararlanan projeler geliştirmediğini anlayamıyoruz.
Çünkü Başka Bir Enerji Mümkün…
