Doğalgaz ithalat maliyeti artınca Türkiye, Rusya'yı masaya çağırdı
Türk-Rus 7'nci dönem Karma Ekonomik Komisyonu toplantısında doğalgaz fiyatları ele alındı. Toplantı sonrası yapılan protokolle artan doğalgaz fiyatlarının görüşülmesi kararlaştırıldı.
Petrol fiyatlarındaki artış doğalgaz ithalatının maliyetini artırınca. Türkiye ile Rusya arasında yeniden görüşme yapmaya karar verildi. Türkiye yılda 30 milyar metreküp ile en çok doğazgaz ithalini Rusya'dan yapıyor.
Doğalgaz fiyatlarında indirim sağlayabilmek için ilk olarak 2003 yılında Gazprom ile masaya oturan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 2005 yılının son çeyreğinden beri petrol fiyatlarındaki artışı gerekçe göstererek yeni bir indirim talep etmeye başladı. Bugüne kadar görüşmelerden sonuç alınamayınca, konu Türk-Rus 7'nci dönem Karma Ekonomik Komisyonu (KKK) toplantısında yeniden ele alındı. Toplantı so nucunda hazırlanan protokolle doğalgaz fiyatlarının düşürülmesi imkânlarının her iki ülkenin ortak menfaatleri çerçevesinde müzakere edilmesine karar verildi.
Samsun-Ceyhan Boru Hattı ele alındı. Mayıs ayı sonunda gerçekleşen KEK toplantısında geçen kış Ukrayna'nın fazla gaz çekmesi nedeniyle Rusya'dan gaz akışının azalması konusu da görüşüldü. İmzalanan protokolle Rusya'dan Türkiye'ye doğalgaz sevkıyatında sürekliliğin sağlanması, yani dönemsel düşüşler yaşanmaması için gerekli tedbirlerin alınması konularında mutabakat sağlandı. Türkiye'deki enerji yatırımlarına Rus firmalarının da katılımının teşvik edilmesi, her iki ülkede ve üçüncü ülkelerde ortak doğalgaz ve petrol arama-çıkarma faaliyetlerinde bulunulması, Rusya'dan alınan doğalgaz bedellerinin belirli bir bölümü için oluşturulan off-set mekanizmasına işlerlik kazandırılmasına yönelik görüşmelerin başlatılması konuları da protokole eklendi. KEK toplantısında Türkiye'nin desteklediği Samsun-Ceyhan Petrol boru hattı ele alındı. Her iki ülke tarafının boğazları by-pass edecek petrol boru hattı projeleri alternatiflerinin Samsun-Ceyhan projesi göz önüne alınarak değerlendirilmesi kararlaştınldı.
Ortak eylem planı imzalanacak KEK toplantısında enerjinin yanı sıra diğer sektörlerde yapılabilecek İşbirliği imkânları da müzakere edildi. 2004 yılında yapılan 6'ncı dönem KEK toplantısında alınan ikili işbirliği kararı, 7'nci dönemde ise çok boyutlu ortaklığa taşındı. 7'nci dönem protokolü ile mal ve hizmetlerin serbestçe dolaşmasını sağlayacak altyapıyı hazırlamak üzere yeni bir ticaret ve ortaklık anlaşması imzalanması için görüşmelerin hemen başlatılmasına karar verildi. 2006-2008 yıllarını kapsayacak bir ortak eylem planı haziran içinde imzalanacak. Anlaşma için müzakerelere de bu yıl içinde başlanacak.
Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu'nca hazırlanan ve 15-16 Haziran'da yapılacak AB Zirvesi'nde ele alınacak enerji raporunda Rusya'ya olan bağımlığın azaltılması istenirken Hazar Denizi ve Orta Asya'dan AB'ye uzanacak olan boru hatlarının inşası birlik için "hayati" olarak nitelendirildi. Raporunda, Rusya'yı by-pass eden boru hatlarının döşenmesi istenirken Hazar ve Orta Asya rezervlerinin Türkiye üzerinden AB'ye ulaştırılmasının önemine de vurgu yapıldı.
