İran petrol kartını çıkardı fiyatlar 74 dolara dayandı
İran'ın Batı ile olan tartışmasında petrol üretimini silah olarak kullanacağı yönünde ipuçları vermesi ve ABD rafi-nerilerindeki kesintilerin tedarik endişesini artırması ile petrol dün 74 dolar sınıra yaklaştı.
İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, ABD'nin Tahran'a yönelik olası bir "yanlış adımında" bölgeden petrol sevkıyatını sekteye uğratabileceklerini söylemişti. Hamaney, önceki gün televizyondan yayınlanan konuşmasında İran'ın nükleer silah geliştirmeye çalıştığı yolundaki iddiaları "büyük bir yalan" diye nitelemiş ve İran'ın nükleer yakıt üretme hakkından vazgeçmeyeceğini yinelemişti. İran'ın petrol üretimini, Batı ile arasındaki nükleer konudaki anlaşmazlıkta karşı silah olarak kullanabileceğini ima etmesi ham petrol fiyatlarını yükseltti. ABD hafif petrolünün temmuz teslimi fiyatı varili 1.37 dolar artarak 73,70 dolardan işlem görürken, Londra Brent tipi ham petrolün fiyatı da 1,54 dolarlık artşın ardından varili 72,57 dolardan satıldı.
İran ve Batı arasındaki Tahran'ın nükleer programı ile ilgili anlaşmazlık petrol fiyatlarının bu yıl yüzde 20 oranında yükselmesine neden oldu. İranlı yetkililer Batı ile tartışmalarında petrol silah olarak kullanmayacaklarını açıklamışlardı, ancak Hamaney'in açıklamaları İran'ın eğer mecbur kalırsa tedarik kesintisi gerçekleştireceğini gösterdi.
ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, Hameney"in açıklamalarına tepki gösıerdi.
Washington, Avrupa ülkelerini İran'ın nükleer programı ile ilgili müzakerelere davet etti, ancak ilk olarak İran'ın uranyum zenginleştirmeyi durdurmak zorunda olduğunu belirtti. İran şu ana kadar talepleri reddetti ve zenginleştirme çalışmalarının ulusal bir hak olduğunu söyledi.
İran Cumhurbaşkanı Mahmut Ahmedinecad, İran'ın ABD. Rusya, Çin, Fransa, Almanya ve İngiltere tarafından teklif edilen müdahaleleri değerlendireceğini, ancak aynı zamanda paketin en önemli noktasının kabul edilemez olduğunu ifade etti.
Diğer faktörler
ABN Amro'dan John Brady, yükselişlerin birçok şeyin kombinasyonu olduğunu, ancak en önemlisinin İran olduğunu belirtti. Petrol fiyatları aynı zamanda yaz sezonu talebinin artmasıyla aynı anda rafinerilerde yaşanan üretim problemlerinden de etkilendi. John Brady, yaz ve kasırga sezonu içinde olunduğunu, dolayısıyla piyasanın daha yüksek seviyelerden işlem gördüğü bir dönemde olunduğunu belirtti." Nijerya'da petrol borusunda yaşanan sızmanın tamiratı için Shell'in petrol üretimini günlük 50 bin varil azaltması ve hafta sonuna girerken fonlann açığa satış pozisyonlarını kapatması fıyatların yükselmesine neden oldu.
OPEC'ten 'çözüm bulun' çağrısı
Bu arada, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) Başkanı Edmund Daukoru, uluslararası topluma çağrıda bulunarak, petrol fiyatlarının yükselmesine katkıda bulunan gerginliklerin çözümü için çalışılmasını istedi. Daukoru, yaptığı açıklamada, petrol fiyatlarının yükselmesine katkısı olan jeopolitik gerilimleri çözme konusunda uluslararası toplumun çaba sarf etmesi gerektiğini söyledi. OPEC'in politik bir organizasyon olmadığını ifade eden Daukoru, örgütün, piyasanın stabilizasyonu için çalıştığını belirtti.
