Rus doğalgazını Dhzugba terminalinden Karadeniz altından Samsun'a taşıyan Mavi Akım'ın bundan yıllar önceki stratejik amacının zaten Rus gazını Ortadoğu'ya, özel olarak İsrail'e indirmek olduğunu öne sürenler de var. Bu anlaşma, bugün KG Koridoru tanımının temeli olarak kullanılıyor. Rus gazının (aynı zamanda Kerkük ve Musul kaynaklı Irak petrolünü de Akdeniz'e taşıyan) iki boru hattının da terminali olan Ceyhan'dan, Akdeniz altından döşenecek bir boru hattıyla İsrail ve Filistin'in kullanımına sunacak proje, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Başbakan Tayip Erdoğan'ın mayıs başında ve bir gün arayla yaptıkları İsrail ziyaretinde, özellikle de Başbakan Yardımcısı Şimon Perez ile görüşmelerinde gündeme gelmişti. Bu hat vesilesiyle Türkiye'den Ortadoğu'ya (ve bu arada Kıbrıs'a) su ve elektrik satışı fikri de artık masada. Putin ve Erdoğan, KG Koridoru'nu geçtiğimiz ay Soçi'de yaptıkları görüşmede de ele aldılar. Projenin Samsun-Ceyhan arasında döşenecek petrol boru hattı yoluyla Rus ve Kazak petrolünü Boğazlar'ı tehdit etmeden Akdeniz'e indirme boyutu da tartışılmaya başladı.
Hatta bu hattı İsrail'e, Kızıldeniz kıyısına dek uzatıp Uzakdoğu pazarına açma fikri de, Enerji Bakanı Güler'in geçtiğimiz hafta sonu İsrail'e yaptığı gezi çerçevesinde konuşulmaya başlandı. Güler, İsrail'de Perez ve İsrail'in (enerji ve su işlerinden de sorumlu) Altyapı Bakanı (Irak Yahudisi) Benyamin Fuat Beneliezer ile yaptıkları görüşmelerde, petrol transferinden çok gaz projesi üzerinde yoğunlaştıklarını söylüyor. Boru hatlarınn yanı sıra, Ceyhan'da kurulacak bir doğalgaz sıvılaştırma (LNG) terminalinin, ABD ve Uzakdoğu'dan da müşterileri cezbedebileceğini düşünüyor.
Bakanın dikkat çektiği nokta, bu arada Hindistan'ın da KG Koridoru'na yakın ilgi göstermesi. Haziran ortasında İstanbul'da yapılan 'Üç Denizin Öyküsü' enerji konferansı için Türkiye'ye gelen Hindistan Enerji Bakanı Mani Shankar Aiar, 10 gün kadar kaldığı Türkiye'de bakan dahil yoğun temaslarda bulunmuş. İsteği üzerine özel bir uçak kiralanarak Ceyhan'a götürülmüş ve orada incelemelerde bulunmuş. İşbirliği önerisi haziran sonunda basına yansıdı.
Son yıllarda İsrail ile stratejik projeler üzerinde çalışmaya başlayan Hindistan, Çin gibi, yüksek büyümesini sürdürmek için giderek daha çok petrol ve gaza ihtiyaç duyuyor ve kaynaklarını çeşitlendirmek istiyor. Aiar, önümüzdeki hafta 'işbirliği imkânlarını arştırmak üzere' Çin'e gidiyor. Ucuz emek pazarında rakip olan bu iki ülke, enerji arz güvenliğini sağlamak konusunda işbirliğine gidebilir.
Türkiye, uluslararası enerji dengelerinin Irak savaşı gölgesinde yeniden kurulmakta olduğu bu gelişmelerin içinde. Bu imkânların ulusal çıkarlar doğrultusunda değer-lendirilmesi, Türkiye'nin Avrupa Birliği ve ABD ile ilişkilerinin boyutlandırılmasına da yardımcı olacak gibi görünüyor.
Radikal Gazetesi (12.08)
