Hükümet 2005`te özelleştirdiği ve 4 yıl sonra bedelsiz devir alınabilecek Türk Telekom‘un yüzde 55‘ini satın almak için 1.65 milyar dolar ödedi. Telekom ‘zararı‘nı katlandı.
2026‘DA BEDELSİZ DEVREDİLECEKTİ
Varlık Fonu, 2005 yılında özelleştirilen Türk Telekom‘un yüzde 55 hissesinin, özelleştirilmeden 17 yıl sonra tekrar satın alındığını duyurdu. Türk Telekom‘u 2005‘te satın alan Hariri ailesinin özelleştirme için Türkiye bankalarından çektiği kredileri ödememesi nedeniyle, bankalar hisselere el koymuştu. Böylece Türkiye kendi verdiği borçla sattığı Telekom‘u, tahsil edemediği borca rağmen yeniden satın aldı. Oysa imtiyaz sözleşmesi gereği 2026 yılında Hazineye devredilecekti. EMO Yöneticisi Mehmet Özdağ, "Mülkün sahibi olan bizlere ne kaldı geriye? Elden çıkartılmış yüzlerce taşınmaz, heba edilen çok değerli yetişmiş personel, ülkenin geleceğinden çalınmış ARGE faaliyetleri, yetersiz altyapı ve satın alma gücümüzün çok üzerinde fiyatlarla haberleşme hizmeti ile devam eden borçlar" dedi.
BORÇTAN FAZLA KÂR...
AKP‘nin iktidara gelişinden üç yıl sonra özelleştirilen Türk Telekom, Lübnanlı Hariri ailesi tarafından satın alınmıştı. Hariri ailesinin şirketi Oger Telekom, o dönem yüzde 55 hisseyi 6.5 milyar dolara satın aldığı Telekom‘a 1.6 milyar dolarlık ödeme yapmış ve 2007 yılında kalan taksitler için Türkiye‘deki bankalardan 4 milyar dolardan fazla kredi kullanmıştı. Oger borçlarını ödemekte zorlandığı gerekçesiyle 2013 yılında Türkiye bankalarından 4.5 milyar dolar daha kredi aldı. Bu kez kredinin karşılığında Türk Telekom hisselerini rehin verdi. Türkiye‘deki bankalara borcunu ödemeyen Hariri ailesinin bu süreçte elde ettiği kazancın ise 10 milyar dolar civarında olduğu belirtiliyor. Alacaklı bankalar ödenmeyen krediler sebebiyle 2018 yılında Türk Telekom‘a el koydu. Bankalar tarafından kurulan Levent Yapılandırma Yönetimi Türk Telekom‘u yönetmeye başladı. Ancak el koyulmasının üzerinden daha bir yıl geçmeden Telekom‘un satılması için uluslararası yatırım bankası Morgan Stanley‘e yetki verildi.
TAŞINMAZLAR SATILDI
Elektrik Mühendisleri Odası Yöneticisi Mehmet Özdağ, "2005 yılında yalnızca 1.31 milyar dolar peşinat ödeyerek Türk Telekom yönetimini ele geçiren OTAŞ, 5.7 milyar dolar kâr payını yerli iş birlikçileri ile cebe indirdi, yaklaşık 4.75 milyar dolarlık borç bırakarak 2018 yılında sahneden çekildi. EMO bu sürecin tümünü defalarca raporladı, soyguna seyirci kalınmamasını dile getirdi" dedi.
Türk Telekom‘un 21 yıllık imtiyaz süresi sonunda zaten kamuya devredilmesi gerekirken, OTAŞ‘ın yerli bankalara taktığı borçlar nedeniyle, hisselerinin bu kez alacaklı bankaların kurduğu Levent (Alacaklı bankaların genel merkezlerinin olduğu semt ismi) Yatırım Ortaklığına devredildiğini belirten Özdağ, şöyle konuştu:
"2018 yılından buyana TT‘nin kârı yeni yatırımlara ve teknolojik yenilemeye ayrılmak yerine temettü dağıtımı yoluyla Türk Telekom dışına çıkartılmaya devam edildi. Gelinen noktada TT‘den alacaklı özel şirketler ve bankalar büyük ölçüde alacaklarını aldılar ve almaya devam ediyorlar. Mülkün sahibi olan bizlere ne kaldı geriye? Elden çıkartılmış yüzlerce taşınmaz, heba edilen çok değerli yetişmiş personel, ülkenin geleceğinden çalınmış ARGE faaliyetleri, yetersiz altyapı ve satın alma gücümüzün çok üzerinde fiyatlarla haberleşme hizmeti ile devam eden borçlar."
Doğal tekel konumunda olan hizmetlerin özelleştirilmemesi gerektiğini ifade eden Özdağ, özelleştirilince rekabet, kalite artışı, ucuz hizmet, teknolojik yatırım, insana yatırım vs. hepsinin bir kalemde gideceğini ve sadece özel şirketlerin en kısa sürede aşırı kâr hırsı ile halkın soyulup soğana çevrildiğini söyledi. Özdağ, "Bu soygunu seyreden, izin veren tüm kamu görevlileri bu tablonun sorumlusudur. Er ya da geç sorulur. Bir an önce kamusal ve özerk bir yönetime kavuşturulmalıdır, yeni hisse satışı süreçleri derhal sonlandırılmak zorundadır" ifadelerini kullandı.
2026`DA BEDELSİZ DEVREDİLECEKTİ
2005 yılında özelleştirmeye giden devlet, bu kez alıcı çıkmayan Türk Telekom‘a talip oldu. Türkiye Varlık Fonu ile LYY Telekomünikasyon arasında, Türk Telekom‘un yüzde 55‘ini 1 milyar 650 milyon dolara satın aldığı açıklandı. Ayrıca Telekom‘un genel kurulu tarafından dağıtımına karar verilecek temettü tutarından LYY‘nin yüzde 55 payına denk gelen kısmı da LYY‘ye ödenecek. Öte yandan 2005 yılında imzalanan 21 yıllık sözleşmeye göre Telekom‘un sahip olduğu tüm altyapının çalışır vaziyette devlete teslim edilmesi gerekiyordu. Böylece 2026 yılında zaten sıfır bedelle Hazineye dönecek olan Türk Telekom‘un yüzde 55 hissesine 1.6 milyar dolar, yani yaklaşık 25 milyar TL ödenecek. Şirketin bankalara ödemediği borç, vatandaşın cebinden çıkacak.
ŞİRKETLERİN TRUVA ATI EÜAŞ (yeni yaşam)
EÜAŞ AKP iktidarının sermaye yanlısı politikaları sınırsız düzeyde sürüyor
Elektriği yapılan fahiş zammın elektrik dağıtım ve üretim şirketlerinin yararına olduğu açığa çıkarken, konutlara yapılan yüzde 137 zamdan bir miktar indirimin tarifeler üzerinden yapılacağı izlenimi yaratan AKP iktidarın indirimde asıl hedefinin büyük şirketler olduğu tamamen netleşti. EÜAŞ‘tan yapılan açıklamada, "1 Nisan 2022-31 Aralık 2025 döneminde yerli kömür, ithal kömür, doğalgaz yakıtlı santrallar ve yenilenebilir enerji kaynaklı santralları işleten lisans sahibi özel şirketler ile tedarik lisansı sahibi özel şirketlerden elektrik enerjisi satın alınacaktır" kararı alındığı öğrenildi.
AVM ve sanayiye EÜAŞ satacak
EÜAŞ aldığı bu kararla, Türkiye‘de ortalama elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 20‘sini karşılayacak miktarda elektriği tek başına almış olacak. Elektrik faturaları karşısında çaresiz kalan geniş halk kitleleri ile dükkan açmakta zorlanan küçük esnaf elektrik fiyatlarında indirim beklerken, indirimin büyük şirketlere yapılacak olması dikkat çekici. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) büyük miktarda elektrik kullanan sanayi ve ticarethanelerin (AVM‘ler) 2021-2025 yılarını kapsayan 4‘üncü tarife uygulama dönemi sonuna kadar ihtiyaçları olan elektriğin, en az yüzde 50 olmak üzere yüzde 90‘ına kadarlık kısmını devlete ait Elektrik Üretim A.Ş.‘den (EÜAŞ) temin edilmesi yönünde karar alarak bu şirketlere büyük bir destek sağlanacak.
Amaç sermayeyi beslemek
Açıklanan bu karar ise büyük elektrik fatura soygununa maruz kalan halkı kapsamıyor. Düzenlemeye dair konuşan Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Yönetim Kurulu Üyesi Olgun Sakarya, yeni düzenleme sayesinde başta fabrikalar olmak üzere büyük sanayi kuruluşları ile AVM ve benzeri büyük ticari kuruluşların daha uygun şartlarda elektrik alacağını söylemesi sürecin gerçek yüzünü ortaya çıkarıyor.
Diğer taraftan AKP‘li Cumhurbaşkanı ı Erdoğan imzasıyla Resmi Gazete‘de yayınlanan Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile ilgili Cumhurbaşkanı Kararına göre EÜAŞ‘a ait Tekirdağ Doğalgaz Kombine Çevrim A Santrali ve B santrali ile birlikte bunların bünyelerindeki taşınmazlar, varlık satışı yöntemiyle özelleştirme kapsamına alındı. Alınan tüm kararlar, elektriğin iletim ve dağıtımıyla satışına kadar tüm inisiyatif şirketlere terke dileceği ortaya çıkarken, yakın süreçte EÜAŞ‘ın tüm varlıkları ile birlikte pozisyonununda şirketlere devredileceğini gösteriyor.
