Türkiyede yeni yıl büyük umutlarla değil, büyük zamlarla başladı.
Elektrik tüm tüketici gruplarında yüzde 50 ila yüzde 125 aralığında zamlanırken, doğalgaza ise ocak ayı için mesken tarifesine yüzde 25, sanayi aboneleri için geçerli tarifeye yüzde 50 ve elektrik üretim amaçlı tarifeye yüzde 15 zam yapıldı.
1 Ocak 2022den itibaren yapılan bu zamlar hem faturaları ciddi anlamda kabartacak hem de ana girdisi elektrik ve doğalgaz olan sektörlerdeki bütün fiyatlara yansıyarak enflasyonu artıracak.
Son zamlardan sonra faturaların ulaşacağı kabarık tutarları Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Yönetim Kurulu Üyesi Olgun Sakarya ve TMMOB Makina Mühendisleri Odası Enerji Çalışma Grubu Başkanı Oğuz Türkyılmaz değerlendirdi.
Türkyılmazın hesaplamalarına göre, geçen yıl 760 TL civarında olan elektrik, doğalgaz, su, telefon ve internet faturalarının toplamı, 1 Ocak 2022 itibarıyla İstanbulda yaşayan bir aile için 997,69 TLye, Ankarada yaşayan bir aile için ise 1025 TLye ulaştı. Ancak bunlar yıllık ortalama fiyatlar... Kış aylarında yalnızca ortalama bir doğalgaz faturası tutarı 700 TLyi bulacak.
AYLIK ELEKTRİK FATURASI 370 TLYİ AŞACAK
Dört kişilik bir ailenin ortalama aylık elektrik tüketimi 230 kilovatsaat olarak hesaplanıyor. Kademeli tarife fiyatlarına göre, bunun 150 kilovatsaate kadar olan kısmı birinci kademedeki tüketim miktarına girecek ve bu kısım yüzde 50 zamlanacak. 150 kilovatsaatin üzerindeki kısım ise ikinci kademe tarifesine girecek ve bu kısım yüzde 125 zamlanacak. Olgun Sakarya, 230 kilovatsaatlık ortalama bir tüketim için vatandaşın ödediği tutarın 2021de 210.6 TL iken, son zamlarla 370.8 TLye fırladığını aktardı.
DOĞALGAZ FATURASI 700 TLYİ AŞACAK
Oğuz Türkyılmaz ise, ortalama bir doğalgaz faturasının aylık ortalama 76 metreküp doğalgazın kullanıldığı İstanbulda 212 TLye, 89 metreküpün kullanıldığı Ankarada 244 TLye yükseldiği bilgisini verdi. Kış aylarında İstanbulda kullanılan doğalgazın miktarı 200-225 metreküpe, Ankarada ise 250 metreküpe çıkıyor. Bu durumda 2022 kış aylarında İstanbulda doğalgaz faturası yaklaşık 500 liraya, Ankarada ise 700TLyi aşacak.
5 YIL ÖNCE 95 TL İDİ
Olgun Sakaryanın sozcu.com.tr okurları için yaptığı hesaplamaya göre, dört kişilik bir ailenin elektrik faturasına ödediği tutar 2016da 94.8 TL idi. Bu tutar 2017de 94.7 TL, 2018de 137.3 TL olurken, 2019da 163.2 TLye, 2020de 183.4 TLye ve 2021de de 210.6 TLye ulaştı. 1 Ocak 2022 itibarıyla yapılan yüzde 50-125 aralığındaki zamların kabul edilemez olduğuna vurgu yapan Sakarya, "İktidar bu kadar yüksek zam oranlarının gerekçesini açıklaması lazım. EPDK dünya spot piyasasındaki kömür ve doğalgaz fiyatlarındaki artışı gerekçe gösterdi. İyi de bugüne kadar izlenen yanlış enerji politikalarından vatandaşın suçu ne?" dedi.
ZAMLAR, ENFLASYONUN ÇOK ÜZERİNDE
Oğuz Türkyılmaz ise, EPDKnın gerekçesine şu sözlerle itiraz etti: "Doğalgaz 2021 başında üç kat artmıştı ancak fiyatlar daha sonra düşüşe de geçti. EPDK en kötü fiyatları örnek göstererek çarpıtma yapıyor. Dürüst bir tavır değil. Yapılan zamlar enflasyonun çok üzerinde. Piyasanın çok üzerinde rakamlarla şirketlere satış imkânı sağlıyorlar." Öte yandan, Sakarya da Türkyılmaz da, yapılan bu zamların sektörlerin maliyetini artıracağı için tüm ürünlerde vatandaşa yeni bir zam olarak yansıyacağına dikkat çekiyor.
Türkyılmaz, "Büyük sanayiye yapılan zam çok yüksek, bir yılda yüzde 300ü aştı. Doğalgaz girdisindeki ciddi artış gerekçesiyle ürün fiyatlarını artıracaklardır" derken; Sakarya ise şöyle konuştu: "Sadece elektrik ve doğalgaza zam gibi düşünmemek lazım. Yaşamımızın her noktasını etkileyecek zamlar bunlar. Yediğimiz ekmekten içtiğimiz suya, giydiğimiz ayakkabıdan kent içi ulaşıma kadar her türlü mal ve hizmet üretiminde elektrik ve doğalgazın ana girdi olarak kullanıldığı sektörlerdeki bütün fiyatlara yansıyacak bir zam oranı.