ELEKTRİK fiyatlarına dün yapılan yüzde 14,9‘luk zamla birlikte bu yıl içinde elektriğe yapılan zam oranı yüzde 32‘ye ulaştı. Elektrik Mühendisleri Odası‘nın (EMO) 230 kilovatsaat asgari tüketim tutarı üzerinden yaptığı hesaplamaya göre, 4 kişilik bir ailenin aylık elektrik faturası 142 liradan 163 liraya çıktı. Öte yandan tüketici dernekleri, zammın geri çekilmesi için yargıya gideceklerini duyurdu.
KONUT TARİFELERİNDE 2 YILDA YÜZDE 73 ARTIŞ
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu‘nun (EPDK) Resmi Gazete‘de dün yayımlanan tarife tablolarına göre, elektrik fiyatlarına 1 Ekim‘den itibaren geçerli olmak üzere yüzde 14,9 zam yapıldı. Tek terimli alçak gerilim aboneleri için perakende enerji bedelleri yüzde 15-16 oranlarında artırılırken, kayıp ve kaçak, iletim hizmeti ve dağıtım hizmeti bedellerini içeren dağıtım kalemi tüm abone gruplarında yüzde 13,5 zamlandı. Fon ve vergilerin etkisiyle yeni tarife, konut faturalarına toplamda yüzde 14,9 oranında zam olarak yansıyacak.
Bu son zamla birlikte, konut tarifelerinde -yılbaşında yapılan yüzde 10‘luk indirime rağmen- yıllık zam oranı yüzde 19,7 olurken, iki yıllık artış yüzde 72,6 oldu. Sanayide ise yıllık değişim yüzde 32,2 iken, 2 yıllık zam oranı yüzde 126‘ya ulaştı.
ZAMLAR SÜRECEK, ACİLEN KAMULAŞTIRMA YAPILMALI
EPDK, zamma gerekçe olarak Elektrik Üretim AŞ‘nin (EÜAŞ) toptan satış tarifelerindeki değişimi gösterdi. EMO tarafından yapılan açıklamada ise "Kamu toptan elektrik alım satış şirketi olan TETAŞ‘ın kaldırılması nedeniyle kamunun piyasa fiyatlarını düzenleme işlevi zayıflatılmıştır. Bu zamların önümüzdeki dönemde de devam etmesi bekleniyor" dendi.
Yıllardır uygulanan özelleştirme ve piyasalaştırmaya dayalı enerji politikalarının ülkeyi bu noktaya getirdiğine vurgu yapılan açıklamada, şu ifadeler kullanıldı:
"1990‘lı yıllarda başlayan yap-işlet ve yap-işlet-devret modeli üretim santrallarının satın alma garantileri nedeniyle fiyatların yükseldiği ve halen yeni yatırımlarda da bu garantilerin verilmesi sonucu artan enerji maliyetlerinin yine zam olarak yansıyacağı açıktır. Özelleştirmenin acı reçetesi herkes tarafından görülmüştür. Temel bir insan hakkı olan enerji hizmeti ucuz, kesintisiz ve kaliteli bir şekilde kamu tarafından sunulmalıdır. Bunu sağlamanın tek yolu ise enerji alanının, şirketlerin kâr hırsı ile değil, kamu yararını hedef alan politikalarla yönetilmesidir. Ülkemizin daha büyük açmazlarla karşılaşmaması için özelleştirme uygulamalarına son verilerek, acilen yeniden kamulaştırmalar yapılmalıdır."
KAMUOYUNDAN BİLGİ SAKLANIYOR
EMO‘dan yapılan açıklamada ayrıca, EPDK‘nin faturalarda dağıtım bedelini ayrı bir kalem olarak göstermemesi eleştirildi. Böylece kamuoyundan bazı bilgilerin saklandığını ifade eden EMO, EPDK‘nin "şeffaflıktan uzak bu kararına karşı" yargı yoluna başvuracağını duyurdu.
ASGARİ ÜCRETİN YÜZDE 8‘İ ELEKTRİĞE GİDİYOR
EMO İzmir Şubesi de bir açıklama yaparak, elektriğe gelen son zamla birlikte asgari ücretli bir çalışanın, maaşının yüzde 8‘ini elektrik faturasına ayırmak zorunda kalacağına dikkat çekti. Bu oran, Ocak 2019‘da yüzde 5,8 iken, 1 Temmuz‘da gelen zamla yüzde 7‘ye çıkmıştı. Açıklamada, faturanın yüzde 51‘inin enerji bedelinden oluştuğu, yüzde 20‘lik bölümünün ise vergi olduğu da vurgulandı.
Son 2 yılda elektriğe rekor zam
1 Ocak 2018: Konutlarda kullanılan elektriğe yüzde 8,8; sanayi ve ticarethanelerdeki elektriğe yüzde 8,4 zam yapıldı.
1 Nisan 2018: Elektrik fiyatları ortalama yüzde 2,89 zamlandı.
1 Ağustos 2018: Elektrik fiyatları yüzde 9 ile yüzde 14 arasında arttı.
1 Eylül 2018: Elektriğe yüzde 9 ila yüzde 14 oranında zam geldi.
1 Ekim 2019: Meskenlerdeki elektriğe yüzde 9, sanayideki elektriğe ise yüzde 18 zam yapıldı. 1 Temmuz 2019: Elektriğe yüzde 15 zam yapıldı.
1 Ekim 2019: Elektriğe yüzde 14,9 zam geldi.
TÜKETİCİ DERNEKLERİ HAREKETE GEÇTİ
TÜKETİCİ dernekleri, elektriğe son yapılan zammın geri çekilmesini istedi. TÜKODER Genel Başkanı Aziz Kocal, "Daha üç ay önce yüzde 15 zam yapıldı, üç ayda hangi maliyet biriminde artış olmuştur?" diye sordu. ÇETKODER Genel Başkanı Mustafa Göktaş ise son iki yılda elektriğe defalarca zam yapıldığına dikkat çekerek, "Öncelikle bu yapılan zammın geri çekilmesini talep ediyoruz. Netice itibariyle zam geri çekilmez ise, tüketici vatandaşlarımızın aleyhine olan bu hususu kısa süre içinde yargıya taşıyacağız" dedi.
(Birgün; 2.10.2019)
