Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş.`ye (ADÜAŞ) ait ve İzmirde kent kültürü açısından önemli bir yere sahip olan tarihi Alsancak Elektrik Fabrikası ve arazisinin satışı için Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı yeniden ihaleye çıkıyor.
10 bin 720 metrekare yüzölçümlü taşınmaz ve üzerindeki yapılara ilişkin satış ihalesinin geçici teminat bedeli 1 milyon TL olarak belirlenirken ihale için yeni tarih 16 Nisan 2019 şeklinde ilan edildi. Santral Konak Umurbey Mahallesindeki 3535 ada, 6 parselde kurulu.
YEREL SEÇİMLER ÖNCESİ MANİDAR
Geçen sene iki defa ihaleye açılan santrale alıcı çıkmamıştı. Satışa tepki gösteren TMMOB ve Elektrik Mühendisleri Odası, santralin kente kazandırılmasını ve müze olarak kullanılmasını istemişti. İhalenin iptaline karşı dava Danıştayda devam ediyor.
Satışı Evrensele değerlendiren Elektrik Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Şebnem Seçkin Uğurlu, yerel seçimler öncesi hükümetin bu hamlesini manidar bulduklarını belirterek "İzmiri yeni bir rant bölgesi olarak gören ve buradaki yapılaşmayı sürekli destekleyen iktidarın paralel bir işlemi. Son zamanlarda adayların İzmiri pazarlayacağız` ve İzmiri tanıyamayacaksınız` gibi İzmirlilerin korktuğu söylemler dolanırken sessiz sedasız bu satışı gerçekleştirmek istiyorlar. Hukuk müşavirlerimiz ilanla ilgili gerekli girişimleri yapacaklar" dedi.
ELEKTRİK FABRİKASININ TARİHİ ÖNEMİ
Elektrik Fabrikası, bugün Enerji Müzesi olarak hizmet vermeye devam eden İstanbuldaki Silahtarağa Santrali ile aynı dönemde faaliyetlerine başlamış ve 1998 yılına kadar aralıksız olarak kentin enerji ihtiyacını karşılamaya katkı vermişti. Elektrik Fabrikasının temeli, Osmanlı döneminde, 1913 yılında imzalanan yabancı ortaklığa imtiyaz veren sözleşmeye dayanılarak 1926 yılında Belçikalı Traction - Elektricite şirketi tarafından atılmış. Santralin 18 Ekim 1928de devreye girmesiyle birlikte kentte yaşam değişmeye başlamış, sokak aydınlatmasında hava gazından elektriğe geçilmiş, ilerleyen yıllarda ise atlı tramvaylar yerine troleybüsler devreye girmiş.
Resmi Gazetede 27 Temmuz 1943 tarihinde yayımlanan İzmir Tramvay ve Elektrik Türk Anonim Şirketi İmtiyazı ile Tesisatının Satın Alınmasına Dair Mukavelenin Tasdiki ve Bu Müessesenin İşletilmesi Hakkında Kanun kapsamında satın alınarak, kamulaştırılmıştır. Kurulu gücü 5 MW olan Elektrik Fabrikasının yabancı özel sektör tarafından işletildiği uzun yıllar boyunca kapasite artışına gidilmemiş. Kurulu güç, kamulaştırmanın ardından Elektrik Su Havagazı Otobüs ve Troleybüs Genel Müdürlüğünün (ESHOT) işletilmesine geçildikten sonra 1949, 1952, 1954, 1955 yıllarında devreye alınan ek ünitelerle 40 MWa ulaşmıştır. 1960lı yıllara gelindiğinde ise İzmirin elektrik ihtiyacını yüzde 30unu karşılıyordu.
ESHOTtan sonra Etibankın işlettiği santral, Türkiye Elektik Kurumunun (TEK) kurulmasından sonra ise TEKe devredilmiştir. Fabrika, ülke gündemine yeniden sokulan özelleştirme çalışmaları kapsamında TEKin parçalanmasının ardından son olarak Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş. bünyesinde kalmış ve üretimin durdurulmasının ardından, teknoloji tarihi açısından önemli ekipmanlar ve cihazlar hurdaya ayrılarak, yok edilmiştir. İçi boşaltılan ve yıkılmaya terk edilen bu tarihi değer, bugün metruk ve harap yapı ibarelerinin yer aldığı bir ilanla yeniden özelleştirilmek istenmektedir.
(evrensel.net; 14.01.2019)
