Şırnak‘ta 8 işçinin hayatını kaybettiği maden sahasında incelemelerde bulunan emek ve meslek örgütlerinin yayımladığı rapor, bu sahada işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinden eser bile olmadığını ortaya koydu. Rapora göre, heyet ordayken bile sahadan kamyonlarla kömür çıkarılıyordu. Sahada şevler çok yüksek, kademe yok, ocağa girişi engellemek için alınan tedbirler ise iş olsun diye alınmış.
Şırnak‘ta 17 Ekim‘de 8 maden işçisinin can verdiği asfaltit sahasında incelemelerde bulunan DİSK, KESK, TMMOB, TTB heyeti, elde ettikleri bulguları raporlaştırarak kamuoyuyla paylaştı. Emek ve meslek örgütlerinin tespitleri özetle şöyle:
»Maden ocağının girişi bariyerlerle kapatılmış ve girişine MİGEM‘in kapatma kararı asılmış olmasına rağmen heyetimizin girişi sırasında maden sahasında üretilen kömürlerin yüklü olduğu kamyonların çıkış yapmakta olduğu görüldü. Ocağa girişi engellemek için alınan tedbirler işlevsiz ve iş olsun diye alınmış.
»Maden sahasında işçilerin dinlenebilecekleri, insani ihtiyaçlarını giderebilecekleri iş güvenliği mevzuatına uygun bir bina veya sosyal tesis dahi bulunmuyor.
»Maden sahası ruhsatlı bir saha ve ruhsatı Enerji Bakanlığı‘na bağlı Türkiye Kömür İşletmeleri‘ne (TKİ) ait. Ama üretim uzun yıllardır TKİ tarafından rödevans yöntemi ile özel sektöre yaptırılıyor.
»Maden sahasındaki faaliyetler açık işletme yöntemlerine göre hidrolik ekskavatörler ve kamyonlar aracılığıyla yapılıyor. Kademe bulunmamakla birlikte, şevler hayati tehlikeye neden olabilecek kadar yüksek.
»Maden sahasındaki hazırlık, dekapaj ve üretim 2013‘te MİGEM tarafından durdurulmuş. Durdurma kararı devam ederken, saha TKİ tarafından rödevans ihalesine çıkarılmış ve 14 Nisan 2017‘de ihaleyi kazanan firma ile sözleşme imzalanmış.
»Sözleşmenin imzalanmasının ardından ihaleyi kazanan firma tarafından hazırlandığı iddia edilen proje MİGEM‘in onayına sunulmuş. Ancak sahada MİGEM tarafından yapılan inceleme sonucu "tehlikeli durumlar devam etti, üretime yönelik faaliyetlerin durdurulmasına devam edilmesi, tehlikeli durumun giderilmesine yönelik faaliyetlerin sürdürülmesi ve kömür sevkiyatı yapılmaması kararı alınmış. Bu karar MİGEM tarafından TKİ Genel Müdürlüğü ve Şırnak Valiliği‘ne iletilmiş.
‘Bu sorulara yanıt verin‘
Emek ve meslek örgütleri bu tespitler ışığında yetkililere şu soruları yöneltti:
»TKİ Genel Müdürlüğü ve Valilik, bu kararın gereğini yaptı mı?
»MİGEM‘in onayına sunulan proje kim tarafından hazırlandı? Projede kapatma nedenleri ele alınarak çözüm önerildi mi? İşçi sağlığı ve iş güvenliği bakımından alınması gereken tedbirler önerildi mi?
»MİGEM‘in kararına göre ruhsat sahibi veya rödevansçı firma tarafından ‘tehlikeli durumun giderilmesine yönelik faaliyetler‘ kapsamında bir proje, risk analizi yapıldı mı?
»MİGEM‘in bu kararına rağmen sahada su atımı, hazırlık ve dekapaj faaliyetleri yapıldı mı?
»Bu sahada durdurma kararı varken, durdurma kararının gerekçesi olan tehlikeli durumlar ortadan kaldırılmadan ihaleye çıkılması ne kadar hukuki ve bilimsel bir karar?
»Sahada ihaleyi alan firma, işi başka bir taşeron firmaya devretti mi? Aralarında taşeron sözleşmesi var mı?
»Olayda hayatını kaybeden 8 madencinin SGK‘ye kaydı var mı?
500 insanın hayatı tehlikede
Raporda, bu sorular yanıtlandığında bu ocağın kaçak olup olmadığının, ihmallerin ve gerçek sorumluların kimler olduğunun kolayca ortaya çıkacağı vurgulandı. Bölgedeki madenlerin risk barındırdığına, tehlikenin sadece bu ocakla sınırlı olmadığına dikkat çekilen raporda, "Bölgede bu açık ocakla birlikte derinlikleri 100 ile 200 metre arasında değişen onlarca yeraltı ocağı ve buralarda çalışan 500 civarında insan ölüm tehlikesi ile karşı karşıya" uyarısında bulunuldu.
19 maden işletmecisine gözaltı
Şırnak‘ta 8 işçinin yaşamını yitirdiği Kömür Ocakları Bölgesi‘nde, geçmiş dönemlerde ruhsatsız kömür çıkardıkları ve PKK/KCK‘ye finans sağladıkları iddiasıyla 19 kömür ocağı işletmecisi gözaltına alındı. Valilikten yapılan açıklamada, Şırnak merkez, Cizre, Silopi ve Uludere ilçelerinde eş zamanlı operasyon düzenlendiği belirtilerek, operasyonun "Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanuna Muhalefet" kapsamında gerçekleştirildiği ifade edildi.
(BİRGUN.NET; 26.10.2017)
