PROJE STOKUNUN ARTMASI VE ARZ FAZLALIĞI VURDU
EPDK‘dan lisans aldıktan sonra başlayan enerji yatırımlarının yarısının inşaatı durdu
Kesintiler ve yüksek fiyatlar nedeniyle gündemden düşmeyen enerji sektörünün geleceği de belirsiz. Lisanslı enerji yatırımlarının yarısında inşa çalışmaları durma noktasına geldi. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu‘ndan (EPDK) lisans alıp yatırımı başlayan 36 bin 49 MW kurulu güçteki projeler, deyim yerindeyse yerinde sayıyor. Projelerin yüzde 45.17‘sinde yatırım ilerleme durumu yüzde 10‘un altında. Yatırımların yüzde 3.02‘si ise inşa durumu hakkında EPDK‘ya bilgi dahi vermiyor.
Bilgi vermeyenlerle birlikte, lisans alan enerji santral yatırımlarının yüzde 48.19‘unun henüz yatırıma başlamadığı belirtiliyor.
Bunlar içerisinde de yüzde 53.66 ile en büyük paya sahip olan rüzgar enerjisi yatırımları. Rüzgârı yüzde 48.5 ile doğalgaz, yüzde 48 ile yerli kömür ve yüzde 46.82 ile HES yatırımları takip ediyor.
ELEKTRİK FİYATLARI DÜŞÜK
SÖZCÜ‘ye konuşan enerji sektörü temsilcileri, proje stokunun artması ve arz fazlalığı nedeniyle bu durumun yaşandığını ifade ettiler. Duran ve vazgeçilen yatırımların kredi geri ödemelerinin aksayabileceğine dikkat çeken temsilciler, "Piyasa şartları şu anda yatırımların geri ödemelerini kolaylaştıran durumda değil. Piyasadaki elektrik fiyatları düşük seviyede. Proje aşamalarında öngörülen fiyatlar ile günümüz piyasa fiyatları arasında büyük fark var. Kilowatt saat başına 8-10 sent tahminler yapılırken, şu anki piyasa fiyatları 4-5 sentte kalmış durumda. Bugünkü şartlarda elektrik santralini devreye almak çok kârlı görünmüyor" diye konuştu.
BÜYÜME SAĞLANAMADI
Enerji yatırımlarının yavaşlamasında, elektrik talebinin istenilen büyüme rakamlarını yakalayamaması da etkili oldu. Bundan 5-6 yıl önce, 2015 sonrası elektrik talebinin yıllık yüzde 6-7 civarında artacağı tahmin ediliyordu. Ancak yıllık talep yüzde 2-3 civarında büyüyor. Daha önce devreye girmiş yüksek ölçekli elektrik santrallerinin de piyasaya elektrik vermesiyle fiyatlar yükselmiyor.
Yatırımcıları lisans aldıktan sonra yatırımdan vazgeçiren bir diğer unsur ise bürokratik işlemler. Lisans alınmasına rağmen 7-8 farklı bakanlıktan alınan onaylar, yerel idarelerin istediği belgeler gibi pek çok bürokratik işlem yatırımcıyı ürkütüyor. Rüzgar enerjisi yatırımlarında bürokratik engellerin daha da fazla yaşandığı kaydediliyor.
Yurtdışı borçları 35.5 milyar $
MAKINA Mühendisleri 0dası Enerji Çalışma Grubu Başkanı Oğuz Türkyılmaz, EPDK‘dan alınan lisans sonrası bazı sıkıntılar yaşandığını anlattı. Türkyılmaz, "Lisansı alıyorlar. Bir finansal problemler yaşanıyor, iki izinlerle ilgili sıkıntılar ve arz fazlası var. Bununla beraber fiyatlar çok düşük" dedi. Enerji sektörünün en borçlu sektör konumunda olduğunu belirten Türkyılmaz, "208 milyar dolarlık dış borcun yüzde 17‘si enerjiye ait. 35.5 milyar dolar civarında" şeklinde konuştu.
(Sözcü; 09.03.2017)
