Elektrik kesintilerine ilişkin açıklama yapan Elektrik Mühendisleri Odası, enerji politikalarının iflas ettiğini vurguladı, yanlış uygulamaların sonuçlarının halkın sırtına yüklendiğini açıkladı
TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), İstanbul başta olmak üzere yurt genelinde yaşanan elektrik kesintilerine ilişkin yazılı açıklama yaptı. Kesintileri "enerji politikalarının iflası" olarak değerlendiren EMO, "Türkiye karanlık ve pahalı enerji arasında sıkışıp kaldı" dedi.
Yerli kömür santrallarını sübvanse etmek için Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt AŞ‘nin (TETAŞ)örtülü görev zararına uğratıldığını belirten EMO, TETAŞ‘ın bu zararı aydınlatma tarifesiyle halka ödettiğini kaydetti.
Gizli ve pahalı elektrikle çözüm
EMO, halkı kış günlerinde elektriksiz bırakan, sanayiyi milyonlarca dolar zarara uğratan kesintilerin özel santrallardan gizlice ve daha pahalıya elektrik sağlanarak giderilmeye çalışıldığını duyurdu. Türkiye‘nin karanlık ya da pahalı elektrik arasında sıkıştırıldığının belirtildiği açıklamada, "Gerçekler gizlenmekte, gizli görev zararları oluşturularak, pahalıya elektrik temin edilmeye çalışılmaktadır" denildi. Kamu toptan alım-satım şirketi TETAŞ‘ın yeni yıl fiyatlarına dikkat çekilen açıklamada, genel aydınlatmaya yapılan yüzde 21,3‘lük fiyat artışının soru işaretleri yarattığı belirtildi.
Örtülü ‘görev zararı‘
EMO‘nun açıklamasına göre, yerli kömür santrallarından yüksek fiyatlı elektrik satın alan TETAŞ‘ın bu maliyeti karşılayabilmesi için elektrik satış fiyatlarını artırması gerekiyor. Ancak TETAŞ‘ın fiyat artışının, dövizle borçları nedeniyle sürekli veryansın halindeki dağıtım şirketlerinin üzerinde bırakılmaması için kullanıcıların faturasına yansıtılması gerekiyor. Hükümet ise olası bir referandum öncesi konut faturasında elektrik fiyatlarını artırmak istemiyor. Bunun yerine TETAŞ üzerinde örtülü olarak "görev zararı" oluşturuluyor. Ardından bu görev zararının "genel aydınlatma" adı altında yine örtülü olarak halktan kesilen vergilerle ödenmesi sağlanıyor. Böylece Bakanlık, ilgili kurumlar ve belediyelerin bütçelerinden ödenecek genel aydınlatma bedelini, halktan kesilen vergilerle karşılamış oluyor.
Yandaş üretim şirketleri fonlanıyor
EMO, 2017 yılında kömürle üretim yapan özel santrallara piyasa fiyatlarına göre fazladan 660,6 milyon TL ödeme yapılacağını belirtti. Geçen yıl fazladan yapılan ödemenin ise 246 milyon TL düzeyinde olduğunu aktaran EMO, aradaki farkın tarifedeki değişiklik ve TETAŞ‘ın kalem oyunuyla halktan karşılanacağını ifade etti. TETAŞ‘ın kalem oyunları nedeniyle genel aydınlatma tarifesine toplamda yüzde 29,4 oranında zam yaptığı bilgisini paylaşan EMO, böylece iktidarın hem yandaş elektrik üretim şirketlerini fonladığını, hem de bu kurum üzerinde oluşturduğu görev zararını aydınlatma ile kamunun üzerine yıktığını vurguladı.
EMO, açıklamada şu ifadelere yer verdi: "Yerli kömür santrallarına kamu kaynağı ile sübvansiyon yapan bir kurum haline sokulan TETAŞ, 2015 yılını 559 milyon TL‘lik zararla kapatmıştır. Elektrik tarifelerine zam yerine örtülü bir görev zararı ve aydınlatma zammı ile kamu üzerinden sistem fonlanmaktadır. Yandaş şirket kollaması ile yürütülen; serbest piyasa diye plansızlığın ve kâr hırsının egemen kılındığı enerji politikası iflas etmiştir. Günü birlik çözümlerle artık durum kurtarılamaz noktaya gelmiştir. Enerjideki kalem oyunlarına son verilmesi, kamunun çıkarlarını koruyacak bir yapılanma ile enerji sisteminin yönetilmesi gerekmektedir."
(Birgün;04.01.2017)
