Türkiye Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı Taslağı ile ilgili değerlendirmede bulunan Elektrik Mühendisleri Odası, "Yalnızca şirketlerin çıkarlarını değil kullanıcıyı da düşünen yeni bir taslak hazırlanmalı" dedi.
Elektrik Mühendisleri Odası, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı‘nın hazırladığı Türkiye Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı Taslağı‘nı değerlendirdi. Geçen yıl Türkçe yanlışlıkları ile skandal yaratan taslağın bazı yerlerinin düzeltildiği fakat tüketiciye uygulanmak istenen mali yük kısmının hiç bir şekilde değiştirilmediği gözlemdi.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı`nın uluslararası danışmanlık şirketleriyle birlikte hazırladığı Türkiye Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı Taslağı, yeni vergiler ve tüketicinin sırtındaki mali yükü artıracak öneriler içerdiğini belirten EMO, yenilenebilir enerji kaynakları yerine kömür ve nükleer santrallara vurgu yapan taslağın, şirketlere yatırımlar yoluyla yeni kaynak aktarımları yapılmasının yolunun açılması için hazırlandığını vurgulandı. Ayrıca daha yeni kullanılmaya başlanan elektronik sayaçların 2020 yılına kadar "akıllı sayaçlar" ile değiştirilmesi önerisi de dikkati çeken diğer noktalardan.
Yeni taslağı inceleyen Elektrik Mühendisleri Odası`nın saptamaları şöyle:
Güncel Veriler Yok; Türkçe Hatalarına Devam: Her ne kadar bazı yanlışlıklar düzeltilmiş olsa da Eylem Planı halen güncel veriler ve mevzuattan uzak maddi hatalarla doludur. Örneğin serbest tüketici limiti için 2015 yılı değeri olan 4000 kWh esas alınmıştır. Oysa EPDK geçen yıl Aralık ayında 2016 yılı için serbest tüketici limitini yıllık 3.600 kWh olarak açıklamıştır. Taslakta "enerji etütçüleri" gibi Türkçede olmayan kavramlar korunmuş; dağıtım şirketleri yerine de çeviri diliyle "şebeke operatörleri" denilmeye devam edilmiştir.
Sayaç Sistemi Sil Baştan: Otomatik Sayaç Okuma Sistemi kapsamında abonelere takılan elektronik sayaçlar ekonomik ömrünü doldurmak bir yana yeni yeni kullanılmaya başlanmıştır. Bu sayaçların sil baştan "akıllı sayaçlar" ile değiştirilmesi verimlilik ile açıklanamayacak bir savurganlık olacaktır. Üstelik bu savurganlığın karşılığı tarifelere yansıtılan abonelerden tahsil edilecektir.
Olmayan Yönetmelik ve Güç Değeri: Lisanssız elektrik üretimine ilişkin yürürlükten kaldırılan 2011 tarihli yönetmelik referans alınmıştır.
Dışa Bağımlı ‘Verimlilik` Planı: Elektrik Sektörüne Genel Bakış Bölümü`nde artan enerji talebini karşılayabilmek ve enerji üretiminde dışa bağımlılığı azaltabilmek için geleceğe dönük büyük çaplı projeler yürütmekten söz edilmesine rağmen güneş ve rüzgâr olmak üzere hidrolik, jeotermal ve biyokütle gibi yenilenebilir enerji kaynaklarına yeterince vurgu yapılmıyor. Büyük projelere örnek olarak ise 3 nükleer enerji santrali ve Afşin Elbistan bölgesinde kurulması planlanan termik santraller gösteriliyor. Fakat dünyada nükleer santral yakıtını üreten ülke sayısı bu kadar azken nükleer santralin inşası halindeyken yakıtının dışardan alınacağı bir durumda nasıl bir dışa bağımlılığın durdurulacağı söyleminin gerçekçiliği de diğer can alıcı noktalardan biridir.
Şirketlere Sürekli Teşvik Mekanizması: Kayıp ve kaçak hedefleri sürekli yükseltilmekte, şirketlere yurttaşların cebinden örtülü kaynak aktarımı yapılmaktadır. Taslak şirketlere kayıp ve kaçakla mücadele için ayrıca yeni teşvikler verilmesini gündeme getirebilmektedir. Yatırımlarda esas olan ülkenin ihtiyacı değil, şirketlere kaynak aktarımı sağlanmasıdır. Üstelik taslakta kayıp ve kaçak hedefleri ya da enerjinin üretim ve sunumundaki verimlilik projelerine ilişkin hedef ya da öngörüler dahi bulunmamaktadır.
Trafo Çalışmasına ELDER Katkısı: "Trafolarda asgari performans standartlarının uygulanması" başlığı altında; mülkiyeti TEDAŞ`a ait olan tesislere TEDAŞ`ın değil de yasal hiçbir statüsü ve sorumluluğu olmamasına karşın Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği`nin (ELDER) önerileriyle standart getirilmesini anlamak mümkün değildir. Amaç enerji verimliliği mi, yoksa dağıtım şirketlerine yeni yatırım ortamı sağlamak mıdır?
Yeni Vergiler: Taslakta kurulması öngörülen Ulusal Enerji Verimliliği Fonu ve İklim Değişikliği Vergisi ile tüketicilere yeni yükler getirilmektedir.
(Birgun.net; 27.08.2016)
