NURETTİN BAKİ-Son dönemde yaşanan elektrik kesintileri, elektrik faturalarına yansıyan kayıp kaçak bedelleri, elektrik faturası tutarının yükselmesi ve bunun sonucunda her geçen gün tepkilerin artması üzerine, Ege Haber Gazetesi olarak Elektrik Mühendisleri Odası izmir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Mahir Ulutaş‘a yaşanan bu sıkıntıların nedenlerini ve çözümlerini sorduk.
Zam Oranı Yüzde 10,57 Oldu
Ulutaş, "Eski tarifede perakende tek zamanlı enerji bedeli olarak 1 KWh başına 18,5590 kuruş ödeyen Organize Sanayi Bölgeleri, yeni tarifede aynı hizmete yüzde 10,57‘lik zamla 20,5219 kuruş ödeyecekler. Yapılan hesaplamalar göre, enerji maliyeti sanayi kuruluşları için yüzde 6,7 artırılırken, perakende satış hizmet bedelinin de eklenmesiyle zam oranı yüzde 10,57‘ye çıkmıştır" dedi.Elektrik Mühendisleri Odası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Mahir Ulutaş, kayıp kaçak bedelleri ve zam nedeniyle sanayicinin cebinden 925.8 milyon TL fazla çıkacağını söyledi.
Son dönemde yaşanan elektrik kesintileri, elektrik faturalarına yansıyan kayıp kaçak bedelleri, elektrik faturası tutarının yükselmesi ve bunun sonucunda her geçen gün tepkilerin artması üzerine, Ege Haber Gazetesi olarak Elektrik Mühendisleri Odası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Mahir Ulutaş‘a yaşanan bu sıkıntıların nedenlerini ve çözümlerini sorduk.
"Kalemler Birleşti"
Öncelikle kayıp kaçak konusunu değerlendirmek isteyen Ulutaş, "Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu‘nun (EPDK) yayımlandığı ve 1 Ocak2016‘dan itibaren geçerli olan elektrik tarifesinde tüm bedeller, ‘dağıtım bedeli‘ ve ‘perakende enerji bedeli‘ adı altında birleştirildi. Perakende enerji bedeli kalemine eski tarifede perakende satış hizmet bedeli olarak yer alan bedel de eklendi. Aynı şekilde dağıtım bedeli adı altında içine eski tarifede iletim bedeli, kayıp ve kaçak bedeli, sayaç okuma bedeli ve dağıtım bedeli olarak yer alan kalemlerin tümü toplulaştırıldı. Yeni tarifeyi 1 Ekim-31 Aralık 2015 tarihleri arasında uygulanan tarifeyle karşılaştırdığımızda perakende enerji bedeli adı altında birleştirilen söz konusu iki kalemin toplamının yüzde 3,7 artış ile 0,20578 TL‘den 0,21343 TL‘ye yükseltildiğini görüyoruz. Yeni tarife yapısında eskiden fatura başına alınan 0,592 TL‘lik Sayaç Okuma Bedeli‘nin tekleştirilen dağıtım bedeli içine yaklaşık 200 kilovat saatlik (kWh) enerji tüketimine bir sayaç okuma bedeli düşecek şekilde düzenlendiğini görüyoruz. Yeni dönemde konutunda 200 kWh elektrik tüketen bir abonenin faturasına sayaç okuma bedeli de dâhil olmak üzere toplulaştırılan dağıtım bedeli yaklaşık yüzde 10 zam olarak yansıyacak" diye konuştu.
Zam Etkisi Büyüdü
Oluşan zamların sanayiye yansıması hakkında da görüşlerini ifade eden Ulutaş, " Odamız tarafından yapılan araştırma sonucunda söz konusu tarife değişikliğinin, tüketimi yüksek sanayi kullanıcılarına yansımasının ise daha büyük boyutlarda olduğu ortaya çıktı. Yapılan tarife değişikliği ile perakende enerji bedeli olarak birleştirilen kaleme eski tarifedeki perakende satış hizmet bedelinin aslında perakende satış hizmeti almayan kullanıcılar için de eklenmesi, zammın etkisinin büyümesine neden oldu. Serbest tüketici kapsamındaki kullanıcıların çoğu, tedarikçi firmalara eskiden ödemedikleri bu kalemi bundan böyle ödemek zorunda kalacaklar.
Serbest tüketici konumunda olan ve tedarikçisine perakende satış hizmet bedeli ödemeyen diğer tüm kullanıcılar gibi Organize Sanayi Bölgelerinin temin ettikleri enerjinin maliyeti söz konusu toplulaştırma nedeniyle fazladan arttı. Diğer 1 nolu görevli tedarik şirketinden enerji alan iletim sistemi kullanıcıları gibi eski tarifede perakende tek zamanlı enerji bedeli olarak 1 KWh başına 18,5590 kuruş ödeyen Organize Sanayi Bölgeleri, yeni tarifede perakende tek zamanlı enerji bedeli olarak yüzde 10,57‘lik zamla 20,5219 kuruş ödeyecekler. Eski tarifede 0,7233 kuruş olarak yer alan perakende satış hizmet bedelinin eklenmemesi halinde ise perakende tek zamanlı enerji bedeli olarak 19,7986 kuruş tahsil edilecek ve zam oranı yüzde 6,7‘de kalacaktı. Yapılan hesaplamalar göre, enerji maliyeti sanayi kuruluşları için yüzde 6,7 artırılırken, perakende satış hizmet bedelinin de eklenmesiyle zam oranı yüzde 10,57‘ye çıkmıştır. Aradaki fark tedarikçi firmanın kasasında kalacaktır" dedi. Sözlerine devam eden Ulutaş, Sanayi kullanıcıların yanı sıra serbest tüketici limitini aşan ticarethaneler ve konutlar gibi farklı abonelik gruplarındaki tüm serbest tüketicilerin karşı karşıya kaldığı bu sorunun yarattığı ek yük genel ekonomiyi bile olumsuz etkileyecek niteliktedir diyen Ulutaş, "EPDK‘nın 2014 yılına ilişkin hazırladığı Piyasa Gelişimi Raporu‘na göre serbest tüketicilerin yıllık 128 Teravaat saat (TWh ) enerji kullandığı belirtilmiştir. Daha önce "perakende satış hizmet bedeli" ödesin veya ödemesin tüm serbest tüketicilere 1 kWh için 0,7233 kuruş ek yük yaratacak bu tarife değişikliğinin yıllık maliyeti 2014 tüketimi baz alınsa bile 925,8 milyon TL‘ye ulaşacaktır. Söz konusu bedel ağırlıklı olarak sanayiciden alınarak, perakende satış şirketlerinin kasasına aktarılacaktır. Sanayi kuruluşlarına kaçınılmaz olarak yansıtılacak bu ek yük nedeniyle, iğneden ipliğe tüm sanayi ürünlerinin maliyetlerinin artması kaçınılmaz olacaktır" dedi.
Ege Bölgesi için kayıp kaçak oranlarının Türkiye‘nin ortalamasının altında olmasına rağmen geçen yıllara göre artığını dile getiren Ulutaş, "Bölgemize elektrik sağlayan GDZ Elektirk Dağıtım AŞ‘nin kayıp ve kaçak oranı 2014 yılında yüzde 8,38 olarak gerçekleşmiştir. Ancak 2014 yılında GDZ‘nin kayıp kaçak oranı yüzde 7,34‘e düşürmesinin hedeflendiği düşünülürse, bölgemiz açısından da hem elektrik şebekesin teknik kayıplarının önlenmesi hem de kaçak kullanım için daha alınması gereken önlemlerin olduğu anlaşılmaktadır" dedi.
Kesintilerin Temel Nedeni Bakımsızlık
Elektrik kesintileri ile ilgili de konuşan Ulutaş, "Elektrik dağıtım şirketlerinin özelleştirilmesi ve ener-ji alanında yaşanan serbestleştirme uygulamalarıyla birlikte yurttaş-ların kesintisiz ve kaliteli enerjiye ulaşmasında daha fazla sıkıntı yaşanmaya başlamıştır Elektrik Mühendisleri Odası‘na (EMO) ve özel olarak da Şubemize kesintiler ve enerji kalitesine ilişkin yansıyan şikâyetlerde artış yaşanmaktadır. Kesintilerin en temel nedeni bakım ve iyileştirme çalışmalarının yeter-sizliğidir. " diye konuştu.
Mahir Ulutaş: "Veriler, Kayıt Altına Alınmak Zorunda‘
Ulutaş, "Bir diğer temel sorun bu şirketlerin denetimi konusunda yaşanmaktadır. Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına ilişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği‘ne göre dağıtım şirketleri kesintilere ve enerji kalite-sine ilişkin verilen kayıt altına almak zorun-dadır. Yıllık kesinti süresinin yönetmelikle belirtilen süreleri aşması durumunda, kesintinin olduğu bölgedeki abonelere tazminat ödenmesi söz konusudur. Yönetmeliğe göre; dağıtım şirketi kendi kusurundan meydana gelen hasarlar, tazmin etmek veya cihazları tamir ettirmek zorundadır. EPDK, kesintilere ve enerji kalitesine ilişkin işleyen bir denetim mekanizması kurmamıştır. Bu nedenle hem kesintiler hem de enerji kalitesine ilişkin
(EGE HABER, 23.02.2016)
