"ENERJİDE Kamusalık" başlıklı oturumla devam eden 10. Enerji Sempozyumu‘nda konuşan Prof. Dr. Seyhan Erdoğdu, dünyada 1,3 milyar elektriğe ulaşamadığın söyledi. Enerjiye ulaşan milyonlarca insanın, enerjiyi satın alamadığını ve dünyanın "enerji yoksulluğu" sorunu olduğunu belirten Erdoğdu, enerjinin piyasada metalaşmaması, bir insan hakkı olarak görülmesi gerektiğini dile getirdi.
Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) adına Samsun‘da Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) tarafından düzenlenen 10. Enerji Sempozyumu devam ediyor. Modöratörlüğünü EMO Yürütme Kurulu Başkanı Hüseyin Yeşil‘in yaptığı "Enerjide Kamusalık" konulu 1‘inci oturumunda Prof. Dr. Aziz Konukman, Maden Mühendisi Mehmet Kayadelen ve Makine Mühendisleri Odası Enerji Çalışma Grubu Başkanı Oğuz Türkyılmaz, "Enerjide Toplum Yararı" başlıklı ortak bir bildiri sundu. Doç. Dr. Koray Yılmaz ise "Enerjinin Kamusallığım Politik İktisat Çerçevesinde Yeniden Düşünmek" başlıklı bir sunum yaptı.
"Enerji Yoksulluğu ve Sosyal Politika" başlıklı bir sunum yapan Prof. Dr. Seyyah Erdoğdu da enerji alandaki özelleştirme sürecinin, enerjiyi piyasada metalaştırması sonucu, enerji alanının temel bir insan hakkı olarak değil, satıcı ile müşterinin karşı karşıya geldiği bir alana dönüştüğüne vurgu yaptı.
‘Ulaşılabilir, kaliteli ve tüketilebilir enerji güvenlidir‘
Enerjinin herkese ulaştırılması gerektiğini belirten Erdoğdu, "Enerji güvenliği çok boyutlu tartışılıyor; ancak ben enerji yoksulluğu ve özelleştirme açısından ele alıyorum. Uzun vadede ulaşılabilir ve katili enerjinin sunulması, enerji güvenliğidir; ancak artık yeterli değil. Aynı zamanda geniş kesimler için tüketilebilir olması gerekir" dedi.
Milyarlarca insan elektriğe ulaşamıyor
"Enerji yoksunluğu" ve "Enerji yoksulluğu" şeklinde iki ayrı kavrama dikkat çeken Erdoğdu, "Enerji yoksunluğu" kavramının geçmiş dönemlerden kalma ve özellikle gelişmekte olan ülkeler ve kırsal bölgelerin enerjiye ulaşamama sorunu olduğunu dile getirdi. Erdoğdu, dünyada elektriğe ulaşamayan 1,3 milyar insan olduğunu ve bu rakamın 2030 yılına kadar azalmayacağını belirtti. Erdoğdu, elektriğe ulaşamayan insanların yüzde 30‘unun Asya ve Sahra bölgeleri ülkelerinde yaşadığı bilgisini paylaştı.
‘Enerjiye ulaşamama, enerjiyi satın alamama soruna dönüştü‘
Enerjiye ulaşamama sorununun günümüzde uygulanan neoliberal ve özelleştirme politikaları sonucu olduğuna vurgu yapan Erdoğdu, enerji yoksulluğuna yani enerjiyi satın alama sorununa dönüştüğünü söyledi.
‘Enerji sorunu kentte yaşayan yoksulların sorunu‘
Enerjinin pahalılığı dolayısıyla satın alamayan binlerce insanın var olduğunu ve bu sorunun kırsal bir sorundan çok kentte yaşayan yoksul insanların sorunu haline geldiğine işaret eden Erdoğdu, AB ülkeleri ve Türkiye‘de bu sorunun gün geçtikçe büyüdüğüne dikkat çekti. Türkiye‘de ortalama 10 milyon doğalgaz abonesi olduğunu ve bunlardan 1,7 milyon abonenin doğalgaz faturasını ödemediğini söyleyen Erdoğdu, 1,2 milyon aboneye ise gaz kesme işleminin uygulandığını belirtti.
Elektriğe zam asgari ücrete zamdan fazla
Özellikle kriz dönemlerinde enerji yoksulluğunun artığına vurgu yapan Erdoğdu, Türkiye‘de krizin ardından 2009 yılında ailelerin yüzde 10‘unun geçici olarak elektrik enerjisinden mahrum kaldığını, yüzde 36 arasını insanın elektriğinin tamamen kesildiğini ve ailelerin yüzde 55‘inin gıda harcamasının azaltarak, elektrik faturasını ödediğini paylaştı. 2007-2014 yılları arasında elektrik fiyatlarındaki reel artışın yüzde 33,9 olduğu ancak asgari ücrette ise sadece yüzde 19Tuk bir zam yapıldığı belirten Erdoğdu, bu dönemde enerji yoksulluğunun arttığını söyledi.
AB ülkelerinde 54 milyon enerji yoksulu
2008 krizinin ardından Türkiye‘de olduğu gibi Avrupa Birliği ülkelerinde de ciddi bir enerji yoksulluğu sorunun ortaya çıktığına işaret eden Erdoğdu, AB ülkeleri nüfusunun yüzde 10,8 yani 54 milyon insanın enerji yoksulu olduğunu ifade etti. Erdoğdu, Orta Avrupa ve Güney Avrupa ülkelerinde enerji yoksulu insan nüfusunun Avrupa‘nın geneline göre daha fazla olduğu paylaştı.
Enerjiye ulaşımdan çok satın almamamasından kaynaklı enerjinin bir sosyal politika alanına dönüştüğünü ifade eden Erdoğdu, enerji yoksulluğu sorununun çözümü için enerjinin bir insan hakkı olarak görülmesi gerektiğine vurgu yaptı.
(Güneydoğu Ekspres; 05.12.2015)
