Ege Bölgesi Sanayi Odası‘nın da desteklediği Kongre kapsamında gerçekleştirilen II. Güç ve Enerji Sistemleri Sempozyumu, III. Yapı Elektronik Sistemleri Sempozyumu; VIII. Ulusal Aydınlatma Sempozyumu ile güncel gelişmeler sektör temsilcileri ve katılımcılar ile paylaşıldı. Ege Bölgesi Sanayi Odası‘mn desteklediği IV. Elektrik Tesisat Kongre ve Sergisi kapsamında II. Güç ve Enerji Sempozyumu‘nun son günü 24 Ekim 2015 tarihinde "İletim Şebekesi ve 31 Mart Sistem Çökmesi" başlıklı panel düzenlendi.
EMO Enerji Birimi Başkanı Olgun Sakarya‘nın moderatörlüğünde gerçekleştirilen "İletim Şebekesi ve 31 Mart Sistem Çökmesi" paneline, Ege Bölgesi Sanayi Odası Yönetim Kurulu Sayman Üyesi, Enerji ve Enerji Verimliliği Çalışma Grubu Başkanı Hüseyin Vatansever, Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) temsilcisi Cem Salma, EMO İzmir Şube Enerji Komisyonu üyesi Sadettin Güldar ve TEİAŞ Araştırma Planlama ve Koordinasyon Dairesi Eski Başkanı Teoman Alptürk konuşmacı olarak katıldı.
ÇÖKEN SİSTEM NASIL HIZLI TOPARLANIR?
Panelde ilk olarak sunum yapan Cem Salma, sistem çökmesi sonrası TEİAŞ tarafından yapılan tespitleri katılımcılarla paylaştı. Arıza öncesinde Doğu ile Batı bölgelerini birbirine bağlan 11 iletim hattından 4‘ünün arıza ve bakım nedeniyle devre dışı olduğunu bildiren Salma, Kurşunlu Osmancık arasında bulunan hattın açmasıyla başlayan arızanın, 12 saniye sonra yurt içindeki tüm iletim şebekesinin çökmesine neden olduğunu söyledi. Avrupa şebekesinin kendini korumak için bağlantıyı kestiğini kaydeden Salma, "Böylece arıza Türkiye içinde izole edildi" dedi.
Sadettin Güldar ise, esas sıkıntının; ticari kaygılar ile yükün yoğun olduğu bölgelerdeki termik santralların devre dışında olması buna karşın ucuz üretim yapan doğu bölgesindeki HES‘lerin sistemde ağırlıklı olmasından kaynaklandığını ifade etti. Doğu- Batı arasındaki bu dengesiz dağılımın tek bir hattın açmasıyla birlikte sistem çökmesine neden olduğunu vurgulayan Güldar, "Gelinen noktada EPDK‘mn düzenleyici becerisinin gelişmediği ve elektrik enerjisinin kamuda olması gereken planlama ve yönetiminde zaaflar olduğunu ortaya koymuştur. Bölgemizde o an çalışan santrallar arızanın oluşmasından sonra şebeke sorunu nedeniyle devre dışı kalmışlardır" diye konuştu. Uzun iletim hatlarının bölünmesini ve trafo merkezlerinin çoğaltılarak arızaların oluştuğu bölgede izole edilebileceğini ifade eden Güldar, SCADA sisteminin de yenilenmesi ve veri iletim hızının yükseltilmesi, üretime yeniden başlanması için gerekli enerjiyi kendi üretebilecek "black start" özelliği olan santrallar ile "Sistem Toparlanması Yan Hizmet Anlaşması" yapılmasını istedi.
ZARAR BÜYÜK
EBSO Yönetim Kurulu Üyesi Vatansever ise, kesintinin tüm yurttaşlar gibi sanayicileri de mağdur ettiğine dikkat çekti. Yalnızca üretim kaybının yaşanmadığına aynı zamanda makine ve ham madde kayıplarını da olduğunu belirten Vatansever, İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesi‘ndeki zararı 3 milyon dolar olarak hesapladıklarını bildirdi.
Kesinti sonrasında benzer sistem çökmelerine karşı sanayicilerin alabilecekleri önlemlere yoğunlaştıklarını belirten Vatansever, kesintiden şebeke ile bağlantısı olmayan ve "ada modu"nda çalışan, kendi santralları bulunan fabrikaların etkilenmediğini vurguladı. Sanayicilerin yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı ve "ada modu"nda çalışabilen santrallara yönelmesini isteyen Vatansever, "dağıtık" şebeke yapısına geçilmesini önerdi.
HİZMET KAMUSAL
Elektrik enerjisinin sunumunun özel sektör eliyle yapılması durumunda da bir kamusal hizmet olduğunu vurgulayan Vatansever, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının artırılması için Ar-Ge çalışmalarının önemine dikkat çekti. Yenilenebilir enerji kaynaklarına ilişkin kullanılan ekipmanlarda yüzde 71.04 oranında ithal bağımlığı bulunduğunu aktaran Vatansever, enerjinin stratejik önceliği olduğunu belirterek yenilenebilir imalatı yapan firmaların 5. Bölge teşviğinden yararlanılması için yoğun bir mücadele verdiklerini belirtti.
TEİAŞ Araştırma Planlama ve Koordinasyon Dairesi Eski Başkanı Teoman Alptürk TEİAŞ‘in ilk kuruluşundan başlayarak kurumdaki tüm yapılanma süreçlerine şahit olduğunu anlatan Alptürk, planlama ve yetişmiş insan kaynağının önemine işaret etti. Birincil kaynakların özelliklerine ve bulundukları yerlere göre üretim planlaması yapılmasını isteyen Alptürk, "Üretim, iletim ve dağıtım aşamalarının bir bütün olarak ele alınması gerekir, eğer böyle yapılmaz ise sonuçta 31 Mart kesintisi yeniden yaşanır" diye konuştu.
STAND ZİYARETLERİ
Kongre bünyesinde açılan tüm standları tek tek ziyaret eden Hüseyin Vatansever, Enerji ve Enerji Verimliliği Çalışma Grubu, Enerji ve Elektrik Tesisatı Meslek Komitesi Üyesi GM Mühendislik firma sahibi Murat Güler‘den sunduğu ürün ve hizmetlere yönelik güncel ve ayrıntılı bilgi aldı. Gösterilen ilgiden memnun olduklarını belirten Güler, kongrenin yenilikleri takip etmek açısından sektör için faydalı olduğunu dile getirdi.
(EBSO HABER, 01.11.2015)
