Türkiye‘de dün sabah meydana gelen elekrik kesintisi nedeniyle yaşam dururken, sistemdeki çökmenin nedeni konusunda çeşitli olasılıklar dile getirildi. Elektrik iletim sisteminin kontrol edildiği Gölbaşı‘ndaki merkeze yönelik "sabo saldırıdan", İzmir Doğalgaz Çevrim Santlralı ile Soma B termik santralının devreden çıkmasıyla sistemin çöktüğüne kadar çeşitli olasılıklar gündeme geldi.
Türkiye genelinde elektrik dün saat 10.36‘da kesildi. Aralarında İstanbul, Ankara ve İzmir‘in de bulunduğu onlarca ilde elektrikler kesildi. Elektriği iran‘dan alan Van ve Hakkâri‘de büyük çapta kesinti olmadı. Pompa istasyonları çalışamadığı için bazı kentlere su verilmedi. Telefon, hızlı tren, tramvay, metrolar durdu. Hastane sistemleri çöktü. Vergi daireleri başta olmak üzere devlet dairelerinde işlem yapılamadı. Santraller de devreden çıktı.
Avrupa‘dan Koptuk
Elektrik Mühendisleri Odası Genel Merkez Müdürü Emre Metin kesinti nedeniyle ilgili olasılıkları şöyle sıraladı:
- Türkiye‘nin elektrik şebekesi ENTSO-E yani Avrupa elektrik şebekesi ile bağlı. Burada 2-3 yıldı ciddi sıkıntılar var. Bizim elektrik sistemindeki dengesizlik AB‘nin frekensını bozuyor. Edirne‘de Türkiye‘yi Avrupa‘ya, Avrupa‘yı Türkiye‘ye bağlayan şebekeyi kontrol eden röle, yani "sistammi açıp kapatan anahtar" var. Orda önceki gün arıza meydana geldi. Avrupa ağından koptuk. Aynı sorun yaşınmış olalabilir.
Merkez Gölbaşı‘nda
- Türkiye‘deki bütün trafo merkezlerinde röleler var. Bu röleler Gölbaşı‘ndeki enterkonnakta sisteminin bulunduğu merkezden yönetiliyor. Frekansta ciddi oynamalar meydana gelmişse röleler santralleri devreden çıkarmış olabilir.
_ Elektrik fiyatları günlük olarak belirleniyor. Bazı işletmeler fiyatı düşük bulunca teknik arızayı gerekçe gösterip sistemden çıkabiliyor. 2006 yılında özel santralların devreye girmemesi nedeniyle 13 ilde 6 saati aşan elektrik kesintileri yaşanmıştı.
Piyasa terörü var
- Bir "terör" varsa "Piyasa terörü" var. Bur sorun varsa piyasalaşmanın getirdiği sorun var. Santral işletmecileri elektrik fiyatlarını düşük bulduklarında, santralı devreden çıkarmayı daha karlı görüyor.
- İletim sisteminde bakım zafiyetleri var. Son tarifede yapılan değişiklikle faturadaki diğer kalemlerde artış yapılarken, iletim bedelinde düşüş oldu. Kamuya ait olan iletim ağları için tahsil edilen bedelden yapılan indirim, faturadaki diğer kalemlerde yapılan artışla dağıtım şirketleni aktırıldı.
Kayıp- Laçak İddiası
- Üretim tesislerine de sahip olan dağıtım şirketlerinin, TBMM‘deki kayıp ve kaçak bedelini yasalaştıran tasarının seçimler öncesinde geçirilmesi için hükümeti zorlamak üzere var olan kurulu gücü sisteme elektrik vermemek üzere kullandıkları da iddialar arasında.
1 Günü Bulabilir
- Sistemin devreye girmesi zaman alacaktır. Böyle durumlarda santrallar devreden çıkıyor. Yeniden devreye alınmaları ise zaman alıyor. Sistemin tamamen normale dönmesi 1 güna bulabilir.
EMO kesintilerin kısa süre önce Konya Şeker‘e satılan Soma B termik santrali ile Enka‘ya ait İzmir Doğalgaz Çevrim Santrali‘nin devreden çıkmış olmasından kaynaklanmış olabileceği bilgisine ulaştı.
(Cumhuriyet; 01.04.2015)
