Sondaj yapılsa felaket olmazdı 18 işçinin yaşamına mal olan Ermenek faciasının ‘doğal afet‘ olduğu iddialarının yalanlandığı raporda ‘kazanın meydana gelmesinde en büyük etken sondaj makinesiz çalışılmasıdır‘ ifadeleri kullanıldı. Raporda maden direklerinin de dokunma sonucu düşecek kadar zayıf hale geldiği anlatıldı
Karaman‘m Ermenek ilçesindeki kömür ocağında su baskını sonrası 18 işçinin hayatını kaybettiği olayla ilgili hazırlanan bilirkişi raporuna göre, çalışanların acil durumlarda kullanması için uygun ekipmanlarının olmadığı, jeneratörün gücü trafo gücüyle uyumlu seçilmediğinden su baskını sonrası gereken enerji ihtiyacını karşılayamadığı anlaşıldı. Çalışma yapılan kısımla eski imalat arasında güvenli mesafe bırakılmadığı için eski imalatlardan gelen şiddetli suyun toplu ölümlere neden olduğu ifade edildi.
Yönetmeliğe aykırı
Bilirkişi raporunda, kazaya sebep olan suyun eski göçükte depolanan, uzun süre bekleyerek kömürle reaksiyona giren ve kükürt oranı yükselen yeraltı rezervuar suyu olduğu ifade edilerek çalışma yapılan kısımla eski imalat arasında güvenli mesafe bırakılmadığı için eski imalatlardan gelen şiddetli suyun toplu ölümlere neden belirtildi. İmalat haritalarında yönetmeliğe aykırı davranıldığı vurgulanarak "Plan üzerine yapılan çalışmalar zamanında işlenmemiştir. Özellikle eski imalat bölgelerine yaklaşıldığında yapılan çalışmalar plan üzerine daha sıklıkla konulmalıdır. Plan üzerinde ölçüm tarihleri konulmamıştır. Vinç motorunun acil durumlarda durdurulmasını sağlayacak ‘acil durdurma butonu‘ erişim alanının dışındadır" ifadelerine yer verildi.
Basamakların yer yer bozularak kaygan hale geldiği, desandre içi tahkimatın yer yer bozulduğu, maden direklerinin dokunma sonucu düşecek hale geldiği anlatılan raporda, olabilecek yeraltı sulan ve eski imalat birikme sularının öngörülmeden üretim ve hazırlık çalışmalarının yapıldığına işaret edildi.
Raporda, "25 metre ve üzeri sondajlar yapılsaydı, bu denli büyük felaket yaşanmayacaktı. Su gelirinin belirlenmesiyle önlemler de beraberinde alınacaktı" denildi.
Tatbikat eksikliği
Tatbikatlarla ilgili olarak da şu görüşe yer verildi: "Yılda en az bir defa düzenli tatbikatlar yapıldığına dair bilgi ve belgeye rastlanmamıştır. Eğer bu tatbikatlar yapılmış olsaydı, çalışanlar acil durumda daha bilinçli hareket edebilirlerdi ve bu felaket meydana gelmezdi."
Raporda "Kazaya sebep olan su baskını kesinlikle ‘doğal afet‘ değildir. Su baskınına yol açan ana sebep, eski imalat bölgesinde yıllar içerisinde birikmiş olan suların çok büyük havuz görevi görmesi ve büyük bir hidrostatik basınç oluşmasına neden olmasıdır. Kazanın meydana gelmesinde en büyük etken sondaj makinesiz çalışılmasıdır" denildi.
Asli ve tali kusurlular
Raporda, eski imalat haritalarını firmanın arşivinde muhafaza etmeyen, yeni anlaşmayı Has Şekerler Madencilik ile yaparken eski haritaları vermeyen Ermenek Cenne Linyit Kömür İşletmeleri Yönetim Kurulu Başkanı ve Mesul Müdürü Abdullah Özbey, yasal olarak sondaj makinesi satın alması veya kiralaması gerektiği halde yapmadığı, ruhsat sahibi firma olarak arşivinden kaybolmuş olsa bile MİGEM‘den eski haritaları isteyip ilgili şirkete teslim etmediği için "asli kusurlu" sayıldı. Eski haritaları ilgili yerlerden istemeyen Has Şekerler Madencilik şirketinin sahibi ve Mesul Müdürü Saffet Uyar da kontrol sondaj makinesi bulundurmadığı için "asli kusurlu" görüldü. MİGEM heyeti, firmanın sondaj makinesi temin etmemiş olmasına rağmen ‘eksiklikler giderildi‘ diyerek olumlu raporu verdikleri için asli kusurlu görüldü. Ermenek Cenne Linyit Kömür İşletmeleri Mesul Müdürü Hüseyin Hüsnü Özbey, teknik nezaretçi maden mühendisi Ali Kurt ise "tali kusurlu" sayıldı.
(Milliyet; 23.02.2015)
