Uzmanlara göre, kış mevsiminde yeterli yağış düşmemesi ve barajlarda bulunan su seviyelerinin istenen düzeyde olmaması nedeniyle HES‘lerin elektrik üretimindeki payı düşebilir. Bu durumun, elektrik talebini karşılamak için diğer kaynaklara yönelme gereğini ortaya çıkardığını dile getiren uzmanlar, talebi karşılamak için en uygun alternatifin doğalgaz santralleri olduğunu belirtiyor.
AA muhabirinin konuya ilişkin sorularını yanıtlayan Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüsamettin Bulut, yağışların az olması sebebiyle baraj su seviyelerinin istenen düzeyde bulunmamasının HES‘lerden elektrik üretimi için bir problem olarak ortaya çıktığını belirterek, "Bu durum hidrolik santrallerden üretilecek elektriğin az olması demektir. Elektrik enerjisine olan talebi karşılamak için diğer enerji kaynaklarına yönelme olacaktır. Şu an için bu talebi karşılamak için tek alternatif doğalgaz santralleri gözükmektedir. Bu durum kış aylarının sonuna kadar devam edebilir ve elektrik üretiminde doğalgazın payını yüzde 50‘nin üstüne çıkaracaktır" diye konuştu.
Yerli kaynakların daha fazla kullanılması gerektiğini dile getiren Bulut, "Elektrik üretiminde kaynak kullanımı dışında bir problem bulunmuyor ve kurulu güç, talebi karşılayacak düzeyde olduğu için ülke genelinde bir elektrik kesintisi beklenmiyor. Ancak, yaz mevsiminde kayıt dışı aboneler, sulama ve klimalardan kaynaklanan aşırı güç talebi gibi nedenlerle elektrik kesintileri olması yüksek bir ihtimal" ifadelerini kullandı.
Bulut, yaşanacak elektrik kesintilerinin daha çok gün içinde, pik yükün olduğu saatlerde yaşanabileceğini ve bunun da bazen 2-3 saati bulabileceğini dile getirdi.
Prof. Dr. Hüsamettin Bulut, kuraklığın HES‘lerdeki elektrik üretimini azaltacağını ve üretimin doğalgaz ve termik santrallere kayacağını vurgulayarak, "Doğalgaz ve termik santrallerde kullanılan kömürlerin bir kısmının ithal olması ve bu kaynaklarda tamamen dışa bağlı olmamız elektrik maliyetinde artışa sebep olmaktadır. Çünkü hidrolik santraller elektrik maliyetlerini azaltmaktadır. Dolayısıyla kuraklık enerji sektörüne maliyet olarak etki edecektir" dedi.
- "HES kaynaklı elektrik üretiminde sorun yaşanması kaçınılmaz bir sorun"
Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Yeşil ise 2013 yılı verilerine göre, elektrik enerjisi üretiminin yüzde 57,9‘unun ithal kaynak kullanılarak gerçekleştirildiğini hatırlattı.
Yeşil, 2013 yılının aralık ayında doğalgaz arzında yaşanan sorunlar nedeniyle HES kaynaklı elektrik üretiminde 2012 yılı aralık ayına göre yaklaşık 1,6 milyar kilovatsaat, 2013 yılı kasım ayına göre ise yaklaşık 2 milyar kilovatsaat fazla üretim yapıldığını bildirdi.
Geçen yılın aralık ayında gerçekleşen HES kaynaklı elektrik üretiminin su kaynaklarında eksilmeye neden olduğunu belirten Yeşil, 2014 yılının ilk dört ayında su gelirlerinde (yağışlarda) beklenen artışlar yakalanamayınca, yaz aylarında HES kaynaklı elektrik üretiminde sorun yaşanmasının kaçınılmaz bir sorun olduğunu ifade etti.
Mevcut kömür ve doğalgaz santrallerinde üretim kapasitesinin artışı yoluna gidilmesinin bir çözüm olabileceğinin altını çizen Yeşil, elektrik enerjisi ithalatı ve enerji verimliliği konusunda kamuoyunu bilgilendirmenin diğer çözüm yolları olduğunu dile getirdi.
Yeşil, elektrik ithalatına ilişkin, "Ülkemiz 2012 yılında fazladan (ithalat-ihracat farkı olarak) yaklaşık olarak 2,87 milyar kilovatsaat elektrik enerjisi ithal etmişken. bu rakam 2013 yılında yaklaşık 6,19 milyar kilovatsaat olarak gerçekleşmiştir. Bu miktarı daha da yukarı çekmek ve enterkonneksiyon iletim hatlarının kapasitelerinin elverdiği ölçüde daha fazla elektrik ithal ederek sorun giderilmeye çalışılacaktır. Ancak burada göz önüne alınması gereken husus uluslararası bağlantıyı oluşturan iletim hatlarının kapasitelerinin sınırlı olmasıdır" değerlendirmesinde bulundu.
- İstatistiklerle Türkiye‘de elektrik üretim ve tüketim dağılımı
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre, Türkiye‘nin 2013 yılında elektrik üretiminin yüzde 44‘ü doğalgaz ile sağlanırken, geriye kalan üretim HES‘ler, yerli taş kömürü ve linyit gibi kaynaklardan elde edildi. Elektrik üretiminde en büyük paya sahip kaynağın doğalgaz olduğu dikkate alındığında ise yaz aylarında kısa süreli elektrik kesintilerinin öngörülebileceği belirtiliyor.
Türkiye Elektrik İletim A.Ş.‘nin yayınladığı istatistiklerde, 2013 yılında Türkiye‘deki elektrik tüketiminin, bir önceki yıla göre yüzde 1,3 düzeyinde artış göstererek 245,4 milyar kilovatsaat olduğu belirtilmişti. 2013 yılında tükettiği elektrik miktarıyla dünyada 15. sırada olan Türkiye‘nin, bu yıl ise yaklaşık 260 milyar kilovatsaat elektrik tüketeceği tahmin ediliyor. Türkiye‘de elektrik enerjisine olan talep yıllık yüzde 7 artış hızı gösteriyor.
(Hakimiyet.com; 03.06.2014)
