Hepsi özelleştirildi
Türkiye‘deki elektrik dağıtım bölgeleri toplam 12.7 milyar dolara özelleştirilmişti. Elektriği artık devlet değil özel sektör dağıtıyor. Özelleştirmelerin ardından elektrikte yüzde 70‘i aşan kayıp-kaçağın önüne geçileceği hesap ediliyordu. Fakat hesap tutmadı. Özelikle Doğu ve Güneydoğu‘da kayıp kaçak oranları yüksek seyretmeye devam etti. Enerji yönetimi de kaçağın önüne geçmek üzere yeni önlemler için düğmeye bastı.
Asgari miktar olacak
Enerji yönetimi tarafından hazırlanan yasa taslağına göre; Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), kayıp-kaçağın ülke ortalamasının (2014 için yüzde 12 belirlenmişti) üstünde olduğu illerde abone grupları bazında aylık asgari elektrik tüketim miktarı belirleyecek. Örneğin; ayda 150 lira elektrik tüketen abone 20 lira ödeyemeyeceği gibi, 30 liralık tüketimi olan, belirlenen asgari tutarın altında ödeme yapamayacak.
En fazla Dicle‘de
Enerji Bakanlığı‘nın verilerine göre; bu kapsama kayıp-kaçak elektrikte ülke ortalamasından daha yüksekte bulunan Dicle, Van Gölü ve Araş bölgeleri giriyor. Dicle bölgesi elektrikte yüzde 70.70 kayıp-kaçak oranıyla ilk şurada. Dicle‘yi yüzde 53 ile Van Gölü, yüzde 27 ile Araş takip ediyor. Bu bölgeleri alan şirketler, daha önce EPDK‘ya başvurarak kayıp-kaçak hedeflerinin yükseltilmesini istemişti.
Hedef tutmayınca para cepten çıkıyor
Dağıtım şirketi, kayıp-kaçak oranını hedefin altına düşürürse para şirketin cebine kalıyor. Tersi durumda ise bu para şirketin cebinden çıkıyor. Yani kayıp-kaçağın parasını ceplerinden ödüyor. Yeni bir düzenlemeyle kayıp-kaçak oranının yükseltilmesi şirketlerin gelirini artıracak. Ancak halen ayda 10, yılda 120 lira kayıp-kaçak bedeli ödeyen Türkiye genelindeki abonenin cebinden daha fazla para çıkacak.
‘İptali için dava açarız‘
Taslak aşamasındaki düzenlemeye tepki gösteren Elektrik Mühendisleri Odası Başkanı Hüseyin Yeşil şöyle dedi:
"Bu çok yanlış bir uygulama olur. Vatandaşlar arasında ayrım yaratır. Bu ancak o bölgelede ihaleyi alan firmalara yapılacak bir kıyak anlamına gelir. Hani ihaleyi alan bu şirketler kayıp-kaçağı önleyecekti? Kayıp ortadan kalkınca ucuz elektrik olacaktı ama tam tersi oldu. Kaçak tespit edilemediği için herkesin cezalandırılması doğru değil. Böyle bir düzenleme olursa iptali için her türlü mücadeleyi veririz."
(Posta; 08.05.2014)