Erdoğanın oğlu ile ses kaydı Türkiyeyi allak bullak etti. Başbakan "Montaj, dublaj" derken muhalefet gerçek olduğundan emin... BAŞBAKAN Erdoğanın 17 Aralık sabahı oğlu Bilali arayarak evindeki paraları taşımasını istediği ses kaydı, ortalığı karıştırdı. Erdoğan, ses kaydı için paralel yapıyı suçlayarak "Montaj, dublaj. Robot lobisi tivitlerle vuracak" dedi. Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma başlattı.
KILIÇDAROĞLU ses kaydını birkaç yerden teyid ettiklerini ve gerçek olduğunu söyledi. "Ya istifa et ya da yurtdışına kaç" diyen Kılıçdaroğlu, kaydın tamamını dinletti. Bahçeli, "Başbakanın kanun kaçağı oğluyla yaptığı konuşmalar akıllara durgunluk vermiştir" ifadesini kullandı
"Doğruysa istifa etmeli
Cihanerden deliller karartılabilir uyarısı Abdüllatif Şener: O Ses Basbakanın, Eski TBMM başkanlarından Hüsamettin Cindoruk, söz konusu ses kaydından sonra TBMMde yürütülmesi gereken prosedürü anlattı. Erdoğanın soruşturmanın selameti açısından istifa etmesi gerektiğini vurgulayan Cindoruk, TBMMnin gensoru kurumunu işletmesinin ve Cumhuriyet Savcılarının fezleke hazırlamasının da şart olduğunu söyledi: "Bizim hukukumuza göre Ağır Ceza Mahkemeleri nezdindeki bütün savcılar bunu yapabilir."
ERDOĞAN İSPATLASIN
Erdoğanın ses kaydının gerçek olmadığına ilişkin açıklamasına da değerlendiren Cindoruk, "Gerçek olmadığını ispat külfiyeti Başbakana aittir. Kendisine ve çocuklarına ait böyle bir kayıt, aksini ispat etmediği takdirde siyaseten her an karşısına çıkar, ona sıkıntı verir. Montaj olduğunu söylüyor. Bunu, bilimsel olarak şüphe bırakmayacak şekilde kanıtlamak zorundadır" diye konuştu. AKPnin kurucularından, eski Devlet Bakanı Abdüllatif Şener de ses kaydını Karşıya yorumladı: "Bu ses kayıtlarını ben de dinledim. Benim kanaatime göre, tereddüt edecek bir durum yok gibi görünüyor. Refleksiyle, tonlamalarıyla, tereddüt ettiği noktaları izah etme biçimiyle, öteden beri yanında çalışmış ve çok defa telefon görüşmelerine muhatap olmuş biri olarak benim kişisel kanaatim bu seslerde bir tereddüt yok." CHP Denizli Milletvekili ve eski Erzincan Cumhuriyet Başsavcısı İlhan Cihaner, gündemi sarsan ses kaydını hem hukuki, hem siyasi yönden değerlendirdi. Cihaner, Tvvitter hesabından yaptığı açıklamada, "İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı derhal soruşturmanın gizliliğini kaldırmalıdır. Başsavcılık, Bilal Erdoğanın telefonlarının dinlenip dinlenmediğini açıklamalıdır. Dinleme yapılmışsa, savcılığın elindeki kayıtlar ayrıntılarıyla -süre, zaman, yer, görüşülen numaralar gibi- kamuoyuna açıklanmalıdır. TİB ve GSM operatörü (ya da Telekom) derhal, ilgili telefonların ayrıntılarını (süre, zaman, yer, görüşülen numaralar) açıklamalıdır. Aynı bilgilerin açıklanmasını Hükümet de talep etmelidir. Bu bilgiler bir kaç saat içerisinde kamuoyu ile paylaşılmaz ise delillerle oynandığı şüphesi giderilemez."
"MECLİSE GELSİN"
Söz konusu kayıtların yasal bir adli dinleme sonucu elde edilmiş olsa adli soruşturmada delil olarak kullanılamayacağını ancak bu dinlemelerden yola çıkılarak yapılacak aramalarda ele geçirilecek para gibi unsurların kati delil olacağını vurgulayan Cihaner, "Bu nedenle soruşturmanın gizliliği derhal kaldırılıp fezlekeler Meclise gönderilmelidir" uyarısı yaptı. Başbakan Tayyip Erdoğanın oğlu Bilal Erdoğan ile konuşmasının ses kaydının gerçek olup olmadığı tartışmaları sürerken, konunun uzmanları Karşıya konuştu. Uzmanlar, birçok bilimsel verinin kaydın gerçek olduğu izlenimi yarattığını vurguladı ancak buna karşın ayrıntılı ses analizi yapılması gerektiğinin altını çizdi.
IŞIK HIZINA ULAŞMAKLA AYNI ŞEY
Ses mühendisi Bülent Taban: Türkiyede bu tarz diyalog montajını yapabilen en iyi isimlerden biriyim. 20 yıldır bu mesleği icra ediyorum. Önceki gece internete düşen ses kaydını elimdeki bütün yazılımlarla inceledim ve montaj olduğu kanısına varmadım. Zaten teorik olarak imkansız, bu kadar uzun bir montajla, yada taklitle bu kadar uzun komplike bir ses yapamazsınız. Ayrıca belli teknik konular var: Montaj yada taklit yapıldığı takdirde, bankalar arandığında karşınıza otomatik sekreter çıkar ve robotik bir sesle kayda girilir, bu da telesekreterden sadece birazcık daha doğal olur." "Daha önce çalıştığım işlerde nitelikleri değiştirmek için kelimelerle oynuyorduk. Örneğin; gerilimi gelirim yapabilirsin, 30 bin Euroyu 30 milyon Euro yapabilirsin. Ama komplike bir cümle ve böyle karmaşık bir şey yapmak teorik olarak imkansız. Işık hızıyla hemen hemen aynı şey. Zamanında Savaş Ay kanser olduğu için, kendi sesini başka bir sese benzetebilir miyiz üzerine bir araştırma yapmıştım. YTÜde ses benzetilmesi üzerine makale okudum. Bir cümle için 6 ay uğraşmak gerekiyor dediler. Ama sadece ses benzetilebiliyor. Konuşma üslubu, artikülasyon, yöresel ağız faktörleri işin içine girince imkansız dediler. Hatta Tayyip Erdoğanın belli harflerde çıkan bazı şeyleri var. Onları yapabilmek robotik bir şey olur. Robotik bir ses benzetebilirsin, ama Tayyip Erdoğan ilk defa duyduğumuz biri olmadığı için böyle bir şey olamaz. Hollywoodda bile böyle bir özellik yok."
DİP SES TESTİ: KAYIT DOĞRU
Ses mühendisi Özgür Sakar: "Bazıları dijital ya da değiştirilmiş diyor. Ancak dijitalde ses benzetme belli bir dereceye kadar mümkündür; yani birebir benzetmek AKP Hükümetinin eski Kültür Bakanı, İstanbul Bağımsız Milletvekili Ertuğrul Günay; Karşı Gazeteye söz konusu ses kaydını şöyle değerlendirdi: "Gerçekten ben çok üzüntü ile dinledim bu kayıtları. Ülkemizin Başbakanı ve onun yakın aile çevresinin bu tür ses kayıtları ile toplumun gündemine gelmesini doğrusu içtenlikle hiç arzu etmezdim. Ancak 17 Aralıktan bu yana Basbakanın bu yolsuzluk soruşturmalarının önünü kesmek için sergilediği üstün gayret akşam Ertuğrul Günay/ dinlediğimiz kayıtların da doğru olduğu konunda kuşkuları kuvvetlendiriyor. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığımn olaya el koyması ve bu kayıtların gerçekliği konusunda en üst düzey teknik inceleme ile toplumu bilgilendirmesi gerekir. Bu kayıtlar doğru ise başka hiçbir şey beklemeksizin sayın Erdoğanın da Başbakanlıktan istifa etmesi gerekir. Doğru olmamasını temenni ederim insan olarak... Ama bir hukukçu olarak ve bir ^BL parlamento üyesi olarak böyle bir hukuki incelemeye ihtiyaç olduğunun da altını çizmek isterim..." bilimsel olarak asla mümkün değil. Başbakanlık montaj açıklaması yaptı; ancak, her kaydın, her ortamın kendine ait bir dip sesi vardır. Bu dip sesler, ortamın parmak izi niteliğindedir. Konuşmalar montajlansaydı, dip seslerin farkın çıkardı. Dip ses çok kolay tespit edilebilir ve güvenlidir. Ben dinlediğimde farklı bir dip sesi almadım. Varsayalım bunlar tek bir konuşmaydı ve kesilip montajlandı. Kelime geçişlerinden anlaşılırdı. Taklit ya da değişiklik olsa bile bilimsel testlerle ispatı çok basit. İspatını ise Başbakanlık yapmak zorunda."
DUYGU ANALİZİ TUTARLI
Elektrik Elektronik Mühendisi Ömürhan Soysal: "Duygu analizi bağlamında kaydın geneline baktığınızda doğallığına dair şüphe uyandırmıyor. Başbakanın duygusal tepkileri, normalde gösterdiği tepkilere benzer şekilde duyuluyor. Yine de kayıtlarda Başbakanın hep benzer ses tonlarıyla konuşması, kaydın güvenirliğine dair soru işareti de yaratıyor. Bunların tam olarak aydınlatılması için ayrıntılı ses analizleri yapılmalı. Bu çalışmaları rahatlıkla Emniyet, TÜBİTAK ve teknik üniversiteler yürütebilir."
Dünya bunu konuşuyor
BAŞBAKAN Tayyip Erdoğan ile oğlu Bilal Erdoğan arasında geçtiği iddia edilen ses kayıtları dünya basınında da geniş yer buldu. Reuters haber ajansı, Bilal Erdoğanın para erittiği iddialarına yer verdi. İngiliz The Times gazetesi, kaydın en ses getiren ve en zarar vericisi olduğu yazdı. Telegraph gazetesi, ses kayıtlarındaki para eritme diyaloglarına vurgu yaptı. Washington Post gazetesi, muhalefetin Başbakanı istifaya çağırdığını öne çıkardı. Neredeyse tüm yabancı ajanslarda; muhalefetin Başbakan Erdoğanın istifasını istediği de flaş gelişme olarak yer aldı. Bu arada Suriye medyasında da haber, geniş yer bulurken, muhalefetin yaptığı istifa çağrısına vurguda bulunuldu.
