Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), Uluslararası Thorstein Veblen Derneği ve Sabancı Üniversitesi tarafindan Yıldız Teknik Üniversitesi‘nde mühendis örgütleri açısından farklı bir yere sahip olan Veblen‘in düşüncelerinin tartışılacağı iki günlük bir sempozyum gerçekleştirilecek. Norveç‘ten ABD "ye göç eden bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen ve 1857-1929 tarihleri arasında yaşamış olan iktisatçı, düşünür ve eğitimci Thorstein Veblen, kapitalizmin krizinin tüm dünyayı sardığı bir dönemde kuramları ve kavramlarıyla bugüne ışık tutmaya çalışacak. Sempozyum bugün başlayacak ve yarın sona erecek.
Sempozyum, araştırmacıları, akademisyenleri, lisansüstü öğrencilerini, eylemcileri ve "mühendisleri" bir araya getirerek, Veblen‘in finansallaşmış kapitalizm, finansal krizler ve kapitalizmin tahripkâr doğası üzerine ileri sürdükleri ile onun akılcı bir iktisadi düzenin kurulmasında "mühendislere" biçtiği rol ve bu bağlamda ister devrimci bir altüst oluşla, isterse de reformist düzenlemelerle olsun, politik yoldan dünyayı değiştirmenin zorluğuna dair duyduğu ciddi kuramsal şüpheleri hakkında tartışmalarını sağlayacak bilimsel bir zemin sunmayı amaçlıyor.
AKILCI BİR İKTİSADİ SİSTEM İNŞA ETMEK
Sempozyum Veblen‘in insanların yağmacı egemen sınıfın iktidarını destekleyen bir dizi gelenekçi, duygusal ve gizemli inançlarca büyülenmiş ve zincirlenmiş özneler olarak kavramasına dayanan kurumsalcılığını anlamak açısından da zengin açılımlar sunmayı amaçlıyor. Veblen‘in eserleri, Marx‘ın eserleri gibi, alışkanlıkları gereği tutucu olan insanların toplumsal olarak akılcı bir iktisadi sistemi inşa etmek üzere hareketlenebileceklerine dair bir sorgulamayı gündeme getiriyor.
VEBLEN‘İN ‘BAŞKALDIRMA CESARETİ‘ BİR UMUT OLABİLİR Mİ?
EMO düzenleyeceği sempozyumla Veblen‘in siyasi görüşlerini dillendirirken kullandığı "asilik cüretkârlığı ya da "başkaldırma cesareti" olarak Türkçeleştirilebilecek kavrayışı, dünyayı değiştirme mücadelesine bir umut ya da ışık tutabilir mi? sorusuna cevap aramayı hedefliyor: İçinden geçmekte olduğumuz derin finansal bunalım neticesinde, kapitalizmin tahripkâr doğası hiç olmadığı kadar açıkça gözlenebildiğinden, bu tür bir sorgulama için bundan daha uygun bir zaman düşünmek belki de mümkün değildir. Acaba, Veblen‘in siyasi görüşlerini dillendirirken kullandığı "asilik cüretkârlığı ya da "başkaldırma cesareti" olarak Türkçeleştirilebilecek kavrayışı, dünyayı değiştirme mücadelesine bir umut ya da ışık tutabilir mi? Yoksa Veblen‘i sadece kapitalizmi akıldışı bir iktisadi ve toplumsal sistem olarak eleştirmiş bir düşünür olarak tanımlayıp, dünyayı değiştirme mücadelesinde Marksizm başta olmak üzere başka yönlere ve arayışlara yönelmek daha mı anlamlı olacaktır?"
Kapitalizmin eleştirisi içerisinde mühendislere biçtiği rol ile eleştirel kuramcılar arasında mühendis örgütleri açışından farklı bir yere sahip olan Veblen‘in düşüncelerinin tartışılacağı sempozyum uluslararası çerçevede gerçekleştirilecek.
SEMPOZYUM PROGRAMI
SEMPOZYUM çalışmaları 6 Temmuz 2012 tarihinde saat 08:30-09:30 arasında yapılacak kayıt işlemlerinin ardından EMO MİSEM Daimi Komisyon Başkanı Orhan Örücü, EMO Yönetim Kurulu Başkanı Cengiz Göltaş, TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Soğancı, Uluslararası Thorstein Veblen Derneği Başkanı Prof. Sidney Plotkin ve Prof. Dr. Ahmet Öncü‘nün konuşmaları ile başlayacak. Açılış konuşmalarının ardından TMMOB Yönetim Kurulu eski başkanlarından Kaya Güvenç "TMMOB Tarihi" başlıklı açılış bildirisini sunacak, öğleden sonra sempozyum çalışmaları Prof. Dr. Ahmet öncü‘nün yöneteceği "Amerika‘da Kapitalizm, İktisat ve Veblen" başlıklı oturum ile devam edecek. Prof. Michael Hudson "Veblen‘in Kurumsala Rant Teorisi", Prof. Dr. Michael Perelman "Thorstein Veblen: Bir Amerikan İktisadi Bağlamı" ve Uluslararası Thorstein Veblen Derneği Başkanı Prof. Dr. Sidney Plotkin "Thorstein Veblen ve İtaatsizlik Siyaseti" başlıklı sunumlarını gerçekleştirecekler.
YENİ BÜYÜME YENİ AYLAK SINIF
Prof. Dr. Aziz Konukman‘ın yöneteceği "Kapitalizm: Veblen‘den Bugüne Değişen Ne?" başlıklı oturum ise günün ikinci oturumu olarak sempozyum programında yer alıyor. Bu oturumda Raza Naeem "Pakistan‘ın Yeni Büyüme Çerçevesi" "Yeni Aylak Sınıf Teorisi", Prof. Dr. William Waller "Thorstein Veblen, Ticari Girişim ve Finansal Kriz", Dr. Sabri Öncü "Veblen Dağarcığıyla Küresel Mali Krize Bir Bakış" ve Yrd. Doç. Dr. F. Eray Düzenli " İşçilik, Emek ve Sermaye" başlıklı sunumları ile konuya ışık tutmaya çalışacaklar. Günün son etkinliği olarak Dette Glashouvver ve İclal Akçay‘ın rol aldığı "Money and Enough" adlı tiyatro oyunu sergilenecek.
İkinci gün çalışmaları "Günümüz Kapitalizmine Veblen‘le Bakmak" başlıklı oturum ile başlayacak. Sabri Öncü‘nün yöneteceği oturum kapsamında Dr. Ross Mitchell "Tabandan Demokratik Değişim İçin Dost ve Düşman Olarak Veblen‘in Efendisiz İnsanı", Anita Oğurlu "Bir Gülümseme ile Sabotaj: VVaitrose ve Sıradan İnsan" ve Dr. Çağla Diner "Batman‘daki Mikrokredi Programları: Nasıl Anlamlandırılmak?" başlıklı sunumlarını gerçekleştirecekler.
KRİZ VE VEBLEN
Bu oturumundan sonra Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu‘nun yöneteceği "Kapitalizmin Krizi, Toplumsal Tepkiler ve Veblen" başlıklı oturum düzenlenecek. Bu oturumda Prof. Dr. Erol Balkan "Wall Street‘i İşgal Et!", Prof. Dr. İzzettin Önder "Veblen‘in "Devrimci Bir Altüst Oluş Tehlikesi Görüşünün Günümüz Koşullarında Yorumlanması", Dr.Gülenay Dinar "Veblen‘in Analizinde Endüstriyel ve Finansal Faaliyetler Arasındaki İkilem ve Kapitalizmin İstikrarsızlığı", Yrd. Doç. Dr. Bahar Araz Takay ve Dr. Derya Güler Aydın ise "Marx ve Veblen Starbucks‘da Karşılaşırsa" konulu sunumlarını yapacaklar.
KAPİTALİZM VE MÜHENDİSLER
Sempozyumun son oturumu olan EMO Yönetim Kurulu Başkanı Cengiz Göltaş‘ın yöneteceği "Türkiye‘de Sınıflar, Mühendisler ve Kapitalizm" başlıklı oturumda, Prof. Dr. Ahmet Öncü "Türkiye‘de Anti-Kapitalist Mühendis Kimliğinin Oluşumu ve Evrimi: Veblenci Bir Yorum", Prof. Dr. A. Haşim Köse ve Faik Yücel Günaydın "Türkiye‘de Mühendislerin Sınıf Yapıları Üzerine Gözlemler" ile Prof. Dr. A. Haşim Köse ve Serdal Bahçe" Türkiye‘de Sınıflar" başlıklı sunumlarını gerçekleştirecekler. Sempozyum çalışmaları "Bir İktisadi Düzen için Mühendisler ne Yapabilir?" başlıklı forum ile tamamlanacak. Forum Prof. Dr. Ahmet Öncü‘nün "Ouo Vadis? Günümüzde Mühendislerin Sorumlulukları ve Görevleri" başlıklı konuşması ile açılacak. Açılış konuşmasının ardından katılımcılar da fikirlerini paylaşma olanağı bulacak.
(Birgün; 05.07.2012)
