Başkent Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Bölümü öğrencileri Ege Alkan ve Süheyla Ahsen Yıldırım, ALS hastaların kafalarını sağa veya sola çevirmesiyle televizyonu açabilmelerini sağlayan bir sistem kurdu.
ANKARA - Sistemi geliştiren öğrencilerden Ege Alkan sistemi kurmalarının amacının ALS hastalarına hayatı yaşanır kılmak olduğunu söyledi.
EMO Ankara Şubesi ve ODTÜ tarafından 29-30 Haziran 1 Temmuz 2012 tarihlerinde yapılacak Bitirme Projeleri Sergisi 2012 ve İlk Bildiriler Konferansı çerçevesinde proje hazırlayan Başkent Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Bölümü Öğrencileri Ege Alkan ve Süheyla Ahsen Yıldırım, projelerini DİHA‘ya anlattı. Alkan ve Yıldırım, "Felçli hastaların bilgisayar kullanımı için sistem geliştirilmesi" adıyla hazırladıkları proje ile bütün vücudu felç olan ve sadece başını oynatabilen hastaların kafa hareketi ile birilerine ihtiyaç duymadan bazı işlerini halletmesini amaçlıyor.
‘Bu proje ile ALS hastaları kendi işlerini halledebilecek‘
Öğrencilerden Ege Alkan, bu proje ile temel amaçlarının felçli hastaların hayatını kolaylaştırmak olduğunun altını çizerken yaptıkları projenin hayata geçmesi ile birlikte felçli hastaların annesine, babasına, ablasına ve benzeri kişiler ihtiyaç duymadan birçok işini halletmesini amaçladıklarını vurguladı. Alkan, hazırladıkları projede iki tür yazılım kullandıklarını belirterek, "Öncelikle hastanın kafa hareketlerinin yönünü oluşturmak için yönleri algılayabilecek bir yazılım geliştirdik. Sonra görüntüyü alıp gözleri bularak orada komut oluşturduk. Daha sonra ise, bu komutları algılamak ve yönlere göre hareket edebilmesini sağlamak için bir cihaz geliştirdik. Televizyon üzerinden gittiğimiz için öncelikle televizyonun ilk aşamasını bu sisteme monte ettik. Yani matluptan aldığımız yani kafa hareketinden aldığımız görüntüyü komut ile bu devre aracılığı ile televizyona aktarıyoruz ve aradaki iletişimi sağlıyoruz. Böylece hasta kafasını sağa çevirdiğinde karşısına konulmuş kamera o hareketi komut ile cihaza, cihaz da televizyona aktararak televizyonun açılmasını sağlayacak." dedi.
Sistemin maliyeti 300 lira
Bu sistemi araştırırken mevcut olan sistemleri de araştırdıklarını belirten Alkan, ALS hastaları için yapılan diğer sistemlerin sadece tek bir iş veya cihaz için yapıldığını, ancak kendilerinin bu sistemi geliştirdikleri taktirde evdeki akılı ve elektronik birçok cihazı aynı anda kontrol edebileceklerini söyledi. Diğer sistemlere göre maliyetinin de çok düşük olduğunun altını çizen Alkan, diğer sistemlerin 5 yüz dolardan başladığını ancak kendi sistemlerini 3 yüz liraya mal ettiklerini belirtti.
‘Amacımız felçli hastaların yaşam standardını yükseltmek‘
Süheyla Ahsen Yıldırım ise projenin hem yazılım hem de donanım kısımlarının olmasından kaynaklı olarak iki kişi ile bu projeyi yürüttüklerini belirterek son bir yıldır bu proje üzerinde çalıştıklarını ifade etti. "Felçli hastaların bilgisayar kullanımı için sistem geliştirilmesi" projesinin aynı zamanda TÜBİTAK destekli bir proje olduğunu dile getiren Yıldırım, "Biz bu projeye başlarken temel amacımız hem felçli hastaların yaşam standartlarını yükseltebilmek hem de yakınlarının yaşam standartlarını yükseltebilmek adına bu projeyi yapmaya karar verdik" dedi. Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS) hastaları için bu projeyi hayata geçirmek istediklerinin altını çizen Yıldırım, ALS hastalarının hastalıklarının sekizinci aşamasında yani en kötü aşaması olan sadece kafalarını oynatabilme durumlarını düşünerek bu sistem üzerinden çalıştıklarını vurguladı.
‘Hasta kafasını sağa çevirdiğinde televizyon açılıyor, sola çevirdiğinde kapanıyor‘
Yıldırım, yaptıkları sistem ile sadece ALS hastaları değil herhangi bir uzvunu kaybetmiş hastalar için de geçerli olduğunu sistemin çalışabilmesi için kafa hareketinin yeterli olduğunu ifade etti. Yıldırım kafa hareketlerinin kontrolü ile akılı ev sistemlerinin kontrolünü amaçladıklarını belirterek, "İlk etapta televizyon üzerinde çalışmalar yaptık. Bilgisayara yüklediğimiz yazılım ve o yazılıma bağlı olan bir kamerayı hastanın karşısına koyuyoruz. Kamera hastayı sürekli izliyor ve hasta kafasını sağa çevirdiğinde kurduğumuz mekanizma çalışıyor ve televizyon açılıyor, sola çevirdiğinde televizyon kapanıyor. Yine hasta kafasını yukarı aşağı götürüp getirdiğinde kanalları değiştirebiliyor" şeklinde anlattı.
‘Hastaya kablo ve benzeri hiçbir şey bağlanmayacak‘
Sistemin ilk aşamasında olduklarını belirten Yıldırım, bu sadece televizyon değil de başka araçlar üzerinde de ilerde kullanılabileceğini belirtti. Televizyon üzerinde iletişimin kızılötesi yöntemle yapıldığını dile getiren Yıldırım, ilk aşamada daha kolay olsun diye kızılötesi kullanıldığını ileriki aşamalarda Bluetooth veya farklı kablolu, kablosuz iletişim ile de sağlanabileceğini kaydetti. Yıldırım yaptıkları sistem ile hasta üzerine kablo ve benzeri hiçbir şeyi bağlamadıklarını belirterek, Amerika‘daki örneğindeki gibi hastanın önüne bırakılan bir klavye ile donanımları kontrol etmesi değil sadece kafa hareketleri ile evdeki elektronik aletleri kontrol etmesi olarak ifade etti. Türkiye‘de ALS hastaları için daha önce bu şekilde komple tasarlanmış bir sistemin olmadığını dile getiren Yıldırım temel amaçlarının felçli hastalar için hayatı daha kolaylaştırmak olduğunun altını çizdi.DİHA
