Günümüzde, teknolojinin gelişmesine paralel olarak, kameralar açık alanların ve binaların içinin yanı sıra asansörlere de girmeye başladı. Otel ve rezidans gibi binalarda birçoğu kameralı olan asansörlerin yanına özel işyerleri ve apartmanlar da eklenirken, üreticiler de kameralı kabinlere talebin arttığına dikkat çekti. Asansör konusunda uzman mühendisler ve mevzuat konusunu değerlendiren hukukçular da bu konuda önemli uyarılarda bulundu.
Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Genel Başkanı Cengiz Göltaş, asansörde güvenliğin kamerayla değil raylar, halatlar ve kaliteli bir kabinle sağlandığını belirterek, izlenme ile ilgili etik sorunlara dikkat çekti. Göltaş şöyle dedi:
"Kamera sistemi güvenlik aksamı içinde bir parça olarak görülebilir, ancak asansörün güvenliğini kameradan önce otomatik kumanda sistemleri, halatları, kabinleri ile bütünüyle çalışma sistemi sağlar. Uzman mühendislerin düzenli denetimi sağlar."
‘Büyük Birader‘lerin gözetlediği dünya‘
Bu tür izlemelerin insanların özgürlük alanını kısıtladığını da savunan Göltaş şunları söyledi:
"Yaşamının her alanında, sokakta, toplantı salonunda, koridorda, telefonda izlenen ve dinlenen insanlar kendilerine bir otokontrol sistemi oluşturuyor. Bu yüzden izleme varsa, insanları şüpheye düşürmek yerine mutlaka asansöre duyuru asılmalıdır. Maalesef George Orvvell‘in 1984 romanındaki gibi ‘Büyük Birader‘lerin hepimizi gözetlediği bir dünyaya doğru gidiyoruz."
Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD) Genel Başkanı Avukat Selçuk Kozaağaçlı da değil asansör, MOBESE ve kent girişlerindeki kameralar için bile hiçbir yasal düzenlemenin olmadığını savundu. Dünyada kamuya açık alanların kamerayla izlenmesine ilişkin Türkiye‘nin de taraf olduğu Venedik Kriterleri‘nin uygulandığını belirten Kozaağaçlı, asansörler de dahil izlemeyi çok sert koşullara bağlayan bu kriterleri şu şekilde anlattı:
"Venedik Kritereri‘ne göre kameralar muhakkak açıkça konulmalı ve insanlar ‘kamuya açık izleme yapılıyor‘ diye uyarılmalıdır. Görüntülerin kimler tarafından ne kadar süre saklanacağı ile ilgili mutlaka yasal düzenleme yapılmalı, kullanımı ise ancak güvenlik nedeniyle zorunlu koşullarda gerçekleştirilmelidir. Ayrıca kriterlere göre bu kurallara uyulmayan durumlarda kişi güvenliği, seyahat özgürlüğü ihlali söz konusu oluyor."
‘Suçun azalmasında etkisi yok‘
Kamu idaresinin dışında özel şirket ve apartmanlarda kamera kullanımında kişilerin izni yoksa suç işlendiğini öne süren Kozaağaçlı şunları kaydetti: "Kameraların suçun azalmasında hiçbir etkisinin olmadığı Londra‘da istatistiklerle kanıtlanmış durumda."
Konuya sanayici gözüyle bakan Löher Asansör ve Yürüyen Merdiven A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Ali Aktaş ise, son dönemde müşterilerden gelen talepte kameralı asansörlere yönelik eğilimin arttığına işaret etti. Aktaş, kameranın güvenlik için olumlu olduğunu söyledi.
Yönetmelikte kamera yok
TMMOB Makine Mühendisleri Odası Ankara Şube Başkanı Prof. Dr. Müfit Gülgeç, kamera zorunluluğu olmadığını belirtirken ‘İş merkezleri asansörleri hariç bina yönetiminin isteği doğrultusunda tavsiye olabilir‘ bilgisini verdi. Bu yönetmeliğe göre asansörlerde kamera kullanımı zorunlu veya yasak gibi kriterlere dayandırılmıyor.
(Haber Ekspres; 27.06.2012)
