Bahar neşem, cep telefonuna gelen "zam" haberiyle bozuldu. Elektriğe yüzde 9.26, doğalgaza yüzde 18.72‘ye varan artışa bakıp içimden en hayırlı dileklerimi sundum.
Şöyle bir düşündüm. En son 2008‘de zam almışım. Aradan geçen 4 yılda elektriğe, gaza, petrole yapılan, dolayısıyla gündelik hayatın her alanına yansıyan zamlan hesaplayınca gelir seviyesi devamlı düşüşte! Ben de başka yerlerden kısarak dengeyi tutturmaya çalıştım. Ama aralık kapanmadığı gibi devamlı büyümeye devam etti. Ve bu gidişle makas devamlı açılacak! E ne oldu, ne anladım şimdi "ekonomik büyüme"den?
Hadi benim neşem bozuldu, hesabım şaştı... En fazla yaşam kalitemde gıdım gıdım azalan düşüş ve şeffaf olmayan devlet zihniyeti sinirimi bozar. Asıl, benden çok daha zor koşullarda geçinmeye çalışan çoğunluk ne yapacak? Neresinden kısacak, nasıl ısınacak?
Kayıp ve kaçağa ödül
Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) yeni zamlarla ilgili detaylı ve bir o kadar sert bir açıklama yapmış. Buna göre;
. 2012 yılının bütünü için yüzde 6.5‘lik enflasyon beklenirken, konut kullanıcılannın çıplak elektrik fiyatlanna yalnızca yılın ilk 3 ayında yüzde 12.8 zam yapıldı.
. Hani zam yüzde 9.26‘ydı, diyeceksiniz... EMO, nihai zam açıklamasıyla gerçekte çıplak elektrik fiyatına yapılan çift haneli zammın saklanmaya çalışıldığını ileri sürüyor.
. Hesaplamalara göre, konut kullanıcılan için çıplak elektrik fiyatı yüzde 12.76 oranında zamla 16.1 kuruştan 18.2 kuruşa yükseldi.
. Zammın asıl karanlıkta kalan ve pek tartışılmayan tarafı ise kayıp ve kaçaklar... Konut kullanıcılarından, yani sizden benden kilovat saat (kVVh) başına kesilen kayıp ve kaçak bedeli, yüzde 9.93 zamlandınlmış! İyi de kayıbı kaçağı biz niye ödüyoruz? Böyle saçmalık mı olur?
. Hatırlarsanız, özelleştirme ile birlikte kayıp ve kaçak oranlarının düşeceği iddia ediliyordu. Ancak EPDK‘nın yeni 5 yıllık tarife döneminde, hedef kayıp ve kaçak oranlan yükseltildi. Böylece kayıp ve kaçak elektrik kullananlar bırakın cezalandırılmayı, tersine ödüllendirildi. Ve şirketlere haksız kazançlarını artırma imkanı sağlandı.
Zamlar artacak
. Elektrik mühendisleri, bu noktada sorulması gereken soruyu şöyle yöneltmiş: Kayıp ve kaçak bedellerinde artış mı oldu da tüketicilerden tahsil edilen bedel arttırıldı?
. Henüz 2010 yılı verileri dahi kamuoyu İle paylaşamadığından, kayıp ve kaçak bedeli neye göre tarifelere yansıtılıyor? Kimse bilmiyor! Kimse sormuyor!
. Bir de elektrik karaborsasına bakalım... Şubat ayında 1 kilovat saat elektriğin fiyatı 2 TL‘ye kadar fırlamış. Buna karşı devlet önlem almadığı gibi, borsa sisteminde fiyatın bu kadar yükselmesinin normal olduğu kabul ettirilmeye çalışılıyor.
. EMO, bu yükselişin "piyasa katılımcısı" adı verilen şirketlere ceza olarak dönmesinin önüne geçen bir geçici düzenleme yapıldığını hatırlatıyor. İşleyen karaborsa sisteminde, adlarına piyasa katılımcısı denilen şirketler, kar söz konusu olunca katılıma, ancak ceza söz konusu olunca katılımcı olmayıp yerlerini vatandaşlara terk edebiliyor.
İran, Rusya kaynaklı petrol ve doğalgaz krizinin de eli kulağında... EMO‘nun "zam dalgası devam edecek" uyarısıyla, bahsi ekonomi uzmanlarına havale edelim... Ve lütfen, şikayet edeceğimize elimizdeki faturaya bakıp, haksız zam varsa sorgulamayı öğrenelim.
(Milliyet; 02.04.2012)
