Petrol fiyatlarının dünyada artışı Türkiye‘de elektriği yüzde 9.26 ve doğalgaza da yüzde 18.72 zam getirdi. Zamla 234 kwh‘lik aylık tüketimi olan bir ailenin elektrik faturası 70 TL‘den 76 TL‘Ye çıkacak
Petrole muz muamelesi olmaz
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, İran‘a uygulanacak yaptırımlara ilişkin de değerlendirme yaptı. İran konu olduğunda dünyanın Türkiye‘ye sıradan bir muamele yapamayacağını, yaparsa haksızlık etmiş olacağını ifade eden Yıldız, "ABD‘nin aldığı kararların Türkiye açısından hukuki bir bağlayıcılığı yoktur. AB‘nin aldığı kararların da Türkiye açısından hukuki bir bağlayıcılığı yoktur" dedi.
Türkiye‘nin problemlerini kendisinin çözdüğünü vurgulayan Yıldız, ABD‘nin İran‘dan alınan ham petrolün azaltılması konusunda bir tavsiyesi olmadığını söyledi. Yıldız, Libya ile alakalı girişimlerde bulunduklarını belirterek, şunları kaydetti:
"Benim açıklamama dikkat ettiyseniz, İran‘dan alınan 9 milyon ton ham petrolün 1 milyon tonuyla alakalı, yani yüzde 12‘sine karşılık gelen ham petrolün Libya‘dan sağlanması konusu var. Yüzde 20‘yi TÜPRAŞ açıkladı. Ham petrolün rafine edilmesini özelleştirmiştik. Özel sektörün kendine has sorumlulukları var, bizim kendimize has sorumluluklarımız var. Ben petrole muz ithalatı muamelesi yapamam. Ham petrolün rafine edilmesi özelleşmiş bile olsa stratejik bir ürün olduğu için benim ne olup bittiğini görmem lazım. Bu serbest piyasaya müdahale değildir. Bu serbest piyasanın kamu eliyle yönetilmesi işi değildir. Genova‘da, İtalya‘da, Akdeniz havzasında oluşan fiyatlar piyasayı belirler. Altın gibidir. Ham petrolün varilini biri 123.42 dolardan alır, biri 123.47 dolardan alır. Biri ‘1 dolar indiriyorum‘ dese, ‘bir dakika bu neyin nesi, sahte mal mı‘ derler. TÜPRAŞ ABD‘nin ilişkilerinden dolayı, diğer sektörlerdeki ilişkilerinden böyle bir açıklama yapma gereği hissedebilir. Onun konumu ayrı. Ben bu yüzden böyle bir açıklama yapmıyorum."
Petrol fiyatlarındaki artış sonrası Türlüye de elektrik ve doğalgaz fiyatlarına zam yaptı. Elektriğe yüzde 9.26, doğalgaza da 18.72 zam yaparak, artışı faturalara yansıttı. Elektriğe yapılan zamla birlikte, yaklaşık 234 kVVh‘lik aylık tüketimi olan bir ailenin elektrik faturası 70 TL‘den 76 TL‘ye çıkacak. Benzin fiyatlarında ardı ardına yapılan artış ve sonrasında elektrik ve doğalgaz fiyatlarına yapılan zam, sokaklarda protesto edilmese de Tvvitter ve Facebook gibi sosyal medyada protesto edildi. Uzmanlar, her iki zammın toplam enflasyona, başka bir ifadeyle Tüketici Fiyatları Endeksi‘ne yüzde 0.54 olarak yansıyacağını ve böylelikle enflasyonun yarım puan daha yüksek geleceğini belirtiyor.
Yıldız: Zorundaydık
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, TİM‘in mart ayı ihracat rakamlannın açıklanacağı toplantıya girerken gazetecilere yaptığı açıklamada, zam yapmayı ne hükümetin ne de kendisinin isteyeceğini ifade etti. Doğalgaza zammın zorunluluktan kaynaklandığını, yurt dışındaki ham petrol fiyatlarındaki artış ile dövizdeki yükselme nedeniyle maliyetlerin arttığını daha önceki açıklamalarında belirttiğini kaydettiğini vurgulayan Yıldız, şöyle devam etti:
"Bizim diğer Avrupa ülkelinden bir farklılığımız var. Dövizle aldığımız enerjiyi, TL olarak satıyoruz. Aradaki fark, yine bizim maliyetlerimize yansıyor. Bankacılıkta açık pozisyon denilen bir konu. Yine bizim dışımızda Kuzey Afrika‘da, Suriye‘de, yine İsrail-İran gerginliğinin oluşturduğu siyasi istikrarsızlığın bedelini enerji sektörü olarak ödüyoruz. Ham petrol fiyatlarındaki yükselme, doğalgazdaki fiyatları etkiliyor ve aynı zamanda taleplerin düşmüş olmasından, arzın yetersizliğinden veya talebin yükselmesinden dolayı değil, yalnızca bizim dışımızda oluşan siyasi istikrarsızlıklardan kaynaklanan sebeplerle bu fiyatlar yükseldi. 0 yüzden ‘dünyanın yükünü çekiyoruz‘ dediğim konu budur ve bu zam yapılmak durumunda kalınmıştır."
Elektriğe farklı tarifelere göre, yüzde 8 ile 10 civarında ortalama zam geldiğini anımsatan Yıldız, "Geçen yılın sonunda Rusya‘dan aldığımız doğalgazın indirimini almamış olmaydık, bu zamlar belki iki katına çıkacaktı. Uluslararası istikrarsızlığın getirdiği, özellikle Arap Baharı‘yla birlikte gelen istikrarsızlığın dünyaya faturası ham petrolde 100 milyar dolar civarındadır" diye konuştu.
Ham petrol fiyatları ve dövizdeki artışın bu zamlan zorunlu hale getirdiğini anlatan Yıldız, şunları kaydetti:
"Türkiye‘nin konuşulmayan bir dezavantajı da var. Ham petrolün fiyatı döviz bazında arttı. Türkiye dolar olarak alıp, Türk Lirası olarak tahsil ediyor. Yalnız, dövizin artışında bile Türkiye‘nin aldığı petrolde yüzde 17‘ler civarında fiyat artışı oluyor. Aldığımız ham petrol ve doğalgaza son 19 ayda yüzde 29 zam geldi. Bu ciddi bir rakam. Döviz zammını hariç tutarak bunu söylüyorum. Yani hem dövizin yükselmesi, hem ham petrol fiyatının yükselmesi bu zamların zeminin bize hazırlamış oldu."
EMO: Konutlara çift haneli zam
Elektrik Mühendisleri Odası(EMO) 2012 yılının bütünü için yüzde 6.5‘lik enflasyon beklenirken, konut kullanıcılarının çıplak elektrik fiyatlarına yalnızca yılın ilk üç ayında yüzde 12.8 zam yapıldığına dikkat çekerek, "EPDK tarafından nihai zam açıklaması yapılarak, gerçekte çıplak elektrik fiyatına yapılan çift haneli zam saklanmaya çalışılmıştır" dedi.
EPDK‘nın açıklamasına dayanarak verilen bazı haberlerde tek zamanlı perakende elektrik satış fiyatlarının meskende yüzde 9.26 oranında bir değişimle 32.515 kuruşa yükseltildiğini açıklayan EMO, "EMO‘nun yaptığı hesaplamalara göre ise konut kullanıcıları için çıplak elektrik fiyatı yüzde 12.76 oranında zamla 16.1 kuruştan 18.2 kuruşa yükselmiştir. Nitekim elektrik toplam bedeli içindeki çıplak elektrik fiyatının payı 1 nisandan itibaren geçerli olacak bu tarife yapısıyla yüzde 67.8‘den yüzde 70.1‘e çıkmıştır"dendi.
Açıklamada, konut kullanıcılarından kilovat saat (kWh) başına kesilen kayıp ve kaçak bedelinin ise yüzde 9.93 zamlandırılarak, 2.7 kuruş olduğuna dikkat çekildi. Açıklamada, asgari elektrik ihtiyacı üzerinden hesaplama yapıldığında yaklaşık 234 kVVh‘lik aylık tüketimi olan bir ailenin faturasının 70 TL‘den 76 TL‘ye yükseleceği vurgulandı.
TESK: İğneden ipliğe her şeyi etkiler
TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken de, zamların düşünülmeden yapıldığını savunarak, "Doğalgaz ve elektriğe uygulanmakta olan KDV oranının biz yüzde 1‘e düşürülmesini isterken son yapılan zamlar vatandaşın belini bükecek türden oldu. Yani iğneden ipliğe her şeyi etkileyecektir" dedi.
İşletmelerin en büyük maliyetlerinin işçilik giderleri olduğunu, bunu da enerji giderlerinin takip ettiğini kaydeden Palandöken, "İşverenlerin işçi çıkarmalarını önlemek için enerji maliyetlerinin düşürülmesi gerekir. En büyük enerji telemi olan elektrik ve doğalgazın fiyatlarını düşüremiyorsak, hiç olmazsa bunların üzerindeki vergileri düşürelim ve zam yapmamaya çalışalım" diye konuştu.
(Taraf; 02.04.2012)
