ENERJİDE EKSİKLER VAR AMA EHİL YATIRIMCININ ÖNÜ AÇILACAK! (DÜNYA)

10 yıldır uygulanan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu yenileniyor. Elektrik sektörünün önde gelen dernek ve kuruluş başkanları Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu‘nca hazırlanan kanun taslağıyla ilgili görüş, eleştiri ve önerilerini DÜNYA Mikro Politika‘ya açıkladılar. Sektör liderleri taslakta öngörülen düzenlemelerin mevcut kanun ve ikincil mevzuatla oluşturulan piyasa yapısına "köklü" değişiklikler getirmediği görüşünde buluşmakla birlikte, genel olarak olumlu değerlendiriyor ancak eksikliklere de dikkati çekiyor. Sektör liderlerinin taslakla görüş, eleştiri ve önerileri eksiklikleri giderilerek olgunlaştırılmış bir tasarı istemine yönelik. TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası ise, "mevcuttan farklı bulmadığı" taslağı "kamu açısından" sorguluyor. GERÇEK BİR ‘ENERJİ PİYASASI‘ OLUSTURULAMADI Elektrik sektörünün temsilcilerine göre, 10 yıllık uygulamaya rağmen gerçek bir piyasa oluşturulamadı. Yeni kanuna temel oluşturacak taslakta da eksiklikler, ve belirsizlikler var ve bunların dikkate alınması lazım. 4628 sayılı Kanun, 10 yıldır yürürlükte. Bu sürede 9 kez değiştirildi. Kanuna bağlı yönetmelik, tebliğ gibi ikincil mevzuat metinlerinde de çok sayıda değişiklik yapıldı. Gelinen noktada gerek kanunun gerek ikincil mevzuatın ‘amaçlanan piyasa‘yı oluşturmaya yetmediği anlaşıldı. Cengiz Göltaş /TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Başkanı ‘LİSANS TİCARETİNİ‘ ÖNLEMEYİ AMAÇLIYORTaslağın elektrik sektörünü ve piyasasını derinden etkileyecek yapısal değişiklik getirmesi söz konusu değil. Mevcut kanunun 10 yıllık uygulamasında piyasa adına ortaya çıkan lisans ticareti, alınan lisansların hayata geçirilememesi gibi olumsuzlukları yeni bir düzenlemeyle toptan gidermek adına yapılan bir değişiklik. Taslakta, mevcut kanun ve uygulamasından kaynaklanan ve özellikle kamuyu ilgilendiren sorunlara nasıl çözüm getirildiğine bakmak gerekir. Örneğin elektrik üretiminde dışa bağımlığın ne ölçüde önüne geçilecek? Arz ve‘talebin birbirine yakın bir seyir izlediği serbest piyasada özel sektörün keyfine ve kâr hırsına bırakılmış arz güvenliği nasıl sağlanacak? Kamu adına yapılan yatırımlar nasıl denetlenecek? Bedelini denetlenen şirketlerden alan sertifikalı denetim şirketleri eliyle mi kamu denetimi yapılacak? Yoksa Adana Kozan‘daki facia gibi suçlu yine meslek odaları mı olacak? Mevcut düzenlemedeki gibi, taslağın amaç maddesinde de yer alan tanıma uygun olarak elektrik fiyatlarında maliyeti düşürecek ve ucuzlatacak ne tür yapısal değişiklikler yapılmakta. Piyasa adına yapılmış bir düzenlemeden sorunların çözümünü beklemek doğru yaklaşım olmaz. Çözüm, elektrik üretiminden tüketimine kadar, iktidar etkilerinden arındırılmış merkezi bir yapıda, kamusal anlayışla planlanmasına olanak sağlayacak bir düzenlemenin hayata geçirilmesi. EPDK‘ya ilişkin yapısal düzenleme ve yetkilerin piyasa yönetimine farklılık getirmesi söz konusu değil. 4628 sayılı Kanun‘da son derece esnek ve tartışmalı bir şekilde EPDK‘ya ikincil mevzuat çıkarma yetkisi veren düzenleme, bu durumu daha da ileri götürerek keyfiliğin sınırlarını adeta zorlamış. NELER İSTENİYOR? > Yenilenebilir kaynaklı enerjiye ekipman, imalat desteği ve uygun yatırım ortamı sağlanmalı > Elektrik fiyatlarından üretim ve piyasa ile ilgisiz kalemler ayıklanmalı > Kanun ve ikincil mevzuat için özel sektörle "istişare komisyonu" kurulmalı > Rüzgar yatırımcılarının iptal edilen lisans hakları iade edilmeli > TETAŞ uhdesinde bulunan elektrik üretiminin ikili anlaşmalarla satılması için güvence > TRT payı, Belediye Tüketim Vergisi ve Enerji Fonu kaldırılmalı > İletim sistemi kullanım bedellerinden yapılacak yüzde 50 indirimin, yerli ve yenilenebilir kaynaklı tesislere 10 yıl süreyle uygulanması. (Dünya; 14.03.2012)