AKP hükümetleri döneminde yaşanan yoğun kadrolaşmanın, teknik açıdan da kurumları zafiyete uğrattığını savunarak, iletim hatlarındaki bakımdan sorumlu kurum olan Türkiye Elektrik İletim AŞ‘de (TEİAŞ) "görevde yükselme yönetmeliğini" 2005‘te dava konusu yapan EMO, kentleri karanlıkta bırakan arızaların tesadüf olmadığını açıkladı.
"Teknik ya da öngörülemeyen bir arıza olarak geçiştirilemeyecek kadar büyük bir sistem çökmesi yaşanmıştır" diyen Elektrik Mühendisleri Odası‘na (EMO) göre birkaç gün önceki kesinti, sistemin bıçak sırtı bir denge ile sürdürülmeye çalışıldığını gösterdi. İstanbul, Sakarya, Kocaeli, Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli‘nde 14 Ocak‘ta yaşanan kesinti, "2006 yılında 13 ilde 6 saatlik büyük elektrik kesintisinin ardından ikinci büyük sistem çökmesi" olarak nitelendirildi. Resmi bir açıklama yapılmadığını kaydeden EMO, "aydınlatılması gereken karanlık noktaları" sıraladı:
- İletim sistemi, Bursa Doğalgaz Santralı‘nın, yani bir ünitenin sistemden çıkmasıyla neden çöktü? Sistem bir iletim hattının veya bir üretim ünitesinin devre dışı kalmasını kapatamayacak kadar bıçak sırtında mı işletiliyor? Arz güvenliği nasıl planlanıyor?
- Rusya‘dan Batı Hattı‘ndan doğalgaz anlaşmasının sona erdirilmesinin ardından sıkıntı var mıdır ve Trakya‘daki doğalgaz santrallarının yeterli düzeyde çalıştırılmasının da mümkün olamadığı iddiaları doğru mudur?
- İletim planlamasından sorumlu kamu kuruluşu olan TEİAŞ, tüm kamu kuruluşlarında yaşanan siyasi kadrolaşmalardan payına düşeni fazlasıyla aldı. Art arda iki arızanın meydana gelmesi her ne kadar tesadüfi olarak açıklansa da burada göz önüne alınması gereken bir başka önemli nokta da periyodik bakımlar ve onarımlardaki eksiklikler. Sistemin işletilmesinde deneyimli personeller, bir şekilde işlerinden uzaklaştırıldı ve sindirildi, atamalarda mesleki yeterlilik göz ardı edildi. Kamu kurumlarında yaratılan zafiyetin sistemin çökmesindeki payı nedir?
- Teknik gibi görülen tüm bu sorunlar politik tercihlerin sonucu. Planlamaya son verilmesi, kamu inisiyatifinin ortadan kaldırılması ve bir kamu hizmetinin serbest piyasaya bırakılması, sistemde yaşanan çökmenin asıl sorumlusu.
Kadrolaşma dava konusu oldu
EMO, daha önce TEİAŞ‘ta "teknik kadrolara mühendislerin getirilmesi" ilkesine AKP hükümetince uyulmadığı gerekçesiyle yargıya gitmişti. Resmi Gazete‘de 15 Eylül 2005‘te yayımlanan TEİAŞ Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği; mühendis olmayanların teknik görevlere atanmasına olanak sağladı. EMO‘nun davasında, Danıştay 5. Dairesi, yürütmeyi durdurma kararı almıştı. EMO, böylece teknik bir sorumluluk içeren görevlere, mühendisler dışında personelin atanmasının önüne geçmeye çalışmıştı.
(Cumhuriyet; 18.01.2012)
