Rusya ile maliyeti yüksek Batı hattı anlaşmasının uzayıp uzamayacağı bugün belli olacak. Bu hattaki gaz Marmara için önemli.
Rusya‘dan ‘al ya da öde‘ anlaşmasına göre alınan doğalgazda kritik bir dönemece gelindi. 25 yıllığına yapılan anlaşma bu yıl sonunda bitiyor. Anlaşmanın uzayıp uzamayacağına ilişkin karar ise bugün (30 Haziran) verilmek zorunda. BOTAŞ, anlaşmayı sona erdirme yazısının gitmemesi durumunda, anlaşma aynı şartlarda otomatikman 5 yıl daha uzayacak. Ancak Türkiye, anlaşmayı bitirme restini sonuna kadar kullanma niyetinde.
Çünkü gaz alınmasa dahi taahhüt edilen miktarın yüzde 75‘inin ödenmek zorunda kalındığı ‘al ya da öde‘ maddesi ağır bir fatura çıkarıyor. Türkiye‘nin sadece bu madde için Rusya‘ya 2010‘dan kalan borcu 1 milyar 65 milyon dolar. Enerji Bakanlığı şimdiye kadar Rusya‘nın devlet şirketi Gazprom‘a hem indirim konusunu hem de ‘al ya da öde‘nin kaldırılması veya esnetilmesi konusunu iletti. Rusya ise hiçbir biçimde geri adım atmıyor.
GÖZDEN ÇIKARABİLİR
Rusya‘nın güvencesi, gaz konusunda Türkiye‘nin kendine muhtaç olduğunu düşünmesi. Türkiye‘nin, Rusya ile iki anlaşması daha var. Karadeniz üzerinden alınan ve 15 Aralık 1997 tarihinde imzalanan anlaşmanın süresi 25 yıl. Bu anlaşmaya göre, yıllık 16 milyar metreküp gaz alınıyor. Üçüncü anlaşma 18 Şubat 1998 tarihinde imzalandı. Batı hattı üzerinden alınan bu doğalgazın süresi 23 yıl. Bu anlaşmayla da 8 milyar metreküp doğalgaz alınıyor. Enerji Bakanlığı, ‘al ya da öde‘nin maliyeti nedeniyle bu hattı gözden çıkarabileceğini ve özel sektörün de kendi gazını ithal edebileceğini belirtiyor. Buna karşın BOTAŞ kışın gaz sıkıntısı olabileceği endişesi taşıyor. Çünkü ithalat yolu açık olsa da bu gaz Marmara sanayii için hayati önemde.
SON KOZLARINI OYNADILAR
TÜRKİYE:Hükümet, ‘Al ya da öde‘ maddesinin maliyeti yüzünden maliyeti düşürme peşinde. Özel sektörün kendi gazını alabileceğini de belirterek, ‘bu hatta ihtiyacım yok‘ restini çekti.
RUSYA:Herkesi kendine muhtaç gören Rusya, şartları değiştirmeye kesinlikle yanaşmıyor. Bu politikayı tüm ülkeler için tavizsiz uyguluyor. Ayrıca Türkiye ile iki anlaşması daha var.
BATI HATTI ÖNEMLİ Mİ?Batı hattı önemli mi?
Bu gaz Marmara‘daki fabrikalar için önemli. İstanbul‘un gazı da ağırlıklı buradan karşılanıyor. BOTAŞ bu nedenle anlaşma biterse az da olsa sıkıntı olabileceğinden endişeli.
(Radikal; 30.06.2011)
