ÖZGÜR YAZILIM VAKFI KURUCUSU RICHARD STALLMAN‘DAN ‘TOPLUM YARARINA YAZILIM‘ ÇAĞRISI
Özgür Yazılım Vakfı‘nın kurucusu Richard Stallman, kaynak kodunun incelenmesine olanak sağlamayan yazılımların kullanıcıyı sınırladığına dikkat çekerek, "Bir bilgisayarda Windows çalışıyorsa o bilgisayarın sahibi artık Windows‘tur" diye konuştu. Özel mülk olan yazılımların kullanıcıları sömürdüğüne dikkat çeken Stallman, "dijital kelepçelerden kurtulun" çağrısı yaptı. Özgür yazılımların toplum yararına üretildiklerine dikkat çeken Stallman, "Özgür yazılım kullanıcılara yazlımı geliştirmeye ve istediği gibi dağıtmaya hak tanır" dedi.
Özgür Yazılım Vakfı‘nın kurucusu Richard Stallman, Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Ankara Şubesi, Linux Kullanıcıları Derneği (LKD), İnternet Teknolojileri Derneği (INETD) ve Ankara Barosu Bilişim Kurulu‘nun ortaklaşa düzenlediği etkinlikte bir konuşma yaptı. Ankara Barosu Eğitim Merkezi‘nde 27 Şubat 2.011 tarihinde düzenlenen etkinlik EMO Ankara Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Pektaş ve Linux Kullanıcıları Derneği Onursal Başkanı Mustafa Akgül‘ün açılış konuşmaları ile başladı. Etkinlikte konuşan Stallman, yazılımda kastedilen özgürlüğün fiyatla ilişkisi bulunmadığını belirterek, şöyle konuştu: "Türkçe‘de özgürlüğün anlamı çok açık, Özgür dediğinizde hiç kimse İngilizce‘deki bedava veya ücretsiz anlamını çıkarmayacaktır. İngilizce konuşurken bunu her konuşmamın başında açıklamam gerekiyor. Eğer bir program özgür değilse buna özgür olmayan yazılım veya özel mülk yazılım, kullanıcıları baskılayan yazılım diyoruz."
‘İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ BİLE KISITLANIYOR`
Özgür olmayan yazılımların dijital sömürüye neden olduğunu ifade eden Stallman, özel mülk yazılımların kullanıcıyı çaresiz bıraktığını kaydederek, "Yazılımı paylaşmaları yasak, çaresizler. Kaynak koduna erişimleri yok, programı değiştiremiyorlar. Hatta programın gerçekte ne yaptığını inceleyemiyorlar. Bu programlarda kötü özellikler varsa bunları keşfetmek zor çünkü kaynak EMO, LKD, INETD ve Ankara Barosu.Bilişim Kurulu‘nun ortaklaşa düzenlediği etkinlikte bir konuşma yapan Stallman, özgür olmayan yazılımların dijital sömürüye neden olduğunu söyledi kodlarını bulamıyorsunuz" diye konuştu. Özgür yazılımın yalnızca teknik anlamda farklı olmadığının ve konunun sosyal ve ekonomik boyutları da olduğunu vurgulayan Stallman "Özgür yazılım kullanıcılara yazlımı geliştirmeye ve istediği gibi dağıtmaya hak tanır. Özel mülk programının kullanımı, geliştirici, ilerici değildir, bağımlılık yaratır" diye konuştu. Özgür bir yazılım üretmenin topluma katkıda bulunmak anlamına geleceğini belirten Stallman, özel mülk yazılım üretmenin gücü ele geçirme anlamına geldiğini kaydetti. Kimi yazılımların kullanıcıların ifade özgürlüğünü bile kısıtladığını anlatan Stallman, şöyle konuştu: "Bazı bilgisayar programlarının lisansları izin verilmiş kopyalarının kullanımını bile kısıtlıyor. Mesela internet sitelerini yönetmek için kullanılan bir program var. Lisansında geliştiriciyi eleştirecek herhangi bir şey yayımlamayı yasaklıyor. Özgür olmayan yazılım kullanıcıların ifade özgürlüğünü kısıtlıyor."
‘DİJİTAL HAPİSHANEDEN KAÇIN`
Özel mülk yazılımlarının çoğunda bilgi sızdırılması için arka kapılar bulunduğunu vurgulayan Stallman, kaynak kodu görebilmenin önemine dikkat çekti. Yazılımlarının, kullanıcıya kaynak kod ile istediğini yaptırabileceğini ifade eden Stallman, "Yazılımı kontrol edebilmek için kaynak koda ulaşma ve bunu değiştirme özgürlüğüne sahip olmalısınız. Bu özgürlüğe sahip değilseniz programın ne yaptığını bilemezsiniz" diye konuştu. Microsoft‘un en çok bilenen arka kapısının Windows‘un istenildiği zaman şirket tarafından güncellenebilmesi olduğunu kaydeden Stallman, "Bir bilgisayarda Windows çalışıyorsa o bilgisayarın sahibi artık Windows‘tur" diye konuştu. Apple‘ın ise kullanıcıların rızası olmadan yazılımdan istediği uygulamayı silebildiğine dikkat çeken Stallman, "Macintosh bir nevi virüs taşımaktadır. Bunun içinde de dijital kelepçeler bulunmaktadır. Kullanıcılar istedikleri programları yükleyemiyorlar bile. Bu ürünler hapishane gibi" diye konuştu. Hangi yazılım özgürdür bir yazılımın özgür olarak nitelendirilebilmesi için 4 temel şartın bulunduğunu kaydeden Stallman, bunları şöyle sıraladı: "Siz kullanıcı olarak 4 temel özgürlüğe sahipseniz program özgür yazılımdır. Sıfırına özgürlük, programı istediğiniz gibi çalıştırma özgürlüğünüzdür. Birinci özgürlük, kaynak kodunu inceleme ve değiştirme özelliği, bu şekilde bilgisayardaki işlemlerinizi istediğiniz gibi yapabilirsiniz, ikinci özgürlük, diğerlerine yardım etme özgürlüğü. Kopyaları diğerlerine dağıtabilirle özgürlüğüdür. Üçüncüsü toplumunuza katkıda bulunma özgürlüğü. Dördüncü özgürlük, modifiye ettiğiniz versiyonları istediğiniz zaman dağıtabilmektir. Kaynak kodunu incelemek zorunda değilsiniz, istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Önemli olan nokta, isterseniz dağıtabilirle özgürlüğünüzün olmasıdır. Eğer program size bu 4 özgürlüğü sunuyorsa özgür yazılım diyoruz. Bu yazılımlar özgürlüğe ve sosyal dayanışmaya saygı gösteriyor. Bu özgürlüklerden en az biri yoksa ya da yetersizse bu programa özgür olmayan, özel mülk yazılım diyoruz."
