Dün kalabalık bir heyetle İstanbul‘a gelen Rusya Başbakan Yardımcısı Igor Seçin, "Akkuyu Nükleer Santralı Tanıtım Projesi Semineri"ne katıldı. Seminerin ardından Enerji Bakanı Taner Yıldız ile birlikte bir basın toplantısı düzenleyen Seçin, Akkuyu Nükleer Santralı‘nın kendileri açısından pilot bir proje olduğunu belirtti. Seçin, "Türkiye Cumhuriyeti mevzuatlarına göre faaliyet gösterecek proje şirketi kuruyoruz. 13 Aralık‘ta proje şirketi tescil edildi" diye konuştu. Söz konusu şirket, 60 yıl boyunca santralin güvenliği, personel eğitimi ve kullanımından sorumlu olacak.
Söz konusu santralın finansmanıyla ilgili bütün garantiyi Rusya tarafının sağladığını belirten Seçin, "Bu da yaklaşık 10 milyar dolar civarında. Herhangi bir tarafın özellikle proje başlangıcında bu miktarı kabul edebileceğini zannetmiyorum. Biz ayrıca Türk tarafı ile nükleer santralda üretilen elektriğin satış tarifesinin yeteri kadar yüksek olacağı konusunda da anlaşmaya vardık. Yani yeteri kadar yüksek ama bizim Rus tarafının istediği kadar yüksek değil. Bu tarife de benzer santrallarda üretilen tarifelerle kıyaslanabilecek seviyede" dedi.
Bankacılıkta işbirliği
Akkuyu için belirlenen elektrik alım garantisi kilovat/saat (kWh) başına 12.35 dolar sent seviyesinde.
Enerji Bakanı Yıldız ise Rusya‘yla enerjide işbirliğinin devamının geleceğini vurguladı. Yıldız, "Rusya ve Türkiye‘nin enerji projelerinin devam edeceğini söylemeliyim" dedi. Seçin ile Taner Yıldız‘ın temaslarında, nükleer santral dışında Samsun-Ceyhan petrol boru hattı projesi ve gaz teslimatı konuları da ele alındı.
Seçin Rusya‘nın Türkiye‘de stratejik olarak banka alımlarını destekleyip desteklemediği sorusunu da yanıtladı. "Bütün Türk yatırımcılarını banka sektöründe işbirliğine davet ediyoruz" diyen Seçin, sektörün sanayinin tüm alanlarında projelere finansman sağladığını ve bu açıdan önemli olduğunu vurguladı. Ortak banka kurulması halinde Türkiye ve Rusya‘nın kendi para birimleriyle ticaret yapmasının kolaylaşacağını vurgulayan Seçin, işbirliği adresi olarak ise halka arza hazırlanan Vneshtorgbank‘ı gösterdi. Seçin, "Vneshtorgbank hisselerini dünya piyasalarına sunacak. Türk yatırımcıları bu konuyla ilgilenirse her zaman memnuniyetimizi dile getireceğiz" diye konuştu.
Kısa süre önce İş Bankası, Rus Bank Sofia‘nın yüzde 100 hissesi 40 milyon dolara satın almak için sözleşme imzalamıştı.
Samsun-Ceyhan‘da katılım payı kritik
Samsun-Ceyhan petrol boru hattı projesine ilişkin de Rusya şirketlerinin katılımına dair kararın her iki ülkenin başbakanları nezdinde alındığını hatırlatan Seçin, bu proje çerçevesinde Rusya tarafının kendi üstüne aldığı yükümlülüklerini tamamen yerine getireceğini vurguladı. Seçin, "Bir Türk ile bir İtalyan şirketi katılımcı... Projeye 2 Rus şirketinin de katılımı öngörülmektedir. Bu şirketler Rostneft ve Transneft... Şu anda katılımcı şirketler kendi aralarında müzakerelere devam etmekte olup, müzakere konusu aralarındaki katılım payı. Bugün itibarıyla katılım payı paylaşımı yüzde 25 civarında gibi görünüyor" diye konuştu.
‘Santralda Türklere çok iş var‘
Rus heyetinin Türkiye‘deki kritik temaslarının başladığı saatlerde Alarko Holding‘ten yapılan açıklama dikkat çekti. Holding Genel Koordinatörü Ayhan Yavrucu, nükleer santral projesinde altyapı ve müteahhitlik işlerini almaya talip olduklarını söyledi.
Yavrucu, "Ancak henüz Rusların nasıl bir iş yapacağının iskeleti tam olarak net değil. Eğer böyle bir iş olursa bu toplam projenin yüzde 20‘si civarında olur. Bu da 2-3 milyar dolar arasında bir rakam demek" şeklinde konuştu.
Daha sonraki saatlerde Rus enerji şirketi Rosatom‘dan gelen açıklama ise işin daha yüksek bir oranda Türk müteahhitlere bırakılacağını ortaya koydu. Rosatom Genel Müdür Yardımcısı Alexander Lokşin, santralda Türk şirketlerinin katılımını ortalama yüzde 25-30 olarak belirlediklerini kaydetti. Lokşin, inşaat sırasında bu oranın giderek artabileceğini tahmin ettiklerini de ekledi.
Lokşin, nükleer atıkların Rusya‘ya geri gönderilmesi yönünde bir karar bulunduğunu, atıkların bir süre nükleer santral sahasında tutulacağını, daha sonra yeniden işlem görüp, tamamen gömülme sürecini başlatmak üzere Rusya‘ya gönderileceğini bildirdi. Lokşin, Akkuyu Nükleer Santralı‘nın bugün itibariyle tüm 4 ünitesinin inşaatının tamamlanmasının 20 milyar dolara mal olacağını tahmin ettiklerini de söyledi.
(Milliyet; 16.12.2010)
