Elektrik dağıtımında son ihalelere verilen ve peşin ödenmesi gereken 5 milyar dolar için finansman arayışı başladı. Kâr marjının artması reddedildiği için finansmanda risk tartışması sürüyor.
Türkiyede son yapılan elektrik dağıtımı ihaleleri Rekabet Kurumu (RK) masasına gelmeye başladı. Perşembe günü Gediz, İstanbul Avrupa yakası, Trakya ve Dicle olmak üzere 4 elektrik dağıtım ihalesi ile Başkent Doğalgaz Dağıtım ihalesi için RKnın onay verip vermeyeceği yarın belli olacak.
Böylece Mehmet Kazancı-Mehmet Emin Karamehmet ortaklığına ait MMEKAnın aldığı ilk ihaleler de ilk kez Rekabet Kurumu tarafından ele alınmış oluyor. Hükümet henüz onayı çıkmamış bu özelleştirmelerden 10 milyar doların üzerinde gelir beklerken, Enerji Piyasası Denetleme Kurumunun (EPDK) yüzde 2.23lük dağıtım kar marjının arttıramayacağını açıklaması ise hesapları karıştırdı.
Özellikle son üç bölgeye verilen 5 milyar dolarlık rekor teklif için firmalar finansman arayışına başlarken, analistler kar marjının yüzde 4e çıkarılmamasının finansmanda risk yarattığı görüşünde. Tartışmaların göbeğindeki iki bölge için 3 milyar dolara yakın teklif veren Mehmet Emin Karamehmet ve Mehmet Kazancı ortaklığına göre ise finansmanda sorun yok. Kazancı, "Bize güvenin. Hazırlıklarımızı yaptık" dedi.
Kâr marjı artmadı
Türkiyede 17 bölgenin dağıtım şirketi son yapılan üç bölgeyle birlikte tamamen özelleşti. Son olarak gerçekleşen ihaleler İstanbulun Anadolu Yakası, Toroslar ve Akdeniz bölgeleri oldu. Aralarında Sabancı, Alarko gibi şirketlerin de bulunduğu 15e yakın yerli ve yabancı firmanın teklif verdiği bölgelerden Toroslara Yıldızlar SSS, 1.8 milyar dolar teklif verdi. İstanbul Anadolu Yakası ve Akdeniz için de son dönemin özelleştirmelerdeki en atak şirket MMEKA 2.9 milyar dolar rekor teklifte bulundu. Şirketlerin devir süreci 6 ay içinde gerçekleşecek. Onay çıkmazsa ya da finansman sorunu çıkarsa şirketler sadece ortalama 50 milyon dolar olan teminat mektuplarını yakacak, yeni özelleştirme süreci başlayacak.
Dağıtım ihalelerinde yüksek tekliflerin perde arkasında elektrik dağıtım şirketlerinin uzun zamandır beklediği dağıtım kar marjlarının Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafından arttırılması kararının olduğu belirtiliyordu. Şirketler yüzde 2.23 olan marjın yüzde 4-7 arasına yükseltilmesini istiyordu. Şirketlerin bu isteği elektrik fiyatları üzerinde yüzde 5lik zam baskısı yaratacağı için kabul edilmedi ve 2.23lük kar marjında değişikliğe gidilmedi.
Yabancılar riskli gördü
Bunun üzerine piyasada yüksek tekliflerin ödenip ödenemeyeceği tartışması doğdu. İhaleye katılmak için fizibilite çalışması yapan ancak gizilik anlaşması nedeniyle ismini açıklamayan yabancı firmalardan birinin danışmanı, dağıtım kar marjının 2.23te kalması nedeniyle ihaleden çekildiklerini belirterek bu koşullarda finansman bulmanın zorluğuna işaret ediyor. "Yabancı firmaların büyük çoğunluğu da bu risk nedeniyle kısa sürede vazgeçti" yorumunu yapan danışman "İhaleye hazırlanırken 700 milyon-1 milyar TL civarında bir tahsilat imkanı görünüyordu. Belki bu rakam sayesinde bazı bankalar ve finansman kuruluşları için cazip olur" diyor.
Finansman konusuna olumsuz yaklaşanlara karşı sorun çıkmayacağını dile getiren analistler ise şirketlerin sadece elektrik fiyatını değil birçok kriteri birarada değerlendirdiğini belirtiyor. Bu şirketler 30 yıllık süreler için devralınıyor. Bu süreçte elektrik tüketim miktarlarının artacağı öngörülüyor. Elektrik borçlarının affı özel sektörü de kapsarsa, dağıtım şirketleri nakit paraya ulaşabilecek. Ayrıca 38 ayrı kalemde gelir elde etme imkanı var. Bu kalemler arasında kablo tv ve internet gibi haberleşme altyapısından sunulan hizmetlerden elde edilen gelirler de var.
Finansman için hazırlığımız tamam
Elektrik dağıtım ihalelerinde toplam 7.9 milyar dolar teklif veren ve şu anda 7 milyon aboneye yakın tüketiciye ulaşan MMEKA bu tartışmaların gereksiz olduğu görüşünde. Mehmet Kazancı finansman konusunda rahat. Bize güvenin mesajı veren Kazancı, bu kaynağı nasıl bulacakları ile ilgili olarak, şunları söylüyor: "Bizimle ilgili süreç başladığında ve Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından onayı aldığımızda kredi anlaşmamızı nasıl yaptığımızı açıklayacağız. Önümüzde 6-9 ay var. Hazırlıklarımızı yaptık. Onaylar çıkarsa şirketleri en kısa sürede devir alan şirket olmak istiyoruz."
Verilen teklifler yüksek değil
Finans sektöründen bir sektör temsilcisi ise MMEKAnın teklif verdiği İstanbul bölgesindeki dağıtım şirketlerinin 5 yıl sonra değerinin 25-30 milyar dolara çıkacağının öngörüldüğünü belirterek, bu nedenle yüksek fiyat teklifi verildiğini kaydetti. Bu nedenle ihalede verilen tekliflerin yüksek olmadığını savunan sektör temsilcisi, mevcut durumda yurtdışından ucuz kredi bulma imkanı da bulunduğunu ifade etti.
Büyük ihaleleri aldı
Mehmet Emin Karamehmetin, Aksadan ayrılan Mehmet Kazancı ile kurduğu MMEKA şirketi, İstanbulun Avrupa Yakası elektrik dağıtım ihalesi için 2 milyar 990 milyon dolar, İzmir ve Manisa elektrik dağıtım ihalesi için de 1 milyar 920 milyon dolar ödedi. Anadolu Yakası için 1.8 milyar dolarlık fiyat teklifi veren Kazancı için özelleştirme faturası 6.7 milyar dolara çıktı. Başkent Doğalgaz Dağıtım A.Ş. özelleştirme ihalesini ise 1 milyar 211 milyon dolarlık fiyat teklifi ile kazanan ve peşin ödemeye yapacağını açıklayan şirket, devlete 7,9 milyar dolar ödeyecek.
(Radikal; 15.12.2010)
