Hatice Nazlı AYDOĞAN
EPDK, 2011-2015 yılları arasındaki talep tahminini, özelleştirmenin ardından şirketlerin kimler tarafından, nasıl denetleneceği ve tarifelerin nasıl oluşturulacağına dair üç önemli kararı hala alamadı.
Dev ihalelere rağmen elektrik fiyatlarını yakından ingilendiren bu üç konu belirsizliğini hala koruyor.
Peki özelleştirmeler vatandaşın elektrik faturasına yansıyacak mı? Dağıtım şirketlerini satın alan şirketler yatırım tutarlarını faturalara yansıtacak mı? Şirketlerin faaliyetleri kimler tarafından ve nasıl denetlenecek?
Bu soruların henüz bir cevabı yok..
Kısaca EPDKnın önümüzdeki 4 yıl içinde talebin nasıl bir seyir izleyeceğine dair bir açıklaması bulunmuyor.
Gözler yeni döneme ait tarife yönetmeliğini karara bağlayamayan EPDKya çevrildi.
2011 yılına kadar elektrik dağıtım şirketlerini özelleştirmelerini bitirme kararı alan ÖİB bu hedefini gerçekleştirdi.Gerekli mevzuatları belirlemesi gereken EPDK ise bu süreçte pek başarılı olamadı.
Özelleştirmeler bitmesine rağmen mevzuatın hala belirlenmemiş olmasının önümüzdeki dönemde büyük sorunların çıkmasına neden olması bekleniyor.
Elektrik talep tahminin belirlememesi nedeniyle şirketlerin yatırım kararlarını almakta zorlanacak ve kayıp kaçak oranlarını EPDKya bildiremeyecekler. Şirketlerin hala nasıl denetleneceği ise açıklık getirilmeyen önemli bir konu.Dağıtım şirketlerinin hangi kurum tarafından izleneceği bilinmiyor.
FATURALAR KABARACAK
Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Yönetim Kurulu Başkanı Cengiz Göltaş, rekor fiyatlarla özelleştirilen elektrik dağıtım şirketlerinin özelleştirmeye ödedikleri bedeli zam olarak sanayiciye ve vatandaşlara yansıtacaklarını söyledi.
Özelleştirmelere kamu yararı içermediği için başından bu yana karşı olduklarını belirten Göltaş," Elektrik özelleştirmelerine gerekçe olarak sunulan rekabetçi bir ortamda daha kaliteli ve daha ucuz elektrik hizmeti verilmesiydi. Ancak görüyoruz ki bundan sonra tekelci bir anlayışla elektrik sanayiciye ve vatandaşa satılacak. Daha kötüsü bunu denetleyebilecek bir mekanizmada yok" dedi.
ELEKTRİĞİN DOĞASI TEKELCİDİR
Elektriğin tek bir altyapı ile taşındığını ve abonelerin başka bir tercih şansı olmadığı için elektrik dağıtımının doğasında bir tekelci anlayış olduğunu savunan Göltaş , şunları söyledi: "Mevcut şebekeler üzerinde dağıtımı özel şirketler yapacak. Yani abone başka bir şirketten elektrik alamaz. Bu nedenle elektriğin özelleştirilmesinde doğası gereği bir tekel vardır. Rekabete açık değildir. Rekabet için gerekli şartlar yoktur. Dolayısıyla ucuz ve kalite hizmet sunulacağı gerekçesiyle yapılan bu özelleştirmeye de daha önecekiler gibi dava açacağız.
Son 3 yılda elektriğe yüzde 72.1 oranında zam yapıldı. Türk vatandaşı ve sanayicisi dünyanın en pahalı elektriğini tüketir. Özelleştirmeyi yapan şirketlerde ihalede ödedikleri bedeli, kullandıkları kredinin faizini de zam yoluyla karşılayacaklar. Bu şirketler kâr amacı güden şirketler ve bu bedel yine vatandaşın omzuna yüklenecek."
Elektrikte çok parçalı sisteme karşı olduklarını ve bunun kaosa neden olacağına dikkat çeken Cengiz Göltaş, " Devlet Türkiyenin enerji sorunun çözümünü özel sektör eliyle çözüleceğini düşünerek elini bu işten çekiyor, ancak enerji ihtiyacı her yıl yüzde 6.5,7 artan Türkiyeyi tehlikeli maceraya sürüklüyor" şeklinde konuştu.
"Başbakan Erdoğan elektriğin özelleştirilmesini isteyen sanayicilere Gelin bunu seçimden sonaraya bırakalım sonra çok ağlarsınız diyerek yaşanacakları önceden açıkladı" diyen Göltaş, enerji özelleştirilmeleri ile Türkiyenin karanlık bir tablo ile başbaşa bırakıldığını vurguladı.
ÖİBNİN KASASINA 18.5 MİLYAR DOLAR GİRDİ
Şu ana kadar satışı gerçekleştirilen dağıtım şirketleri ile ÖİB 2 yılda 15.8 milyar dolar gelir elde etti . Bu rakam Türkiyede özelleştirmelerden elde edilen en yüksek rakam oldu.
İhaleler ile birlikte elektrik piyasasında en büyük pay yüzde 25 ile MMEKA nın.. Sektörün diğer şirketleri AKSA yüzde 9, EnerjiSA yüzde 8, Cengiz-Kolin-Limgaz Ortak Girişim Grubu yüzde 16, Yıldızlar Holding yüzde 12 paya sahip.
YABANCI İHALEYE İLGİ GÖSTERMEDİ
Dün yapılan 3 elektrik dağıtım şirketi ihalesine yabancı şirketler ilgi göstermedi.Bu ilgisizliğin ardından EPDKnın 2011-2015 dönemi tarifesinin belli olmaması ve mevzuatın açık ve net olmaması önem taşıyor. Yabancıların belirsizlik olan bir alan yatırım yapmaktan kaçtıkları bu ihalede de açıkça görüldü.
Öncelikle dağıtım tesislerinde mülkiyetin TEDAŞa ait olması, sadece işletme hakkının 26 yıl süreyle verilmesi yabancıyı ihaleden uzak tuttu.
Yabancılar için mülkiyet hakkı önem taşıyor.
İhaleye katılan firmalardan sadece EnerjiSAnın yabancı ortalığı bulunuyor.
YABANCI İKİNCİL ALIMLARA ODAKLANACAK
Yabancıların belirsizliğin giderilmesinin ardından dağıtım şirketlerini alan şirketlerle ortaklık ya da satın almalara gitmesi bekleniyor.Dağıtım şirketleri için rekor fiyatlar ödeyen şirketlerin bu yolla finansman desteği alacakları da gelen bilgiler arasında...
(gazeteport.com, 07.10.2010)
