TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Karedenize düzenlediği HES Teknik Gezisinde bölgedeki plansız ve kuralsız HES çalışmalarının doğaya ciddi tahribatlar verdiğine işaret etti.
Yörede yaşayanların tahribatı gördükçe öfkesi kabarıyor. Hatta Rizenin İkizdere Vadisinin Koruma Kurulu tarafından SİT alanı ilan edilmesiyle bölgedeki 22 HES Projesinin rafa kalkması AKP içinde de tartışma yarattı. İkizderenin AKPli Belediye Başkanı Hasan Kösoğlu hükümetin aksine kararı destekleyerek "İkizdereye HES yapılması doğayı öldürür, bir cinayettir"dedi.
EMO önceki gün başlayan ve 3 gün sürecek olan HES teknik gezisi kapsamında Trabzon, Rize ve Artinde bulunan HES santrallarını gezdi. Gezi sırasında Karadenizdeki santralların çok sayıda ve plansız olduğuna vurgu yapılırken, HESlerin Türkiyenin enerji ihtiyacının çok az bir kısmını karşıladığına da dikkat çekildi.
Gezinin ilk gününde Trabzon Araklı ve Sürmene Körübaşı vadileri, Akocak, Günayşe HES, Yukarı Manahos HES, Çamtıkaya HES ve Çaykara Trafo Merkezi inaşaatı gezildi. Gezi sırasında HESler hakkında bilgi veren EMO Yönetim Kurulu Başkanı Cengiz Göltaş, EMOnun HESe tamamen karşı olmadığına, ancak bu projelerin enerji ihtiyacına duyulan ihtiyacı karşılamadığına dikkat çekti.
Göltaş, Karadenizdeki HES çalışmalarının enerji ihtiyacını karşılayamayacak kadar küçük ve çok sayıda olduğunu ve doğayı tahrip ederken, enerji ihtiyacını karşılamaktan uzak olduğunu söyledi. Türkiye gelinde 1500 HES projesinin varlığından söz eden Göltaş, "Enerji ihtiyacının karşılandığı 46 bin megawat kurulu gücün 15 bin megawatı HESe ait" dedi.
Kuralsız ve plansız yapılan, piyasaya terk edilen normalden çok fazla ve bölge halkının istediklerinin dikkate alınmadığı projelerin yapılmasının doğru olmadığını savunan Göltaş, İkizdere yaylasındaki 22 HES projesinin Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından iptal edilmiş olmasının da "ülkede bir aklı selimin" hala var olduğunu gösterdiğini dile getirdi.
ŞİRKETLERE VERDİĞİ SÖZLERİ TUTMA ÇABASI
Çevre Bakanının HES projeleri ile ilgili yorumlarına cevap veren Göltaş, "Çevreye duyarlı, çevreyle barışık olmayan bir çevre Bakanıyla karşıkarşıyayız" dedi. Yasa taslağı ile ilgili konuşan Göltaş, taslağın enerji sektöründeki özelleştirmelerin önünü açacağını ve Türkiyenin su kullanımını ve enerji üretimini piyasalaştırmak için hazırlandığını belirtti. Göltaş, hazırlanan yasa taslağının AKP Hükümetinin şirketlere vermiş olduğu sözleri tutmak adına hiçbir kural tanımadığının bir göstergesi olduğunu dile getirdi.
Çevre Bakanının "yasa taslağının HESlerle ilgisi yok" sözlerine yanıt veren Göltaş: "Tıpkı geçmişte mobil santrallarda gördüğümüz bir takım yönetmelikleri iptal ettirme, o yönetmeliklerin ""uygulanmasını engelleme sürecinde olduğu gbi, burada da Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun kararı by pass edilerek Meclise yasa tasarısının sunulmuş olması tamamen bir skandaldır. Bütün bunlar denetimlerin nasıl by passtan geçtiğinin göstergesidir. Türkiyenin enerji yatırımlarını doğru bir şekilde planlayarak suyumuz daha verimli bir şekilde kullanılabilir. Ama kuralsız, doğayı tahrip eden bir şekilde yapılan projelere tüm bilim insanlarının, meslek odalarının ve tüm halkın karşı çıkması gereklidir" dedi.
Göltaş, Türkiyede kamuoyunu aldatmak şeklinde bir siyaset izlendiğini işaret ederken, bölge halkının "karanlıkta kalacağız, enerji krizi var" diye aldatıldığını söyledi.
HES projelerinin oldu bittiye getirilmeye çalışıldığına dikkat çeken Göltaş, "Biz eğer demokratik bir hukuk devletiysek ÇED raporlarının sağlıklı bi şekilde kullanılması lazımdır. Havza planlaması ÇED raporları ve o bölgedeki santralin yer seçimi, santralin niteliği çok iyi hesaplanmalıdır." diye konuştu.
KARADENİZDEKİ HES PROJELERİ
Artvin 25 proje 898 megawatt
Rize 27 proje 637 megawatt
Trabzon 48 proje 619 megawatt
Trabzon Artvin Giresun ve Rizede 341 firma hes yapımı için müracatta bulundu, 73üne izin verilirken bunlardan 17 sinin de mahkeme kararıyla durduruldu.
Trabzonda 76 proje 27sinin çalışmaya devam ediyor.
Rizede 67 proje 8inin inşaatı fiilen başladı
Rizede Heslerden 17sine çed raporu verilirken 42 tanesi fizibilite aşamasında
Giresunda 82 hes projesi için müracaat yapılmış 12sinin yapımı devam ediyor.
Artin 116 hes projesi başvurusu 25 başaldı 53 fizibilite aşamasında
194 milyar kilovat saat enerji üretiminin hes ile üretilen kısmı 35 milyar kilovat saati Bu da yüzde 18.5ini oluşturuyor.
(Günlük Evrensel; 31.10.2010)
