Elektrik toptan satış fiyatlarında yapılan yüzde 20,35lik indirimin tüketiciye yansıtılmaması nedeniyle, enerji KİTlerinin biriken borcunu da vatandaş finanse etmiş olacak. Kamunun elektrik ticaret şirketi TETAŞ, elektrik dağıtım şirketlerine uygulayacağı indirimi Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) onayına sundu. Ancak, henüz onay süreci tamamlanmadan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldızdan bu indirimin vatandaşa yansıtılmayacağına yönelik bir açıklama geldi.
Sektör uzmanları, EPDKnın onay sürecini tamamlamadan açıklama yapılmış olmasını üst kurulun serbestliğine müdahale olarak yorumlarken, enerji bürokratları ise bu konuda usulen bir yanlış bulunmadığını belirtiyor. Bu indirimin vatandaşa ortalama yüzde 5 oranında yansıtılabileceği ancak bunun gerçekleştirilmediği ifade ediliyor.
İndirime borç freni
Enerji KİTlerinin birbirine olan borcu 11 milyar TLnin üzerine çıktı. Bu borç sarmalının çözümü için artık elektrik indirimleri de rafa kalktı. Bakan Yıldız, önceki gün yaptığı açıklamada, TETAŞın uyguladığı indirimin olası bir zammı tolere etmek için olduğunu belirtti.
Öte yandan, maliyet bazlı fiyatlandırma sistemi, yeni dönemde de uygulanmamış olacak.
Elektrik fiyatlarına yapılan indirimler konusunda bir süredir bakanlık ile EPDK sürekli karşı karşıya geliyor. En son EPDK, temmuz ayından itibaren geçerli olmak üzere elektrik fiyatlarında yüzde 4,9a varan oranda indirim yapmış, daha sonra bu indirim geri çekilmişti. TETAŞın açıkladığı indirim kararında da üst kurulla bakanlık arasında bir yetki tartışması ortaya çıktı. Prosedüre göre, enerji KİTleri yeni tarife önerilerini EPDKya onaylatmakla yükümlü bulunuyor. EPDK ise maliyet bazlı fiyatlandırma sistemindeki formüle göre nihai kararını veriyor. Ancak Başbakan Recep Tayyip Erdoğanın elektrik zammı ve indirimini de kendisinin açıklayacağını söylemesiyle, bu prosedür de kâğıt üzerinde kalmış oldu. Böylece EPDK, henüz TETAŞ ve buna uygun olarak vatandaşa yansıması gereken yeni tarifeleri kurul gündemine alıp tartışmadan önce, son nokta siyasi kanatta verilmiş oldu.
Maliyet artışı etkili oldu
Bakanlık yetkilileri, toptan satış fiyatları ile nihai tüketici fiyatlarının paralel olmasının zorunlu olmadığını belirterek nihai fiyatları sadece toptan satış fiyatlarının belirlemediğini kaydetti. Enerji bürokratları, özel sektör elektrik üreticilerinin kamuya ve birbirine elektrik sattığı enerji borsası niteliğindeki Piyasa Mali Uzlaştırma Sistemi (PMUM) içinde fiyat artışları olduğu ve bu nedenle TETAŞ indiriminin vatandaşa yansıtılamadığını ifade ettiler.
KONUTLARI ETKİLİYOR
Vatandaşın ve sanayicinin tükettiği elektriğin bir bölümü serbest piyasadan, bir bölümü ise kamunun üretim şirketi EÜAŞtan alınıyor. EÜAŞ aldığı elektriği TETAŞa, TETAŞ da dağıtım şirketlerine veriyor. Aynı zamanda piyasa mali uzlaştırma sistemi üzerinden de elektrik satın alınabiliyor. TETAŞa indirim yapan EÜAŞ, bu indirimden oluşan kârı dağıtım şirketlerine yansıtmaya karar verince, konut ve sanayi aboneleri de doğrudan etkilenir hale geliyor.
(Referans; 17.09.2010)
