Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından seçim sonuçlarının işlenmesi ve tasnif edilmesi için kullanılan SEÇSİS‘in siyasi partiler tarafından gönderilecek gözlemcilerin denetimine açılmasını istedi. Yazılımın kaynak kodlarının uzman gözlemcilere inceletilmesini ve sistemin işletilmesi sırasında da gözlemciler bulundurulmasının ‘açık tasnif ilkesinin gereği olduğunu bildiren EMO, bünyesinde faaliyet gösteren bilgisayar mühendislerinin belirlediği güvenlik kriterlerini de kamuoyuna açıkladı. EMO ayrıca hazırladığı görevlendirilecek gözlemcilerin dikkat etmesi gereken konulan içeren bir rehber yayınladı.
EMO‘dan dün (8 Eylül 2010) yapılan basın açıklamasında, bilgisayar ve iletişim teknolojilerin yaygınlaşması ile yaşamının her alanına yansıyan değişimler yaşandığına dikkat çekildi. Bilgisayar teknolojilerinin yurttaşların kendi aralarında ve devletle olan ilişkilerinin hızlandırılmasına olanak sağladığına dikkat çekilen açıklamada şöyle denildi:
E-DEVLET‘TE SORUNLU SİCİL
"Bilgisayar teknolojileri yaşantımızı, bilgiye erişimimizi, iletişimimizi kolaylaştıran bir araç olarak yerini alırken, bir yandan da tüm iletişimimizin, özel verilerimizin kısacası her şeyin, merkezi otoritenin kontrolü altına alındığı bir kuşatılmışlık gerçeğini de beraberinde taşımaktadır. Dezenformasyon ve manipülasyon tehlikelerine karşı bilinçli bilgisayar okur yazarı olan bir toplum yaratmak ancak şeffaf, açık, güvenilir, sağlam e-devlet yazılımları ile mümkündür. Ne yazık ki ülkemizin e-devlet uygulamaları konusunda sorunlu bir sicili vardır. Bugün tüm yurttaşlarımızın kişisel verileri, çeşitli kurumların e-devlet uygulamalarından toplanarak, yasadışı biçimde satılması bile bu konuda güvenlik konusunda hassas davranılmadığını ortaya koymaktadır."
Türkiye‘de oy sayımı ve tasnifi işlemelerinin bilgisayar ağı üzerinden yürütüldüğüne dikkat çekilen açıklamada, "Sandıkların açılmasının ardından, oyların sayılması ile elde edilen veriler, Yüksek Seçim Kurulu tarafından işletilen, SEÇSİS adlı yazılım tarafından işlenmekte ve bu veriler aracılığı ile nihai sonuçlar açıklanmaktadır" denildi.
‘ARIZA‘YA YER YOK‘
SEÇSİS‘in güvenliğinin sağlanması tüm diğer e-devlet uygulamalarına göre daha önemli olduğunun ifade edildiği açıklamada, şöyle denildi:
"Son olarak 29 Mart 2009 tarihinde yapılan yerel seçimlerde, yazılıma veri girişinin yapıldığı sırada, saat 22:00 sularında yaşanan sistem arızası, seçim donanımının ve yazılımının güvenliği, güvenilirliği ve dayanıklılığı tartışmalarının doğmasına neden olmuştur."
SEÇSİS‘in işletilmesi işlemlerin de yurttaşların gözetimin yapılması gerektiğine dikkat çekilen EMO açıklamasında, "İşlemlerin sağlıklı yürütülmesi ve ‘açık tasnif ilkesinin tam anlamı ile uygulanabilmesi için Yüksek Seçim Kurulu‘nun bu gözlem işlemi için siyasi partilerin görevlendireceği yetkin isimlere izin vermesi gereklidir" denildi. Açıklamada, uygulamanın kaynak kodunun ve sistemin genelinin uzman gözlemciler tarafından gözden geçirilmesi gerektiğine dikkat çekilen açıklamada, gözlemcilerin sahip olması gereken teknik bilgi ve tecrübe ile dikkat etmesi gereken konuları ise söyle sıraladı:
- Gözlemciler, verilerin saklanacağı veri tabanı yönetim sistemi ve versiyonu konusunda tecrübeli olmalıdır.
- Gözlemciler, veri tabanı sunucusunun sistem konfıgürasyonu hakkında bilgi sahibi olmalıdır. Gözlemci tarafından veri tabanının üzerinde çalıştığı işletim sistemi, işlemci sayısı, bellek miktarı, veri yazma/okuma bant genişliği gibi sistem özellikleri göz önünde bulundurulmalıdır.
- Veri tabanı sunucusunun hangi tarihte kurulduğu ve en son ne zaman yeniden başlatıldığı gözlemciler tarafından bilinmelidir.
- Veri tabanındaki verilerin ne sıklıkta ve hangi planda yedeklendiğine gözlemci tarafından dikkat edilmelidir.
- Gözlemci, seçim sonuçları girilirken dakikada gelmesi öngörülen veri güncelleme işlemi sayısını göz önünde bulundurmalıdır.
- Gözlemci tarafından uygulamanın çalışacağı terminallerin sayısı bilinmelidir.
- Seçim sonuçlarına dair verilerin tutulacağı tabloların ilişkisel veri modeli, varsa tablo ve alan açıklamaları hakkında gözlemcinin yeterli bilgiye sahip olması gerekir.
- Seçim sonuçlarına dair verilerin tutulacağı tablolara uygulama kullanıcısı dışında herhangi bir kullanıcının güncelleme yetkisi olup olmadığı gözlemci tarafından araştırılmalıdır."
Güvenlik Kriterler
Açıklamada,EMO bünyesinde çalışmalarını sürdüren Bilgisayar Mühendisliği Meslek Dalı Ana Komisyonu‘nun konu ya ilişkin önerileri şöyle sıralandı:
- Seçim yazılımı ve donanımının işletimi ve bakımını bu konuda yeterli eğitimi almış, gereken tecrübeye ulaşmış kadroların yapması gereklidir.
- Alınan danışmanlık ve destek hizmetlerinin güvenliği ve güvenilirliği etkilememesi sağlanmalıdır.
- Bu yazılımın konfigürasyon yönetiminin, kalite standartlarının tanımlı olması ve kayıt altında tutulması ve kayıtların güncel olması gereklidir.
- Verilerin arşivlenmesi ve silinmesi koşullarının tanımlı olması gerekir.
- Seçim sistemi yurttaşların, partilerin anında ulaşabilecek sandık, seçim yeri bazlı sorgulama alanlarına sahip olmalıdır. Hatta sandık görevlilerinin isimleri, kendi sandıklarındaki verileri kontrol edebilmesi ve tutanaklarla karşılaştırabilmesi amacı ile veri tabanına istenmelidir."
(Birgün; 09.09.2010)
