Enerji Komisyonu atlanıp Dışişleri Komisyonundan jet hızıyla geçirilen Rusya ile Mersin Akkuyuda yapılacak Nükleer Santral anlaşması, nükleerde Türkiyenin elini kolunu bağlarken, Rusyaya da tek taraflı ucu açık yetkiler veriyor. Anlaşmaya göre Türkiyenin nükleer santral üzerinde hiçbir hakkı olmayacak. Türkiyede kullandığı nükleer yakıtları ülkesine ya da başka bir ülkeye göndererek nükleer silah yapabilecek. Anlaşma feshedilse dahi, kurulmaya başlamış nükleer santrallar sökülemeyecek.
Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), anlaşmanın bazı sakıncalarını şöyle değerlendirdi:
Her Türlü Yetki Rusyada: Rus tarafı, projede başarısız olursa halefini de kendisi belirleyecektir. Projenin başarısızlığı durumunda Rusya için herhangi bir yükümlülük düzenlemesi anlaşmada yer almamaktadır.
Anlaşmanın ucu, muğlak ifadelerle açık bırakıldı: Toplam 18 maddelik anlaşmada 13 kez sınırlı olmamak kaydıyla" ifadesine yer verilmiştir. Dolayısıyla anlaşmayla kesin belirlemelere dahi gidilmemiş, muğlak ifadelerle ucu açık hükümlere yer verilmiştir.
Türkiyenin hiçbir hakkı yok: Anlaşmaya göre Türkiyenin nükleer santral üzerinde hiçbir hakkı bulunmadığı gibi, oluşacak atıklar da Rusyanın güdümündedir. Nükleer yakıtı Rusyanın yeniden işleyebileceği açıkça ifade edildiği gibi nükleer yakıt olarak Türkiyenin kaynaklarının değerlendirilmesine ilişkin hüküm dahi yoktur.
Rusya nükleer silah yapabilecek: Türkiyede nükleer maddenin yüzde 20den fazla zenginleştirilmesine izin vermeyen anlaşma, bu maddenin aktarımı yapıldıktan sonra onaylanması koşuluyla plütonyumu ayırmak amacıyla radyo kimyasal bir şekilde yeniden işlenmesine olanak tanımaktadır.
Nükleer atıklar ihraç edilebilecek: Anlaşmaya göre nükleer atıkları Rusyanın yeniden değerlendirmesi, başka ülkelere ihraç etmesi mümkündür.
(Cumhuriyet; 04.07.2010)
