Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Hasan Köktaş, Türkiye`de hidroelektrik santralı lisanslarının yüzde 90`ının yatırıma değil lisans ticaretine konu olduğu ve bu işten birilerinin haksız yere milyarlarca dolar gelir ettiği savının doğru olmadığını belirterek, "Kayıtlarımıza göre bugüne kadar Kurulumuz tarafından onay verilmiş hisse devir sayısı 342`dir" dedi.
Köktaş, Sektörel Fuarcılık tarafından bu yıl 16`ıncısı düzenlenen Uluslararası Enerji ve Çevre Fuarı ve Konferansı ICCI 2010`un açılışında yaptığı konuşmada, Türkiye ekonomisinin 2009 yılında girdiği küresel krizin etkilerini her alanda üzerinden attığını, bu alanda en hızlı toparlanmanın enerji sektörü özelinde görüldüğünü söyledi.
Hasan Köktaş, elektrik talebinde, doğal gaz satışlarında geçen yılın aynı dönemine göre görülen yüzde 9 ile 18 oranlarındaki artışların bunun somut göstergesi olduğunu ifade etti.
Geçen yılki konuşmasında, sürmekte olan projelerin durumu dikkate alındığında 2009 yılında Türkiye elektrik enerjisi sistemine 2008 yılına göre daha yüksek bir kurulu güç ilave edilmiş olacağını ifade ettiğini anımsatan Köktaş, dediklerinin gerçekleştiğini ve 2009 yılında 2 bin 800 megavat ile sadece bir önceki yıla göre değil son 7 yılın en büyük kurulu gücünün devreye alındığını söyledi.
2010 yılında devreye alınacak kurulu güçte 3 bin 400 megavat seviyelerine ulaşılacağını ifade eden Köktaş, önümüzdeki aylarda Bandırma, Antalya, Çatalağzı gibi büyük ölçekli doğal gaz ve kömür santralları işletmeye alınıp kapasite artışı yapılacağını bildirdi.
Köktaş, bu yıl kurulu güçleri 40 ile 144 megavat arasında değişen 10 adet hidroelektrik santralının devreye alınacağını bildirdi.
Son günlerde bazı köşe yazarlarına da konu olan lisans ticareti iddialarına da açıklık getirmek gerektiğini ifade eden Köktaş, şunları söyledi:
"Açıkça ifade edelim; Türkiye`de hidroelektrik santralı lisanslarının yüzde 90`ının yatırıma değil lisans ticaretine konu olduğu ve bu işten birilerinin haksız yere milyarlarca dolar gelir ettiği savı doğru değildir. Elbette bu amacı güden ve bu işten para kazananlar olmuştur ama bütün bir sektörü, yatırımcıları zan altında bırakmaya kimsenin hakkı yoktur. Kayıtlarımıza göre bugüne kadar Kurulumuz tarafından onay verilmiş hisse devir sayısı 342`dir. Bu rakamın önemli bir kısmı şirket ortaklarının kendi yapılarındaki paylarındaki değişiklikler ve yeni ortaklıklar gibi işletmelerdir. Üstelik her hisse devir işlemi sadece bir ticaret konusu olarak görülemez. Tüm ekonomik ve mali kriterleri ile gerçek bir yatırımcı olduğu bilindiği halde enerji gibi sonucu 3-4 yıldan evvel alınamayan sermaye yoğun yatırımları yapamayanlar olmuştur, olacaktır."
Bu şirketlerin kendilerine ortaklar bulabileceğini veya çekilebileceğini belirten Köktaş, bu hisse devirleri sayesinde bazı önemli yerli ve yabancı şirketlerin bu sektöre girip yatırımları üstlenmiş olmasının önemine vurgu yaptı.
Köktaş, elinde lisansı tutup hiç yatırım yapmayan şirketler hakkında EPDK`nın gereğini yaptığını, bu kapsamda 142 hidroelektrik projesi hakkında ilerleme raporunu zamanında ve tam vermediği için inceleme başlattığını, incelemesi sonuçlanan 40 şirkete ihtar verdiklerini bildirdi.
"OĞLUNUN KIZININ ÇEYİZİ OLSUN DİYE HES ALAN YATIRIMCILAR VAR"
Son haftalarda küçük ölçekli akarsu santrallerinin özelleştirildiğini, bu ihalelerde bir megavat kurulu güçlere 7-8 milyon doların teklif edildiğinin görüldüğünü belirten Köktaş, oluşan bu fiyatlara ilişkin şu görüşleri paylaştı:
"Özelleştirme ihalelerinden çıkan fiyatlar, dünya çapındaki megavat bazında endüstriyel rakamlarla veya yatırımlara esas maliyet rakamları ile karşılaştırıldığında yüksektir. Ancak konuya yatırımcı açısından ele aldığınız zaman, yatırımcılar konuya sadece endüstriyel veriler ışığında veya bir değer tespiti ile bakmaz. Mesela bazı yatırımcılar belli bir sektöre girişin bir bedeli olarak bunu öderler. Başka bir sürü mühendislik ve danışmanlık hizmeti almak yerine tesisin kendisini alır ve orada öğrenir bu işi. Bazıları sinerji için verir. Oğlunun, kızının çeyizi olsun diye HES alan da yatırımcılar var. Ancak şunlar da önemlidir; bugüne kadar yapılan ve bundan sonra yapılacak olan ihalelerde yüksek çıkan rakamların bir şekilde enerji maliyetlerine yansıtılmaya çalışılacağı veya yansıtılabileceği potansiyeli vardır. Ancak şu hususu hiçbir zaman unutmamak gerekir. Elektrik üretim rekabete açık bir alandır. Yatırımcılar rekabet koşullarında zor duruma düşmemek için orta ve uzun vadeli hesaplarını iyi yapmalıdır. Yatırımcı en iyi hesabı yapacaktır."
ENERJİ ŞİRKETLERİNE İMKB`DE YER ALMA ÇAĞRISI
İstanbul Menkul Kıymetler Borsası`nda (İMKB) işlem gören enerji şirketi sayısının 9 ile sınırlı olduğuna dikkati çeken Köktaş, bu 9 şirketin İMKB`nin yüzde 9 büyüklüğünde olduğunu belirtti. Köktaş, bu sektörde kalıcı olarak yer almak isteyen yatırımları olan şirketlerin, fazla beklemeden en kısa sürede İMKB`de yer alacak şekilde kendilerini hazırlamaları gerektiğinin altını çizdi.
Hasan Köktaş, bu tür toplantılarda Kurul üyelerinin ve kurum personelinin en etkin katılımının sağlandığını ve katılımcıları dinlediklerini belirterek, son iki yıldır düzenledikleri sektörlerdeki tüm özel sektör dernekleri ile kurumda saatler süren toplantılar yaptıklarını anlattı.
En son mevzuat sadeleştirme işlemi yapılırken kolay kolay kimseye nasip olmayacak bir öneri getirdiklerini söyleyen Köktaş, "Tüm mevzuatımızı yeniliyoruz. Gelin bu treni kaçırmayın ne eksik, ne fazla bize bildirin. Hatta profesyonel destek de alın. Çıkacak kanunlar değişerek yönetmelikler var. İşinizi kolay kılacak düzenlemeleri beraber yapalım" dediklerini hatırlattı.
Geçen kasım ayından itibaren ocak ayına kadar peyderpey görüştükleri ve bu çağrıyı yaptıkları 17 adet sektör derneğinden bugüne kadar geçen 6 ayın sonunda sadece 5 tanesinin görüşlerini bildirdiğini ifade eden Köktaş, elektrikte hiçbir dernek görüş bildirmezken, petrol piyasasında 3, doğal gaz ve LPG piyasalarında bir sektör derneğinin bu kadar önemli konularda sektör olarak ortak taleplerini oluşturarak kurumlara iletemediğini söyledi. Köktaş, herkesi sektörün geleceğine sahip çıkmaya davet ettiğini sözlerine ekledi.
(Milliyet; 12.05.2010)
